Loading AI tools
Van Wikipedia, de vrije encyclopedie
Jan Johan Oyevaar (Amsterdam, 14 juni 1897 – Leidschendam, 10 december 1978) was een scheepvaartman die zijn loopbaan begon als jongste bediende bij de Stoomvaart-Maatschappij Nederland, en eindigde als voorzitter van de Raad van Beheer van Phs. van Ommeren. Scheepvaart was de rode draad in zijn loopbaan, internationaal en nationaal, zeescheepvaart en binnenvaart. Hij heeft een belangrijke rol gespeeld bij de wederopbouw van de Nederlandse scheepvaart na de Tweede Wereldoorlog.
Jan Johan Oyevaar | ||||
---|---|---|---|---|
![]() | ||||
Mr J.J. Oyevaar | ||||
Algemene informatie | ||||
Volledige naam | Jan Johan Oyevaar | |||
Geboren | 14 juni 1897 Amsterdam | |||
Overleden | 10 december 1978 Leidschendam | |||
Nationaliteit | ![]() | |||
Beroep | reder | |||
|
Oyevaar, eigenlijk: Oijevaar, werd in 1897 in Amsterdam geboren als derde kind en jongste zoon van Arnoldus Numan Oijevaar (1860-1928), timmerman, later aannemer in Amsterdam, en Johanna (Antje) Kloos (1867-1941). Hij trouwde in 1939 met predikantsdochter Willemien Boer (1915-2008), zus van Jo Boer (1906-1985), en ze kregen vier kinderen. Zijn oudste zoon Jan Joost Oyevaar werd directeur-generaal bij ABN AMRO.
Na het doorlopen van de driejarige HBS begon hij als 15-jarige als jongste bediende bij Stoomvaart-Maatschappij Nederland, ook bekend als 'De Nederland'. In 1919 vertrok hij als secretaris van Daniël Apolonius Delprat naar Nederlands Oost-Indië.
In de eerste termijn van vijf jaar waren zijn standplaatsen Batavia (1920-1923) en Singapore, als agent van “De Nederland” (1923-1925). Daarop volgde een termijn van vier jaar, waarin hij eerst van september 1925 tot juni 1926 naar Soerabaja ging om de procuratiehouder aldaar te vervangen en vervolgens twee jaar naar Calcutta als procuratiehouder (1926-1928). Afsluitend werd hij voor een jaar gedetacheerd in Rangoon (1929). Vervolgens werd hem nogmaals Calcutta als standplaats toegewezen met als functie managing agent, vanwaar hij na ruim drie jaar, in maart 1933 definitief naar Europa terugkeerde. Hij begon aan een studie Indisch recht die hij in 1936 met de meestertitel afsloot.
Oyevaar trad in 1936 in dienst van het ministerie van Economische Zaken waar hij tot 1940 verschillende functies bekleedde, waaronder die van landenchef Economische Voorlichtingsdienst voor het Midden- en Verre Oosten, chef Bureau Propaganda en adjunct-directeur Rijksbureau Zeescheepvaart. Vanaf 1940 werkte hij op het ministerie van Verkeer en Waterstaat in de functies van hoofd Economische Voorlichtingsdienst, hoofd Afdeling Handel, hoofd Rijksbureau Zeescheepvaart, en gemachtigde van Hans Hirschfeld voor de afdeling Vervoer. Van 1945 tot 1951 was hij directeur-generaal en secretaris-generaal van het ministerie van Scheepvaart en Visserij (later: ministerie van Verkeer en Waterstaat), waar hij onder andere verantwoordelijk was voor de wederopbouw van de Nederlandse koopvaardijvloot middels het aankopen van liberty- en victoryschepen.
Van 1952 was hij achtereenvolgens lid van de Raad van Beheer, later voorzitter van de Raad van Beheer (1952-1966), en lid van de Raad van Commissarissen (1966-1970) bij rederij Phs. van Ommeren.
Van af 1952 was hij eerst commissaris, later president-commissaris bij Wilton-Fijenoord. Hij was getuige van de geleidelijke achteruitgang van het bedrijf die inzette na de fusie in 1964 met de N.V. Bronswerk. Het bedrijf kon niet op eigen benen staan en zocht aansluiting, waarbij twee stromingen zichtbaar werden: de een zocht aansluiting in de scheepvaartsfeer, te weten bij de Rijn-Schelde Machinefabrieken, de andere stond een fusie met N.V. Verenigde Machinefabrieken Stork voor. Een besluit hierover werd genomen in juli 1968, tijdens onbereikbaarheid van zowel Oyevaar (die in Noord Sumatra op handelsmissie was) als van twee leden van de Raad van Toezicht. Bij terugkeer in Nederland vernam Oyevaar het besluit, waar hij zich niet in kon vinden, en waarvoor hij geen verantwoordelijkheid wilde dragen. Hij trad onmiddellijk af als president-commissaris.
Vanaf 1952 tot 1959 was hij lid, en daarna voorzitter van de Raad van Commissarissen bij de Overzeese Gas- en Elektriciteitsmaatschappij N.V. (OGEM). Hij was getuige van de metamorfose die het bedrijf onderging, van een koloniaal bedrijf met bijbehorende machtsverhoudingen en machtsvertoon, naar een modern en op groei bedacht concern. Deze verandering vond plaats in de jaren 1970.