From Wikipedia, the free encyclopedia
အန်တာရစ် (/ænˈtɑːriːz/) ( တနည်း Alpha Scorpii အတိုကောက် α Scorpii သို့မဟုတ် α Sco) သည် ညဘက်ကောင်းကင်တွင် ၁၅ ခုမြောက် အတောက်ပဆုံးနှင့် ကြယ်စုတန်း ဗြိစ္ဆာ နက္ခတ်တာရာတွင် အတောက်ပဆုံး ကြယ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။ ကြယ်အမျိုးအစား ခွဲခြားသတ်မှတ်ချက်အရ အန်တာရစ်သည် ဆူပါ ဧရာမကြယ်နီဖြစ်ပြီး လေ့လာနိုင်သောကြယ်များထဲတွင် အတောက်ပဆုံးနှင့် အကြီးမားဆုံးကြယ်ဖြစ်သည်။ အန်တာရစ်သည် Scorpius-Centaurus Association ၏ အဖွဲ့ခွဲဖြစ်သော Upper Scorpius ၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ကာ ယင်းထဲတွင် ပျမ်းမျှ သက်တမ်း ၁၁ မီလီယံနှစ်ရှိကြကုန်သော ကြယ်များပါဝင်ပြီး အကွာအဝေးအားဖြင့် ၁၄၅ parsecs (အလင်းနှစ် ၄၇၀) ကွာဝေးသည်။
စောင့်ကြည့်ဒေတာ Epoch J2000 Equinox J2000 | |
---|---|
ကြယ်စုတန်း | ဗြိစ္ဆာ နက္ခတ်တာရာ |
ညာဘက် နိမ့်ဆင်းမှု | 16° 29′ 24.45970″[1] |
တိမ်းစောင်းမှု | −26° 25′ 55.2094″[1] |
ပကတိ အရွယ်အစား (V) | +0.96[2] |
ဂုဏ်သတ္တိ | |
စတီလာ ပြောင်းလဲမှု | Red supergiant |
စတီလာ အမျိုးအစား | M1.5Iab + B2.5V[3] |
U−B အရောင်ညွန်းကိန်း | +1.34[2] |
B−V အရောင်ညွန်းကိန်း | +1.83[2] |
မတည်မြဲသောကြယ် | Lc[4] |
နက္ခတ္တဗေဒ | |
ဗဟိုခွာအား အလျင် (Rv) | −3.4[5] km/s |
သင့်လျော် ရွေ့လျားမှု (μ) | RA: −12.11[1] mas/yr Dec.: −23.30[1] mas/yr |
ပြောင်းလဲ တည်နေရာ (π) | 5.89 ± 1.00[1] mas |
အကွာအဝေး | approx. ၅၅၀ ly (approx. ၁၇၀ pc) |
ပကတိ အရွယ်အစား (MV) | −5.28[6] |
အသေးစိတ် | |
A | |
ဒြပ်ထု | 12.4[3] M☉ |
အချင်းဝက် | 883[3] R☉ |
တောက်ပမှု | 57,500[7] L☉ |
မျက်နှာပြင် ဒြပ်ဆွဲအား(log g) | 0.1[3] cgs |
သက်ရောက်သည့် အပူချိန် | 3400 ± 200[7] K |
လှည့်ပတ်အလျင် (v sin i) | 20[2] km/s |
B | |
ဒြပ်ထု | 7.2[8] M☉ |
အချင်းဝက် | 5.2[8] R☉ |
မျက်နှာပြင် ဒြပ်ဆွဲအား (log g) | 3.9[8] cgs |
သက်ရောက်သည့် အပူချိန် | 18,500[7] K |
လှည့်ပတ်အရှိန် (v sin i) | 250[8] km/s |
ကြယ် စာရင်း | |
ရည်ညွန်း ဒေတာ | |
SIMBAD | data |
အန်တာရစ်သည် ဆူပါကြယ်ဘီလူးဖြစ်ပြီး ကြယ်အမျိုးအစား M0.5Iab ဖြစ်သည်။ အချင်းဝက်သည် နေထက် အဆပေါင်း ၈၈၃ ရှိသည်။ ယင်းအား မိမိတို့ နေစကြဝဠာ၏အလယ်တွင် ထားမည်ဆိုပါက ယင်း၏အပြင်ဘက်မျက်နှာပြင်သည် အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်ပတ်လမ်းအထိ ရောက်ရှိနေပေလိမ့်မည်။ အန်တာရစ်သည် ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် ၅၅၀ (၁၇၀ parsecs) ကွာဝေးသည်။ ယင်း၏ တောက်ပမှုသည် နေထက် အဆပေါင်း ၁၀၀၀၀ ပိုမိုတောက်ပသည်။ သို့သော် ကြယ်၏ အနီအောက်ရောင်ခြည် တောက်ပမှုအပိုင်းများအား ထည့်တွက်ပါက နေထက် အဆပေါင်း ၆၅၀၀၀ ပိုမိုတောက်ပသည်။ ထုထည်သည် နေထုထည်ပေါင်း ၁၅ မှ ၁၈ ကြားတွင် ရှိမည်ဟု တွက်ချက်ထားသည်။ မကြာသေးခင်က လေ့လာချက်အရ နေထုထည်၏ ၁၇ ဆနှင့် သက်တမ်းအားဖြင့် ၁၂ မီလီယံနှစ် ရှိပြီဟု ယူဆရသည်။
အန်တာရစ်အား နှစ်တိုင်း မေလ ၃၁ ရက်တွင် ကြယ်သည် နေ၏ဆန့်ကျင်ဘက်အရပ်တွင်ရှိချိန် မြင်တွေ့ရနိုင်သည်။ ယင်းအချိန်တွင် ကြယ်သည် အီကွေတာမှဆိုပါက နေဝင်ချိန်တွင် ပေါ်ထွက်လာပြီး မိုးသောက်ချိန်တွင် ပြန်ဝင်သွားသည်။ အန်တာရစ်အား ညဘက်ကောင်းကင်တွင် မမြင်နိုင်ပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် နေ၏ နီးကပ်သောအရောင်ဖုံးလွှမ်းမှုကြောင့်ပေတည်း။ ယင်းကဲ့သို့ မြင်နိုင်သည့်ကာလသည် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းထက် မြောက်ကမ္ဘာခြမ်းတွင် ပိုမိုကြာရှည်သည်။