Loading AI tools
stad in Slovakije Van Wikipedia, de vrije encyclopedie
Prešov (Hongaars: Eperjes, Oekraïens: Prjasjiv; Пряшів, Duits, hist.: Eperies of Preschau) is een stad in het noordoosten van Slowakije. Het is de derde stad van het land (91.782 inwoners tijdens volkstelling 2011) en de hoofdstad van de Prešovský kraj. De stad ligt aan de rivier de Torysa op bijna 40 km van Košice en is het centrum van de landstreek Šariš. De stad heeft een historische binnenstad en is het culturele centrum van de Oekraïense minderheid in Slowakije: in Prešov bevindt zich de enige Grieks-Katholieke bisschopszetel van het land. Ook de enige zoutfabriek van Slowakije staat in Prešov. De zoutwinning heeft in deze streek een lange geschiedenis.
Plaats in Slowakije ![]() | |||
---|---|---|---|
Situering | |||
Regio | Prešov | ||
District | Prešov | ||
Coördinaten | 48° 59′ NB, 21° 14′ OL | ||
Algemeen | |||
Oppervlakte | 70,40 km² | ||
Inwoners (2011) |
91.782 (1.290 inw./km²) | ||
Hoogte | 250 m | ||
Burgemeester | Ing. Andrea Turčanová | ||
Overig | |||
Postcode | 080 01 | ||
Netnummer | 0 51 | ||
Kenteken | PO, PV | ||
Website | presov.sk | ||
Foto's | |||
![]() | |||
centrum | |||
|
De streek rond Prešov was ten tijde van de Hallstattcultuur al bewoond. De eerste vermelding van de stad zelf dateert uit 1247. In de dertiende eeuw kwamen op uitnodiging van de koning van Hongarije Duitse en Vlaamse immigranten naar de stad, die in de buurt van zoutmijnen lag. De stad kreeg in 1299 stadsrechten en in 1324 verhief koning Karel Robert haar tot Vrije Koninklijke Stad. In de 16de eeuw beleefde de stad een economische bloeitijd. Prešov werd een centrum van de kerkhervorming. In 1656 werden er boeken gedrukt. De stad behoorde inmiddels tot het Oostenrijkse "Koninklijk Hongarije" (sinds 1526).
Dieptepunten in de geschiedenis van de stad zijn het Bloedbad van Eperjes (1687), waarbij de Oostenrijkse generaal Antonio Caraffa 24 vermogende burgers liet terechtstellen als vergelding voor hun steun aan de anti-Habsburgse opstand onder Imre Thököly, en de pestepidemieën van 1696 en 1710. In 1887 leed de stad bij een grote brand veel schade.
In de negentiende eeuw kreeg Prešov dankzij de reputatie van zijn onderwijsinstellingen de bijnaam het "Athene aan de Torysa". De stad werd in 1883 aangesloten op het spoorwegnet. Toch raakte de stad economisch op achterstand in vergelijking met het naburige Košice.
Na de Eerste Wereldoorlog werd Prešov toegewezen aan Tsjechoslowakije, nadat in juni 1919 in Prešov de kortstondige Slowaakse Radenrepubliek was uitgeroepen. Toen het zuiden van Tsjechoslowakije in 1938 bij de Eerste Scheidsrechterlijke Uitspraak van Wenen aan Hongarije werd toegewezen, betekende dat een opleving voor Prešov, omdat veel instellingen vanuit het bezette Košice naar Prešov uitweken. De stad kreeg bijvoorbeeld in 1944 voor het eerst een professioneel theater.
In het naoorlogse communistische Tsjechoslowakije onderging Prešov grootschalige industrialisatie. De bevolking nam toe van 28.000 in 1950 tot 91.000 in 1990. Waren in 1910 van de 16.323 inwoners er nog 7976 Hongaars, 6494 Slowaaks, en 1404 Duits, de verhoudingen zijn sindsdien grondig veranderd in het voordeel van de Slowaken.
De opvallendste gebouwen in de binnenstad van Prešov staan aan de Hoofdstraat (Hlavná ulica), dat in feite een langgerekt plein is, op dezelfde wijze als ook Košice en veel andere Slowaakse steden zijn opgezet. Midden op het plein bevindt zich de driebeukige laat-gotische St. Nicolaaskerk (Kostol sv. Mikuláša), die in 1515 werd voltooid. De toren is een neogotische creatie uit 1903 van Frigyes Schulek, de architect van het Vissersbastion in Boedapest. Direct achter de St. Nicolaaskerk bevindt zich de lutherse kerk, gebouwd in renaissancestijl.
Aan de Hoofdstraat bevinden zich nog enkele opmerkelijke renaissancegebouwen: het Rákóczipaleis, dat thans een museum huisvest, en het Klobusiczkypaleis. Aan het plein staat ook het stadhuis, dat in zijn huidige vorm een barokgebouw is, maar oorspronkelijk ouder is. Vanaf het balkon werd in 1919 de Slowaakse Radenrepubliek uitgeroepen. Achter het stadhuis bevindt zich de gevangenis van Caraffa, een van de weinige overgebleven gotische gebouwen in Prešov.
Van de in de 18de eeuw ontmantelde vestingwerken resteert weinig: aan de noordkant van de Hoofdstraat bevindt zich nog een bastion en aan de westkant van de binnenstad de Florianpoort (Floránová Brána).
Prešov is de thuishaven van 1. FC Tatran Prešov, een voetbalclub uit de hoogste divisie van het Midden-Europese land, de Corgoň Liga, die zijn thuiswedstrijden speelt in het Štadión Tatran.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.