Het tabaksmozaïekvirus (TMV) is een RNA-virus dat in de tabaksplant (Nicotiana tabacum) en andere leden van de familie Solanaceae huist en daar vergeling veroorzaakt, eerst rond de nerven van de jonge bladeren, later ook in vlekken op andere delen van de bladeren, wat de oorsprong van de naam 'mozaïekvirus' aangeeft. Het virus veroorzaakt daarna vervorming van de bladeren: opkrullen en ongelijkmatige groei. De ziekte vermindert de opbrengst van de planten aanzienlijk, maar zit in praktisch elke tabaksplant. Omdat het virus door de hele plant zit, wordt het 'systemisch' genoemd. Gebruik van besmette producten is ongevaarlijk voor de mens.
Het was het eerste virus dat ontdekt werd.[1] Sindsdien wordt het frequent gebruikt als modelorganisme. Het biedt ook perspectieven binnen de biotechnologie.