St. Pölten heeft een oppervlakte van 108,48 km². Het ligt aan de Traisen, een zijrivier van de Donau, in het noordoosten van Oostenrijk, hemelsbreed ca. 60 km ten westen van de hoofdstad Wenen.
Indeling van de gemeente
De gemeente is onderverdeeld in elf deelgemeenten. Ten westen van de Traisen liggen van noord naar zuid gezien: Radlberg, Viehofen, St. Pölten, Spatzern en St. Georgen. Ten oosten of aan beide zijden van de Traisen liggen van noord naar zuid gezien: Pottenbrunn, Ratzersdorf, Wagram, Stattersdorf, Harland en Ochsenburg.
Na de Tweede Wereldoorlog kwam Neder-Oostenrijk in de Russische bezettingszone van Oostenrijk. Op 15 mei 1955 kwam er door het Oostenrijkse Staatsverdrag een einde aan de bezetting van Oostenrijk door de Sovjet-Unie, de VS, Frankrijk en Groot-Brittannië. Op 13 september 1955 verliet de laatste soldaat van het Russische bezettingsleger St. Pölten. In 1955 kwamen ook mensen die verdwenen waren tijdens de Russische bezetting weer terug naar St. Pölten.[1]
In 1957 werden de kazernes op de Schießstattring in St. Pölten betrokken door het nieuw opgerichte Oostenrijkse leger ("Bundesheer").
Snelweg
In 1958 werd St. Pölten bereikbaar via de Oostenrijkse snelweg A1.[2]
St. Pölten vanuit de lucht
Verdere stadsuitbreiding
In 1971 werden de gemeenten Ochsenburg en St. Georgen en in 1972 de gemeente Pottenbrunn bij St. Pölten gevoegd.
Hoofdstad van Neder-Oostenrijk
In 1986 stelde St. Pölten zich kandidaat als nieuwe hoofdstad van Neder-Oostenrijk, en werd het gekozen, zodat het sinds 10 juli1986 de hoofdstad van Neder-Oostenrijk is. Sinds 1997 bevindt de regering van de deelstaat zich ook hier.
Eind van de vestiging van Glanzstoff
In 2008 brak er brand uit in de fabriek van Glanzstoff, waarna de vestiging van Glanzstoff in St. Pölten werd gesloten.
Burgemeesters vanaf 1945
april-mei 1945: Günther Benedikt (partijloos)
1945-1950: Franz Käfer (de Communistische Partij van Oostenrijk, KPÖ)
1950-1960: Wilhelm Steingötter (de Sociaaldemocratische Partij van Oostenrijk, SPÖ)
1960-1970: Rudolf Singer (SPÖ)
1970-1985: Hans Schickelgruber (SPÖ)
1985-2004: Willi Gruber (SPÖ)
vanaf 2004: Mattias Stadler (SPÖ) herkozen op 12 mei 2016[3]
Het stadhuis (16de eeuw) is ook in barokstijl herbouwd.
De apotheek Zum Goldenen Löwen: de oudste zaak van St.Pölten uit de 16e eeuw met een barokke fassade van Joseph Munggenast
Herrenplatz: een plein met een dagelijkse markt
Olbrich-Haus: een gebouw van jugendstil-architectuur
Institut der Englische Fräulein, gebouwd vanaf 1707 door Jakob Prandtauer of Josef Munggenast
De Franciscaanse kerk, de kapel van het priesterseminarie van St. Pölten
Prandtauerkirche en Karmeliterhof, gebouwd vanaf 1707 door Jakob Prandtauer
Landestheater Niederösterreich: in 1820 door Josef Schwerdfeger gebouwd, in 1893 en 1968 verbouwd en uitgebreid. Tot 2005 stadstheater, sinds 2005 woordtheater.
De voormalige hoofdsynagoge van St. Pölten uit 1913, in jugendstil-architectuur, werd in 1938 verwoest. In 1980-1984 is ze gerestaureerd. Er is sinds 1988 een instituut gevestigd dat de geschiedenis van de Joden in Oostenrijk bestudeert.[4]
Slot Ochsenburg in het stadsdeel Ochsenburg. Vroeger zomerresidentie van het bisdom Sankt Pölten, maar in 2010 had het bisdom besprekingen om het te verkopen.[5]
Slot Pottenbrunn, een renaissanceslot in het stadsdeel Pottenbrunn. Het is in particulier bezit gerestaureerd en wordt bewoond. Het is dus alleen vanaf de buitenkant te bekijken.
Slot Viehofen in het stadsdeel Viehofen. Het was vervallen na WO II. Het is sinds 2003 in particulier bezit en wordt gerestaureerd.
Slot Wasserburg, een barokslot met een slotgracht in het stadsdeel Pottenbrunn. Het is in particulier bezit en wordt gedeeltelijk bewoond en gedeeltelijk verhuurd, bijvoorbeeld voor bruiloften.
andere oude gebouwen
Theaters
theater van de deelstaat Neder-Oostenrijk
Bühne im Hof
Festspielhaus St. Pölten
Landesmuseum Niederösterreich
Musea
het museum van de deelstaat Neder-Oostenrijk ("Landesmuseum"), ontworpen door Hans Hollein
documentatieinstituut voor moderne kunst van Neder-Oostenrijk
museum van "sier- en gebruiksborden van Wilhelmsburg" (een particulier museum)
arbeidersmuseum
stadhuis
Film am Dom: filmvoorstelling in de open lucht op het plein met de dom
FM4 Frequency Festival. Dit muziekfestival trekt jaarlijks tienduizenden jeugdige bezoekers.
Overzicht van de belangrijkste wegen en spoorlijnen van St. Pölten
St. Pölten is een belangrijk verkeersknooppunt in het westen van Neder-Oostenrijk.
Belangrijke wegen
A1 (West Autobahn), een snelweg van Salzburg over Linz naar Wenen. Ze maakt deel uit van de E 60. De maximumsnelheid voor personenauto's en motoren bedraagt 130 km per uur. Men moet er een vignet voor hebben.
B1 (Wiener Straße), loopt tussen Linz en Wenen. Ze dient na de aanleg van de Oostenrijkse A1 vooral voor het lokale verkeer. Er is geen vignet voor nodig.
B1a (Wiener Straße), verbinding tussen de B1 en de S33 in St. Pölten
S33 (Kremser Schnellstraße), een autoweg van St. Pölten naar Krems. Een geldig vignet is verplicht op deze weg.
B20 (Mariazeller Straße), loopt van de rotonde Europaplatz, St. Pölten, naar Kapfenberg
B39 (Pielachtal Straße), loopt van St. Pölten naar Winterbach
gepland: S34 (Traisental Schnellstraße), een geplande autoweg van St. Pölten naar Wilhelmsburg
Spoorwegen
St. Pölten heeft twaalf treinstations voor passagiers en goederen. Het hoofdstation is St. Pölten Hauptbahnhof (Hbf) aan de spoorlijn Salzburg-Wenen, 'die Westbahn'. Hier stoppen internationale treinen, zoals de InterCityExpress-treinen (ICE), railjet en (andere) treinen van ÖBB en Westbahn. Er stoppen onder andere directe treinen van en naar Dortmund, Keulen, Frankfurt, München, Zürich, Bazel, Venetië en Boedapest. De ÖBB heeft Railjets, Intercity's (IC) en de regionale REX200-, REX- en R-treinen. De Railjet-treinen kunnen in ca. 25 minuten op station Wien Hauptbahnhof in Wenen zijn, de IC's in 30 minuten. De Regional Express-treinen (REX) gaan om het uur en stoppen in een aantal plaatsen onderweg. De Regional-treinen (R) stoppen in de meeste plaatsen onderweg en rijden langzamer.
De treinen van de nieuwe spoorwegmaatschappij Westbahn rijden sinds december 2011 tussen Freilassing in Beieren en Wenen. Ze stoppen alleen in grotere plaatsen zoals St. Pölten en kunnen vanaf St. Pölten in 29 minuten op station Wien Hauptahnhof zijn. In tegenstelling tot de treinen van de ÖBB, waar men vooraf een kaartje moet kopen, moet men bij de Westbahn het kaartje in de trein kopen. De treinen hebben gratis Wifi-internet en elektrische contactdozen.
De snelle REX200-treinen rijden sinds 9 december 2012. Ze zijn met name bedoeld voor forensen richting Wenen. Tussen 4.48 en 7.12 uur gaan er vijf REX200-treinen van de ÖBB over het nieuwe traject van de Westbahn naar Wenen, die in circa 35 minuten op station Wien Hauptbahnhof kunnen zijn. Tussen 15.08 en 19.08 uur rijden er vijf REX200-treinen in omgekeerde richting vanaf Wien Hauptbahnhof.
Dicht bij het station van St. Pölten staat een parkeergarage waar treinreizigers gratis mogen parkeren.
Andere spoorlijnen die vanuit St. Pölten vertrekken zijn:
de Mariazellerbahn, de spoorlijn die van het hoofdstation van St. Pölten (St. Pölten Hbf) door bergachtig gebied naar de katholieke bedevaartsplaats en wintersportplaats Mariazell gaat;
de 'Tullnerfelderbahn', de spoorlijn naar Krems en Tulln;
de 'Leobersdorferbahn', de spoorlijn naar Leobersdorf.
Ander openbaar vervoer
Wieselbus, een streekbus met 12 lijnen naar andere plaatsen in Neder-Oostenrijk. Alle lijnen stoppen bij het hoofdstation St. Pölten Hauptbahnhof (St. Pölten HBf) en in het Landhausviertel, het regeringscentrum van Neder-Oostenrijk.
"LUP", een net van 11 buslijnen door de stad St. Pölten.
"Touristenzug", een gratis treintje voor toeristen, dat in de zomer tussen het oude centrum en het regeringcentrum van Neder-Oostenrijk (das Landhausviertel) rijdt.
"Sternschnuppe", een nachtbus met 16 bushalten voor de jeugd tot 24 jaar, rijdt van donderdag tot zaterdag en op feestdagen van 20.20 uur tot 6.00 uur.[7]
"Anruf-Sammeltaxi", een taxi die 's nachts tussen alle bushaltes voor een vast tarief rijdt.
De belangrijkste bedrijven in St. Pölten zijn Voith (machines; turbines), Salzer (papier; kunststof), Sunpor (isolatie- en verpakkingsmateriaal), Kika (meubels, interieur), Leiner (meubels), Fritz Egger (spaanplaten en een brouwerij), Biomin, Strabag (bouw), Schubert & Franzke, de supermarktketen Spar, de restaurantketen Rosenberger en Geberit (sanitair).
De vestiging van Glanzstoff Austria in St. Pölten werd in 2008 na een brand gesloten. In februari 2015 werd bekend dat Voith zijn fabriek voor papiermachines in St. Pölten, onderdeel van Voith Paper gaat sluiten. Hierdoor verdwijnen 200 arbeidsplaatsen in St. Pölten. Voith Hydro en Voith Turbo houden wel vestigingen in St. Pölten met 280 resp. 50 arbeidsplaatsen.[8]
De oostzijde van het regeringscentrum van Neder-Oostenrijk, NÖ Landhaus geheten
Regeringen
de regering van Neder-Oostenrijk in het Landhausviertel
Bezirkshauptmannschaft, het bestuur van het district
Justitie
de rechtbank van de deelstaat Neder-Oostenrijk (Landesgericht). In 2008-2009 behandelde deze rechtbank de incestzaak rond Josef Fritzl. Hij werd veroordeeld tot levenslang, nadat hij z'n dochter jarenlang in een kelder opgesloten had gehouden en zeven kinderen bij haar had verwekt.
de rechtbank van het district St. Pölten (Bezirksgericht).
Rechtsanwaltskammer Niederösterreich
Financiën
Finanzamt
Bezirksstelle der Wirtschaftskammer
Landbouw
NÖ Agrarbezirksbehörde
Landes-Landwirtschaftskammer
Bezirksbauernkammer
Overige instellingen
Vermessungsamt (geodesie)
Arbeitsmarktservice
Bezirksstelle der Arbeiterkammer
Niederösterreichische Gebietskrankenkasse (de hoofdvestiging van het regionale ziekenfonds)
St. Pölten kent circa vijftig onderwijsinstellingen, waaronder:
Scholen voor algemeen vormend onderwijs
Bundesgymnasium en Bundesrealgymnasium St. Pölten
Bundesreal- en Bundesoberstufenrealgymnasium (BORG)
Gymnasium der Englischen Fräulein
Scholen voor beroepsonderwijs
Nationale onderwijsinstelling voor kleuterschoolpedagogie en sociale pedagogie
Nationale handelsacademie en handelsschool
vakschool, hogere technische leergang (HTL) en avondschool aan de HTBLuVA St. Pölten
takken: elektronische dataverwerking en -organisatie, elektronica, elektrotechniek, machines, economie
Hogere nationale opleidingsinstelling voor economische beroepen en vakschool voor sociale beroepen.
Hoger opleidingsinstituut voor toerisme aan het Wirtschaftsförderungsinstitut Niederösterreich
Hogescholen
Fachhochschule St. Pölten[9] (Universiteit van Toegepaste Wetenschappen St. Pölten)
takken: sociaal werk, diëtiek, fysiotherapie, media, media- en communicatieadvisering, computersimulatie, IT security, telecommunikatie en media, techniek van de infrastructuur van spoorwegen
Fachhochschule für Machinenbau und -konstruktion an der HTBLuVA St. Pölten (een schriftelijke beroepsopleiding machinebouw en -constructie)
New Design University (NdU)[10] (binnenarchitectuur en grafisch design)
Filosofisch-theologische hogeschool van het bisdom St. Pölten, gevestigd in het voormalige Franciscaanse klooster
Overige onderwijsinstellingen
Niederösterreichische Landesbibliothek, de bibliotheek van de deelstaat St. Pölten
Johann Josef Schindler (1777-1836), schilder en grafisch kunstenaar
Otto Freiherr Ellison von Nidlef (1868-1947), officier
Franz Aigner (1882-1945), natuurkundige
Adolf Eigl (1883-1958), eerste gouverneur van Opper-Oostenrijk na de Tweede Wereldoorlog
Julius Raab (1891-1964), politicus (ÖVP) en bondskanselier van Oostenrijk (1953-1961). Hij onderhandelde met Molotov over de onafhankelijk van Oostenrijk en bereikte het "Oostenrijkse Staatsverdrag".