Loading AI tools
Westfalen Van Wikipedia, de vrije encyclopedie
Halle is een stad en gemeente in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen, gelegen in de Kreis Gütersloh. De stad telt 21.448 inwoners (31 december 2020)[1] op een oppervlakte van 69,32 km². De stad wordt in officiële ambtelijke documenten aangeduid als Halle (Westf.).
Gemeente in Duitsland ![]() | |||
---|---|---|---|
Situering | |||
Deelstaat | ![]() | ||
Kreis | Gütersloh | ||
Regierungsbezirk | Detmold | ||
Coördinaten | 52° 4′ NB, 8° 22′ OL | ||
Algemeen | |||
Oppervlakte | 69,70 km² | ||
Inwoners (31-12-2020[1]) |
21.448 (308 inw./km²) | ||
Hoogte | 125 m | ||
Burgemeester | Thomas Tappe (CDU) | ||
Overig | |||
Postcode | 33790 | ||
Netnummer | 05201 | ||
Kenteken | GT (tot 31. Dez. 1972 HW) | ||
Gemeentekernen | 6 stadsdelen[2] | ||
Gemeentenr. | 05 7 54 012 | ||
Website | www.hallewestfalen.org | ||
Locatie van Halle (Westfalen) in Gütersloh | |||
![]() | |||
|
Ortsteil | Oppervlakte (km²) per 31-12-1972 |
Bevolking per 01-01-2022 [3] |
---|---|---|
Bokel | 8,50 | 789 |
Halle waarvan: Halle (stad) incl. Oldendorf Ascheloh Eggeberg Gartnisch | 18,42 8,73 4,13 2,97 2,59 | 13.922 inbegr. inbegr. inbegr. inbegr. |
Hesseln | 5,37 | 1.312 |
Hörste, incl. Stockkämpen | 15,24 | 1.638 |
Kölkebeck | 9,06 | 546 |
Künsebeck | 8,56 | 3.470 |
Totaal: | 65,15 | 21.677 |
Van de bevolking was begin 2022 circa 44% evangelisch-luthers, 14% rooms-katholiek en 42% aanhanger van een andere geloofsgemeenschap of atheïst.
De gemeente ligt in en aan de zuidflank van het Teutoburger Woud. Halle-stad ligt ongeveer 70 à 100 meter boven zeeniveau.
Naburige steden zijn onder andere Borgholzhausen, Gütersloh en Harsewinkel. Grotere naburige steden zijn Bielefeld en Osnabrück.
De gemeente ligt aan een in 2019 opengesteld gedeelte van de autobahn A33 (afrit 16 Halle, afrit 17 Künsebeck). Daarnaast wordt ze doorsneden door de oude bundesstraße 68. Deze loopt direct langs de voet van het Teutoburger Woud. De A 33 loopt ongeveer 2 tot 3 km van de spoorlijn en 3 tot 4 km van de oude B 68, parallel daaraan, van west-noordwest naar oost-zuidoost richting Bielefeld. Dit betekent, dat de gemeente door deze wegen als het ware in stroken is opgedeeld,
Aan de spoorlijn Brackwede - Osnabrück, bijgenaamd Haller Willem (zie hierna: Trivia), liggen in de gemeente vijf stations of haltes, en wel, van zuidoost naar noordwest:
Halle is door lijnbusdiensten (met een frequentie van op werkdagen tot 20.00 uur en op zaterdag overdag 1 rit[4] per uur) verbonden met o.a. Bielefeld via Steinhagen en Brackwede (reeds vanaf laat in de nacht), en met Versmold, via Hörste en Hesselteich, gem. Versmold. Van en naar o.a. Borgholzhausen rijden schoolbussen ('s morgens vroeg 1 rit, in de namiddag enige ritten in de andere richting).
Halle bezit naar verhouding tamelijk veel grote, industriële bedrijven.
De belangrijkste in Halle gevestigde onderneming is August Storck, fabrikant van internationaal bekend snoepgoed, zoals Toffifee, zoetwarenmerken van de Aldi en vooral Werther's Original. Het hoofdkantoor staat te Berlijn, maar de grootste productie- en verkooplocatie ten westen van het centrum van Halle.
Het industrieterrein Ravenna-Industriepark is 80 hectare groot en vooral gericht op midden- en kleinbedrijf, doe-het-zelf- en meubelzaken, garage- en transportbedrijven, enz. Het ligt nabij de A33 in het grensgebied van de gemeentes Werther (Westf.), Gütersloh en Halle (Westf.). Aanzienlijk groter is het industrieterrein, dat de stad Halle scheidt van het ten oosten daarvan gelegen Künsebeck. Daar heeft het Amerikaanse concern Baxter International een kleine fabriek, waar medicijnen tegen o.a. borstkanker worden geproduceerd. Verder is er een Japanse fabriek van naaldlagers gevestigd.
Een bedrijf met een rijke geschiedenis is de ambachtelijke, sinds 1732 bestaande, brandewijnstokerij van de firma Kisker.
Eveneens van historisch belang voor de economie van Halle is het damesmodeconcern Gerry Weber AG, dat er zijn hoofdkantoor heeft, alsmede tot en met 2020 een logistiek centrum heeft. De (in Duitsland beursgenoteerde) onderneming is in 2020, mede als gevolg van de covid-19-pandemie, failliet gegaan, maar heeft aan het eind van dat jaar een doorstart gemaakt. Daarbij hebben de crediteuren 35% van hun vorderingen laten vallen. Van de damesmodewinkels van het concern werden er in 2020 en 2021 1.200 gesloten. Het bedrijf is meer online gaan verkopen en is in 2022 weer winstgevend geworden. Gerry Weber AG was naamgeefster van het tennis- en handbalstadion en sponsor van het ATP-tennistoernooi te Halle.
Ten noordoosten van Kinsebeck is in het Teutoburger Woud een grote, door een smalle strook bos omgeven, kalksteengroeve in bedrijf. Een buiten gebruik gesteld gedeelte hiervan is als vuilstortplaats in gebruik.
Vanwege het stedenschoon en de ligging bij het Teutoburger Woud is in Halle ook het toerisme niet onbelangrijk.
Binnen de dienstensector zijn vermeldenswaardig:
In de middeleeuwen behoorde Halle tot het Graafschap Ravensberg, dat in 1614 in Brandenburg-Pruisen en daarna het Koninkrijk Pruisen opging. Het Graafschap Ravensberg was in de godsdiensttwisten van de 16e en 17e eeuw protestants gezind, wat verklaart, dat de meeste christenen in de gemeente tot op de huidige dag evangelisch-luthers zijn. De drie rode kepers uit het grafelijk wapen van Ravensberg zijn nog terug te vinden in het gemeentewapen van Halle.
Van 1505 tot 1883 werden in de gemeente Halle, vooral op de grens met het huidige Werther, steenkool en ijzererts gedolven.
Koning Frederik Willem I van Pruisen verleende aan Halle, evenals enige naburige plaatsen, stadsrecht in 1719. In de 19e eeuw leefde men in Halle vooral nog van de landbouw en enige huisnijverheid (reeds vanaf voor het jaar 1600 was er een niet onbelangrijke productie van linnen, die in het midden van de 19e eeuw door concurrentie van elders te gronde ging). Nadat in 1844 een goede straatweg naar Bielefeld-Brackwede was aangelegd en in 1886 de stad een spoorwegaansluiting had verkregen, begon enige industrialisering.
Een filiaal van de naaimachinefabriek Dürkopp uit Bielefeld had zich te Hagen gevestigd, en legde zich vanaf 1933, het jaar waarin Adolf Hitler het Derde Rijk stichtte, toe op de productie van naaldlagers en vooral rollende lagers voor in tanks van de Wehrmacht. In de Tweede Wereldoorlog werden hier en ook in andere fabrieken te Hagen meer dan duizend krijgsgevangenen uit o.a. Polen als dwangarbeiders te werk gesteld. De stad doorstond de oorlog zonder noemenswaardige materiële schade. In 1945[5] waren in de gemeente talrijke Heimatvertriebene en andere vluchtelingen gehuisvest, wat het bevolkingscijfer tijdelijk sterk deed stijgen. In 1973 werden in het kader van een gemeentelijke herindeling de omliggende dorpjes, voordien zelfstandige gemeentes, bij de stad gevoegd.
Te Halle staat sedert kort na de Tweede Wereldoorlog de fabriek waar het snoepje wordt geproduceerd, dat in het naburige Werther (Westfalen) in 1909 is uitgevonden, Werther's Original.
In het ruim 11.000 zitplaatsen tellende stadion OWL Arena vindt jaarlijks een belangrijk internationaal tennistoernooi plaats, het ATP-toernooi van Halle. Het stadion wordt ook gebruikt voor handbalwedstrijden. Tot 2019 kwam het wel voor, dat handbalwedstrijden in dit stadion 11.000 toeschouwers trokken. In 2007 vond o.a. hier het WK handbal voor mannenteams plaats.
Relatief veel inwoners van Halle bedrijven de handbalsport, echter niet op topniveau.
Halle heeft een grote golfbaan met liefst 31 holes.
Op het Ronchinplein (de Ronchin-Platz) te Halle staat het monument Haller Willem. Het herinnert aan Wilhelm Stukemeyer, de laatste koetsier, die tussen Halle en Bielefeld met zijn door paarden getrokken wagen passagiers en goederen vervoerde, totdat in 1886 de spoorlijn werd geopend. Ter ere van deze Stukemeyer heeft de spoorlijn de "officiële bijnaam" Haller Willem gekregen.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.