From Wikipedia, the free encyclopedia
La cuncéncia ye ua culidade de la minte, cunsidrando abranger qualificaçones tales cumo subjetebidade, outo-cuncéncia, sentiéncia, sapiéncia, i la capacidade de perceber la relaçon antre si i un ambiente. Ye un assunto mui pesquisado na filosofie de a minte, na psicologie, neurologie, i ciéncia cognitiba.
Alguns filósofos debeden cuncéncia an cuncéncia fenomenal, que ye la spriéncia propiamente dita, i cuncéncia d'acesso, que ye l processamiento de las cousas que bibenciamos durante la spriéncia (Block 2004). Cuncéncia fenomenal ye l stado d'estar ciente, tal cumo quando dezimos "stou ciente" i cuncéncia d'acesso se refire a star ciente d'algo, tal cumo quando dezimos "stou ciente destas palabras".
Cuncéncia ye ua culidade psíquica, esto ye, que pertence a l'esfera de la psique houmana, por esso diç-se tamien qu'eilha ye un atributo de l sprito, de la minte, ó de l pensamiento houmano. Ser cunciente nun ye satamente la mesma cousa que perceber-se ne l mundo, mas ser ne l mundo i de l mundo, para esso, la antuiçon, la deduçon i la anduçon tóman parte.
Lat. cun se scire ationen = quando se sabe l'açon[1].
Lat. cunscientie de cunscienes p.pres. de cunscire = star cientes (cun = cun, partícula d'antensidade i scire = sei)[2].
dues abordaiges quemuns a la cuncéncia son aqueilhes que (1) adotan l “modelo de bloco de custruçon” de l tipo “LEGO”, segundo la qual qualquiera campo cunciente ye feita de sues dibersas partes, i de l (2) “modelo de l campo unificado”, segundo la qual debemos tentar splicar l caráter unificado de stados subjetibos de cuncéncia.
Funçon mental de perscrutar l mundo, cunforme afirma Steben Pinker, la cuncéncia ye la faculdade de segundo momiento – naide puode tener cuncéncia d'algo (oubjeto, porcesso ó situaçon) ne l purmeiro cuntato cun essa cousa; ne l mássimo se puode referenciá-la cun algun registro próssimo, l que permite afirmar que la cousa ye parecida cun essa ó cun aqueilha outra cousa, de domínio.
La cuncéncia (organismo de l sistema conhecedor houmano), probabelmente, ye la strutura mais cumplexa que se puode eimaginar atualmente.
Na obra la minte houmana, [3] la cuncéncia ye anstanciada, tecnicamente, an siete camadas: de l nible zero, fatual (adonde las cousas acuntecen), até ua atebidade ómega, dous puntos arriba de l nible que spurmentamos hoije (cuncéncia padron); aquel stado conhecedor que conhece, i que serie alcançado solo pul ser houmano.
António Damásio, an L Mistério de la cuncéncia, debede la cuncéncia an dous tipos: cuncéncia central i cuncéncia ampliada. Anspirados na tese damasiana, antende-se que la faculdade an pauta ye custituída cun ua spece d'anatomie, que puode ser debedida, didaticamente, an trés partes:
Para alhá de l'anatomie de custituiçon, listada arriba, la cuncéncia houmana tamien guarda alguns stados:
Cundiçones de cuncéncia (bigília normal, bigília altarada i sono cun suonhos), modos de cuncéncia (passibo, atibo i ausente) i focos de cuncéncia (central, periférico i loinge).
L modelo de l campo unificado ye defendido pul filósofo John Searle
Manfred Frank (an "Self-cunsciousness and Self-knowledge", ber bibliografie ambaixo) apersenta la relaçon antre cuncéncia, outoconsciéncia i outoconhecimiento de la seguinte maneira:
D'acuordo cul squema arriba, l'outoconsciéncia ye l'eilemiento fundamental de la cuncéncia. Sin eilha nun hai cuncéncia nin reflexon subre la cuncéncia.
- Rebaixamiento de l nible de cuncéncia: cumprendido por graus, stá debedido an 3 grupos percipales: oubnubilaçon de la cuncéncia(grau lebe a moderado - cumprenson deficultada), sopor(ancapacidade d'açon spontánea) i coma(grau perfundo - ampossible qualquiera atebidade boluntária cunciente i auséncia de qualquiera andício de cuncéncia).
- Síndromes psicopatológicas associadas al rebaixamiento de l nible de cuncéncia:
1. Deliriun (defrente de l "delírio", ye ua desorientaçon temporoespacial cun surtos d'ansiadade,para alhá d'eilusones i/ó alucinaçones bisuales)
2. Stado Onírico (l'andibíduo entra nun stado semelhante a un suonho mui bíbido; stado decorriente de psicoses tóxicas, síndromes d'abstinéncia la drogas i quadros febris tóxico-anfeciosos)
3. Améncia (scitaçon psicomotora, ancoeréncia de l pensamiento, perplexidade i sintomas alucinatórios oniróides)
4. Síndrome de l catibeiro (la çtruiçon de la base de la puonte promobe ua paralesia total de ls nerbos cranianos baixos i de ls nembros)
1. Stados crepusculares (surge i zaparece de forma abruta i ten duraçon bariable - de poucas horas l'alguas sumanas)
2. Dissociaçon de la cuncéncia (perda de l'ounidade psíquica quemun de l ser houmano, na qual l'andibíduo "çliga" de la rialidade para parar de sofrer)
3. Trase: (spece de suonho acordado cula persença d'atebidade motora outomática i stereotipada acumpanhada de suspenson parcial de ls mobimientos boluntairos)
4. Stado Heipnótico (técnica refinada de cuncentraçon de l'atençon i d'altaraçon anduzida de l stado de la cuncéncia)
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.