Loading AI tools
mineraal Van Wikipedia, de vrije encyclopedie
Talk of speksteen is een mineraal. Het is een magnesium-fyllosilicaat, een verbinding van vier fyllosilicaationen met magnesium en twee hydroxylgroepen met de molecuulformule H2Mg3(SiO3)4 of Mg3Si4O10(OH)2. De naam talk is afgeleid van het Perzische en Arabische woord talq. Het is een fyllosilicaat en gehydrateerd en hoort binnen de kleimineralen tot de smectietgroep.
Talk | ||||
---|---|---|---|---|
![]() | ||||
Mineraal | ||||
Chemische formule | H2Mg3(SiO3)4 of Mg3Si4O10(OH)2 | |||
Kleur | bleekgroen, wit, grijswit, geelwit, bruinwit | |||
Streepkleur | wit | |||
Hardheid | 1 per definitie | |||
Gemiddelde dichtheid | 2,75 kg/dm3 | |||
Glans | glas- tot parelglans | |||
Opaciteit | doorschijnend | |||
Breuk | oneffen | |||
Splijting | [001] perfect | |||
Kristaloptiek | ||||
Kristalstelsel | meestal triklien, maar ook monoklien | |||
Brekingsindices | 1,538 - 1,6 | |||
Dubbele breking | 0,0370 - 0,0500 | |||
Bijzondere kenmerken | fluorescerend | |||
Lijst van mineralen | ||||
|
Het mineraal is een plaatjesvormige tot naaldvormige massa. Talk voelt zepig of vettig aan en is een zeer zacht mineraal met een hardheid van 1. Het is doorschijnend en wit en door ijzerverontreiniging tot grijs of groen. Het heeft een massadichtheid van 2,75 kg/l. Het kristalrooster van talk kan zowel het trikliene als het monokliene kristalstelsel zijn, maar het monokliene kristalstelsel is zeldzaam. Talk kan als een polymorf mineraal worden gerekend.
Saponiet is een mineraal uit de talkgroep en wordt ook zeepsteen genoemd.
Talk ontstaat uit de verwering van silicaten van magnesium, zoals pyroxeen en olivijn. Dat zijn de meest voorkomende mineralen in de aardkorst.
De openluchtmijn in de Franse plaats Luzenac in de Pyreneeën is de belangrijkste winningsplaats van talk in de wereld. Talk wordt ook onder meer in de provincie Nangarhar in Afghanistan gewonnen. Global Witness noemt het een conflictmineraal, omdat met de opbrengsten de Taliban werd gefinancierd.[1]
Talk heeft veel verschillende toepassingen. Het wordt veelvuldig ingezet als vulstof in papier, verf, rubber, kunststof en keramiek. Het wordt ook ingezet als poeder in de cosmetica, in voedsel en in geneesmiddel. Het E-nummer van talk is E553b.
Het gedraagt zich hydrofoob, het heeft een hoog aandeel van bindmiddel nodig. Het zorgt voor een goede verbinding tussen verf en het te verven materiaal.
Het vindt onder meer toepassing als kleermakerskrijt en wordt als speksteen of zeepsteen gebruikt door beeldhouwers voor het uitsnijden van beeldjes. Door zijn geringe hardheid leent talk zich daar goed voor.
Speksteen wordt gebruikt voor accumulatiekachels en als kachelommanteling, vanwege zijn hittebestendigheid.[2]
Speksteenkrijt wordt gebruikt als aftekenkrijt door lassers, pijpfitters, enz. Het wordt verkocht in vierkante staafjes van 100×10×10mm, meestal in kartonnen doosjes met bv een 12-tal staafjes. Het kan veel hogere temperaturen doorstaan dan gewoon krijt en geeft een mooi afgetekende lijn. Dit is belangrijk bij het autogeen en plasmasnijden. Zelfs op roodgloeiend staal blijft de lijn zichtbaar.
Steatiet wordt onder meer gebruikt in de zogenaamde "droge" weerstand-verwarmingselementen van elektrische accumulatieverwarmers voor warm water.
Talkpoeder kan ook worden gebruikt bij het herstellen van problemen aan de longen, bijvoorbeeld een klaplong. Bij de behandeling van een klaplong kan men ervoor kiezen de longen 'te plakken': tussen de borstvliezen aan de buitenkant van de long en de binnenkant van de borstholte wordt een chemisch prikkelende stof gebracht, waardoor een steriele ontstekingsreactie ontstaat. De meest gebruikte en bekendste stof hiervoor is talkpoeder. Bij de genezing van de ontsteking vergroeit de long aan de borstwand en klapt dan doorgaans niet meer in.