From Wikipedia, the free encyclopedia
De European Space Agency (ESA) is de Europäische Weltruumorganisatschon mit Seet in Paris (Frankriek). Se wurrr an 30. Mai 1975 to een beter Koordineeren van de europäisch Ruumfohrtaktivitäten gründ, wiels de technologsch Rückstand in de Ruumfohrt tegen UdSSR un USA immer grötter wurrn de. Se hett 17 Lidmaatstaaten un för de Organisatschoon arbeiden 2004 1.904 Mitarbeiter (2003: 1.790). Se is de Nahfolgeorganisatschoon van ELDO un ESRO. So as de ok, is se nah Art. II van ehr Statuten blots up freedlich Zwecke van de Ruumfohrt beschränkt.
Generaldirektor van de ESA is siet 2015 Johann-Dietrich Wörner.
Dorneven bedrifft de ESA Büros in de USA, Russland un Belgien.
Nah de Tweete Weltkrieg sünd völ westeuropäisch Wetenschaplers entweder nah de USA oder Sowjetunion gahn, um dor to arbeiten. Ofschoon de Upschwung in de 50er Johren dorto föhren de, dat man in Westeuropa mehr in de Forschung un besünners in de Ruumfohrt investeeren de, wussen de Wetenschaplers aber ok, dat natschonale Projekte nich tegen de van de beid Supermachten konkureeren kunnen. All in 1958, een paar Maant nah de Sputnik- Schock dropen sück Edoardo Amaldi un Pierre Auger, twee bedüüdend Lidmaten van de europäisch Wetenschapsgemeend um de Grünn van een gemeensam Westeuropäisch Weltruumorganisatschoon to besnacken. Dat Treffen wurr van wetenschaplich Repräsentanten ut 8 Länner begleid.
Se hebbt sück denn eenigt, twee trennt Agenturen to schaffen, een, de sück mit de Bo van Trägersystemen beschäftigen sull (ELDO European Launch Development Organisation) un een, de sück mit dat Entwickeln van wetenschaplich Satelliten befaten sull (ESRO European Space Research Organisation).
ESRO wurr an 20. März 1964 dör een an 14. Juni 1962 ünnertekend Afkommen gründ. Tüschen 1968 un 1972 kunn ESRO ehr eerste Spoode fieren: Söben Forschungssatelliten wurrn mit Hülp van amerikaansch Trägersystem in de Erdumloopbahn brocht.
De Nahfolgeorganisatschoon van ESRO ESTEC (European Space Research and Technology Centre) is noch immer een Deel van de ESA, ofschoon de ESA hüdtodag een völ grötter Organisatschoon is. De ESA, as man se hüdtodag kennt, wurr 1974 as Tosommensloot van de ESRO mit de ELDO gründ. Wiels sück Franzoosen und Düütschen nich eenigen kunnen, well de ESA föhren sull, hebbt se as Kompromiss de Engländer Roy Gibson to’n eersten Director General nömmt. Later henn weern de Franzoosen spoodrieker in dat Beansprooken van de Föhrung.
De ESA hett ehr eerste groote wetenschapliche Mission 1975 mit de Satellit COS-B start.
To de Grünnlidmaaten van 1975 höört:
Nahst sünd dorto noch kommen:
Siet den 1. Januar 1979 besteiht een Kooperatschoonsverdrag mit Kanada, de dat Land dat Deelnemmen an de Entscheidungsprozessen un Programmen van de ESA, aber ok een gerecht Todeelen an Industrieverdräg tosekert.
Völ Lüüd meenen, dat de ESA een Ruumfohrtbehörde van de Europäische Union is. Ok wenn dor een enge Verbinden besteiht, is de ESA komplett sülvständig. So hörrt de ESA diverse EU-Staaten nich an (so as Slowenien), dorför hörrt aber die Swiez un Norwegen dorto, ofschoon se nich in de EU sünd.
Wiels de Ünnerscheed tüschen Vull-Lidmatsschap un Nich-Lidmatschap för eenig Länner to groot weer, het man mit de Plan for European Co-operating States (PECS) een Mögelkkeet för een enge Kooperatschoon schafft. De Firmen un Agenturen van disse Länner könnt sück an Utschriebungen bedeeligen un se bruukt ok nich so völ Betallen. Blots an dat Basic Technology Research Programme könnt se nicht deelnemmen
An dit Programm sünd to Tiet folgend Länner bedeeligt:
2006 | 2,904 Mrd Euro |
2005 | 2,977 Mrd Euro |
2004 | 2,7 Mrd Euro |
2003 | 2,677 Mrd Euro[1] |
2003 | 2,993 Mrd Euro |
De ESA finanzeert sück ut de Staatshushollen van de Lidmatsstaaten. De ehr Andeelen richten sück nah dat jeweilig Bruttoinlandsprodukt. Een Ünnerscheed wurrd makt tüschen obligatorsche Tätigkeiten, de van all Staaten betallt wurrn moot un een Rieg van fakultative Programme, wor man sück utsöken kann, of man dor mitmaken (un denn ok betallen) will. Wenn dor aber wat utschreben wurrd, denn richt sück de Updrääg an de Industrie nah de Finanzierungsandeel van de Staat. Dat heet in Klortext, wenn to’n Bispeel Düütschland völ inbetallen deiht, kriggt de düütsche Industrie ok mehr Updrääg. Da is van doher anners as bi de EU.
Dat Budget van de ESA bedrog in dat Johr 2005 etwa 2,977 Milliarden Euro (vgl. Nasa: ca. 15 Mrd. Dollar). För dat Johr 2006 hebbt se mit etwa 2,904 Milliarden Euro rekend. De dree gröttste Bidragsbetallers sünd Frankriek (2005: 29,3%), Düütschland (22,7%) un Italien (14,2%). De dree alleen bringt all etwa twee Drüttel van dat Gesamtbudget up. Am meesten moot se för Drägerraketen betallen (ruch weg 22%).
De ESA bedrifft völ Projekte, faken in Kooperatschoon mit anner Ruumfohrtagenturen.
De Drägerraketen van de ESA heeten Ariane, se start nah van de Äquator in Kourou (Französisch-Guyana). Wenn man van dor ut starten deiht, kriegen de Raketen dor all „Schwung“ mit van Eerdrotatschoon un bruuk dorüm nich so völ Drievstoff. Dat is to’n Eenen billiger un to’n Tweeten könnt de Rakaten ok mehr Nutzlast mitnemmen. De niegste Generation ist de Ariane 5.
Dorneben wurrd för lüttkere Nutzlasten de Drägerrakete Vega entwickelt.
To Tiet baut se in Kourou een niege Afschusskomplex, um af 2009 van dor ut ok Raketen Typ Sojus-2 starten to können. Dat wuurd denn de eerste Start van een Sojus Raket wesen, de nich van Baikonur oder Plesetsk stattfinnen deiht.
Een wetenschaplich Projekt van de ESA löpt dör folgend Phasen[2] bevör dat verwirklicht wurrd:
Disse Satelliten hebbt ehr Missionen spoodriek afslooten. Se sünd nu in een Parkorbit oder sünd in de Atmosphäre vergleut.
1975 - 1982 | COS-B | Eerste Mission van de ESA, de de Gamma-Strahlungsquellen ünnersöken de. |
1978 - 1996 | IUE | Weltraumteleskop, dat Biller ut de Beriek van de Ultraviolettstrahlung makt, de man sonst wiels een Atmosphäre geben deiht, nich seen kunn. |
1978 | GEOS 2 | Meeten van de Eerdmagnetosphäre im GEO. (Ersatzsatellit för GEOS 1) |
1983 - 1986 | EXOSAT | Eerste Mission van de ESA, de de Röntgen-Strahlungsquellen ünnersöcht hett. |
1985 - 1992 | Giotto | Eerste Deep-Space-Mission van de ESA, de de Halleyschen Komeet un de Kometen Grigg-Skjellerup besöcht hett. Dorbit hett man to’n eersten Mal organisch Material up een Kometen funnen. |
1989 - 1993 | Olympus | För dormolig Verhältnisse een düchtig groote experimenteller Kommunikatschoonssatellit. Dat weer een Fernsehsatellit, de in de Beriek BSS-Band arbeiden de un de Experimente in Ku-Band un Ka-Band dörföhrt hett. |
1989 - 1993 | Hipparcos | Hett etwa 100.000 Sterns mit hooch Präzision un mehr as 1 Million Sterns mit leeg Präzision kartographeert. |
1991 - 2000 | ERS-1 | Mit den eersten „Earth Remote Sensing“-Satellit fung för de ESA een niege Tiet för de Eerdfernerkundung an. Söss Instrumenten, dorünner een Synthetic Aperture Radar, een Mikrowellen-Altimeter un Schlag of wat optisch Sensoren weern an Bord. Mit disse Instrumente hebbt se völ Daten to’n Tostand van de Ozeane, de Atmosphäre un van de Landboverflachen sammelt. . |
1992 - 1993 | EURECA | Europas free fleegend Plattform weer de eerste Satellit van de ESA, de man mehrmals bruken kunn. Se föhr ünner annern Mikrogravitatschoonsexperimente u tun wurrn van een Space Shuttle rutsett un van een annern weer infangen. |
1995 - 1998 | ISO | Weltruumteleskop in Infrarotberiek |
1997 - 2005 | Huygens | In Januar 2005 is de Sonde Huygens up de gröttste Maand van de Saturn, Titan land, hett de Boverflach fotografeert un hett chemisch Analysen makt. |
2003 - 2006 | SMART-1 | Een Mission, de nah de Mond gung. Dormit wull man prüfen, wu de chemisch Tosommensetten is. Se hebbt ok eerstmals niege Technologien, to’n Bispell een Ionenantrieb spoodriek test. An 3. September 2006, is de Sonde, so as dat plant weer, up de Maand upslahn. |
Disse Projekte sünd in de aktiv Phase, in de Daten upnommen un bearbeid wurrn.
1977 - 1997 | Meteosat 1 - 7 | Europäische geostationäre Wettersatelliten van de eerste Generatschoon. Af Meteosat-4 sünd dat offiziell operationelle Satelliten. De Satelliten Meteosat-5, -6 und -7 sünd noch in Bedriev. |
1990 | Hubble-Weltruumteleskop | Optisches Teleskop (NASA un ESA) |
1990 | Ulysses | Sonde, die as eerste över de Sünnpole flogen is. De hett Daten leevert över dat Magnetfeld van de Sünn un de Sonnwind. (ESA un NASA, in Europa bot) |
1995 | SOHO | Sonnen- und Heliosphärenobservatorium. Hett Updecken över dat Binnerst un de Atmosphäre van de Sünn makt un mit dat Observatorium wurrd ok Sünnstörms beobacht. Nebenbi hebbt se ok noch een Koppel Kometen dormit funnen. (ESA un NASA, in Europa bot) |
1995 | ERS-2 | Makt de Arbeit van ERS-1 to dat Ünnersöken van de Eer mit Radar-, Mikrowellen- und Infrarotsensoren wieter un hett ok een niege Instrument för dat Överwaken van dat Ozonlock. |
1999 | XMM-Newton | Weltraumobservatorium mit dree Teleskopen för de Röntgenastromonomie. |
2000 | Cluster | Veer Satelliten, de mitnanner verbunnen sünd. Se könnt dormit dreedimensionale Biller maken van dat Upprallen van Sünnwind up dat Magnetfeld van de Eer un de magnetisch Störms, de dor dör entstahn. (ESA un NASA, in Europa bot) |
2001 | Artemis | Nahrichtensatellit. Arbeit mit Laserstrahlen ünner annern för dat Navigatschoonssystem EGNOS übertragen. (ESA un Japan) |
2001 | Proba | Een lütten Satellit, der för sück sülvst hannelt un intelligent is, dat heet, sück sülvst de richtig Kommandos givt. Niege Technologie. |
2002 | Envisat | De mit acht Tünnen gröttste Fernerkundungssatellit. Is een Oort Nahfolger van ERS-2, blots beter. |
2002 - 2005 | MSG | De Nahfolger van de spoodriek Meteosat-Satelliten sammel tosommen mit anner Satelliten Daten Biller in sichtbor un in Infrarot-Spektrum. (MSG-1 start 2002 un siet 2004 as Meteosat 8 in operationellen Bedriev, MSG-2 start an 21. Dezember 2005) (ESA un EUMETSAT) |
2002 | Integral | Eerst Weltruumteleskop, wat Objekte in sichtbar, Gammastrahlen- as ok Röntgen-Beriek beobachten kann. Een van de Hööftsziele is dat Erforschen van Gamma-Bursts. |
2003 | Mars Express | Eerst europäisch Marssonde. Hett een hochuplösend Stereokamera un een Fourier-Spekrometer an Bord, mit de man nah Water söken kann. (ESA plus Landegerät ünner britsch Leeden) |
2003 | Double Star | Disse van de ESA un van de chinesisch CNSA start Mission sall so ähnlich as bi de Cluster Satelliten mit twee tosommen arbeiden Satelliten de Utwirkungen van de Sünn up dat Klima up dat Klima ünnersöken. |
2004 | Rosetta | Sonde un Landegerät, söllt toeerst um de Eer un Mars un dornah weer um de Eer Schwung nemmen und denn sück de Komeet Tschurjumow-Gerasimenko nahkommen, wo dat Landegerät 2014 afsett wurrn sall. (ESA plus Landegerät ünner düütsch-franzöösch Leitung) |
2004 | EGNOS | Een Projekt to dat Ünnerstöten van Satellitennavigatschoon . |
2005 | SSETI-Express | De „Studenten-Satellit“ is van Studenten boot wurrn uns all Technologien för anner Studentenprojekte utprobeeren. De düütsche Bedeeligung kem van de Universitäten in Stuttgart, Würzborg un Duörpm. |
2005 | Venus Express | Ruumsonde, de as de Mars Express de Venus ünnersöken sall. |
2005 - 2010 | Galileo | In Updrag van de EU sall dit Satellitennavigationssystem as Tegenstück to dat russisch GLONASS oder amerikaanischGPS genauer wesen. |
2006 | METOP-1 | Wettersatellit up een polare Umloopbahn, de as Nahfolger van twee Satelliten van de NOAA deenen sall. (ESA un EUMETSAT) |
2006 | COROT | Disse Mission sall Exoplaneten, also Planeten buterhalv van uns Sünnsystem finnen. |
Disse Projekte hebbt assessment Phase överstahn un se hebbt beslooten, dat disse Projekte dörföhrt wurrn söllt.
2007 | ATV | Das Automatische Transferfahrzeug (ATV) ist ein unbemanntes Raumschiff, das die ISS mit Nachschub versorgen soll. |
2007 | Columbus | Europäisches Weltruumlabor an de ISS. |
2008 | GOCE | GOCE sall Daten leevern, mit de man de Forschungen van Meereszirkulatschoon, de Physik van dat Eerdinerste, Eerdvermeeten- und beobachten und at Ännern van de Meeresspeegel vöranbringen kann. |
2008 | SMOS | Mit SMOS söllt globale Koorten mit Boddenwaterkonzentratschoon un de Soltgehalt van de Ozeane maakt wurrn. Dormit willt se Klimavörherseggen beeter maken. |
2008 | Herschel | Herschel is een plant Weltruumteleskop, dat in de 2. Lagrange-Punkt dat Entstahn van Steerns un Galaxien beobachten sall. |
2008 | ADM-Aeolus | Disse Mission sall genauer Daten över atmosphärische Bewegungen (Wind) leevern un Wettervörhersagen verbeetern. |
2008 | Planck | Planck sall de kosmisch Achtergrundstrahlen mit mit en hohen Nauigkeet meeten. Dormit sall de Oorknall beeter erforscht wurrn. |
2008 | HYLAS | Lütte flexible Narichtensatellit, de mit de Ünnerstütten van de ESA entwickelt wurrd. |
2009 | CryoSat-2 | De Satellit Cryosat-2 wurrd mit een Höhenradar utstatt, mit de man de Dick van de Polare Iesschicht meeten will. De Satellit is Ersatz för de dör een Drägerraketenfehler verlorengahn CryoSat. |
2009 | LISA Pathfinder (ehm. SMART-2) | LISA Pathfinder is een Mission, de Technologien för de LISA-Mission testen sall. |
2009 | ERA | Europäischer Roboterarm, de an dat russisch Modul van de anbrocht wurrn sall. |
2010 | Swarm | Swarm besteiht ut dree Satelliten, de de Dynamik van dat Eerdmagnetfeld ünnersöken söllt. |
2011 | Gaia | Disse astrometrische Mission sall as Nahfolger van de Hipparcos Mission de Helligkeet, de Afstand un de Bewegen van över 1.000.000.000 Sterns ganz genau vermeeten. De Verdrag över de Boo is mit EADS-Astium an 11. Mai 2006 afslooten wurrn. |
2013 | BepiColombo | Disse ut twee Deelen bestahnd ESA-JAXA-Mission sall de Plant Merkur kartographeeren un sien Magnetosphäre genau ünnersöken. |
2013 | ExoMars | Een Mars-Rover in de Rahmen van dat Aurora-Programm, Geld dorför is in Dezember 2005 genehmigt wurrn. |
2013 | JWST | Dat James-Webb-Weltruumteleskop wurrd van de NASA in in Tosommenarbeit mit de ESA als Nahfolger för dat Hubble-Teleskops entwickelt. |
nach 2015 | Darwin | Darwin is een ut veer (plant weern mal aacht) enkelnd Satelliten bestahnd Teleskop, de Planeten finnen sall, de so ähnlich sünd as de Eer. Ok de ehr Atmosphäre sall denn analyseert wurrn. |
2015 | LISA | Mit disse Detektoren söllt Gravitationswellen nahwiest wurrn. |
nach 2016 | Mars Sample Return | Een Lander sall Bodenproben van de Mars nemmen, de denn van een Orbiter övernommen und nah de Eer torüch brocht wurrn söllt. |
2024, 2033 | Aurora | Langtietprojekt, dat sück mit dat Erforschen van dat Sünnsystem beschäftigt. |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.