From Wikipedia, the free encyclopedia
La artilharie ye ua de las armas de las fuorças armadas, sendo aqueilha que porduç fuogos potentes i perfundos. L'artilharie ye, por eiceléncia, l strumiento de fuorça qu'ourigina eifeitos morales i materiales que ban de la neutralizaçon a la çtruiçon. Para esso, amprega armamiento pesado capaç de çparar projéteis de grande poder çtrutibo. Cumo arma ourganizada dun eisército, l'artilharie agrupa l sou armamiento pesado, custitui un quadro de pessonal specializado na ouparaçon daquele armamiento, cungrega las ounidades melitares ourganizadas pa l cumbate cun armamiento pesado i assegura la logística de todos estes eilemientos.
Para alhá d'arma, l'artilharie tamien custitui ua ciéncia que studa l zambolbimiento i l'aplicaçon de l'armamiento pesado i de ls sous projéteis.
Genericamente, las armas de projeçon de fuogo de tubo de l'artilharie son zeignadas "bocas de fuogo". Ocasionalmente, tamien son referidas cumo "peças d'artilharie" ó "canhones", mas giralmente estes dous tenermos son outelizados para zeignáren solo las bocas de fuogo que fázen tiro tenso. Por sue beç, las bocas de fuogo subdebiden-se an trés tipos percipales: de tiro tenso ("peças" ó "canhones"), de tiro curbo ("oubuss" ó "oubuseiros") i de tiro bertical ("morteiros"). Hoije an die, para alhá de las tradecionales bocas de fuogo, l'artilharie anclui outros tipos d'armamientos cumo ls mísseis i ls foguetes.
Ls melitars d'artilharie son genericamente zeignados "artilheiros". Tradecionalmente, ls artilheiros terrestres debeden-se an serbentes (ouperadores de las bocas de fuogo) i cundutores (cundutores de ls beiclos que las çlocan). Por sue beç, ls artilheiros serbentes debeden-se an apuntadores (respunsables por apuntar la boca de fuogo), municiadores (respunsables por poner la muniçon na boca de fuogo) i remuniciadores (respunsables por retirar la muniçon de l paiol i a passar al municiador). Cunforme l tipo de boca de fuogo, inda puoden eisistir outros serbentes specializados cumo preditores, serbentes de l soquete, serbentes de la culatra, ajustadores, marcadores i ouserbadores. L cunjunto de ls artilheiros qu'oupírun ua boca de fuogo custitui la sue guarniçon. La boca de fuogo mais la respetiba guarniçon custitui ua ounidade de tiro. A ounidade tática eilementar de l'artilharie ye la baterie, comandada por un capitan i ancluindo normalmente seis ounidades de tiro.
L'ourige etimológica de la palabra "artilharie" ye bastante cunfusa, tenendo-se zambolbido dibersas teories pa a splicar. Ua de las heipótese mais plausibles ye la de que poderie tener ourige na palabra latina "artillus" que senefica "angeinho".
Na Antiguidade, ls projéteis éran porjetados mecanicamente, einicialmente por arremesso i, mais tarde, pula einergie oubtida pul tensionamiento de cuordas i arcos. Armas que çpórun projéteis, cumo la atiradeira i l arco i flecha, son ampregadas contra andibíduos. Yá l papel de l'artilharie ye atingir albos cumo muralhas ó grupos d'andibíduos de la anfantarie ó cabalharie inimiga. Para esse fin fúrun zambolbidas i aperfeiçoadas armas cumo las catapultas, capazes d'arremessar piedras ó dardos.
Las peças d'artilharie mais antigas que se conhecen fúrun ambentadas puls antigos Griegos i éran l gastraphetes - datado de cerca de 400 a.C., custituía un poderoso arco i flecha, qu'usaba l método macánico de retesar la cuorda i podie ser trasportado por ua pessona - i l oxibles - datado de cerca de 375 a.C., que tenie la sue cuorda retesada por alabancas.
L'aperfeiçoamiento de l oxibles trouxe un zambolbimiento tecnológico amportante: la torçon de cuordas cumo fuonte d'einergie. Armas ampregando a torçon passan a ser chamadas de "katapeltes", d'adonde ben la palabra "catapulta". La lithobolos, de 335 a.C., ye ua catapulta que lança piedras an beç de dardos.
Ls Romanos aperfeiçoórun l arsenal griego, cun mudanças na çposiçon de ls braços i de a torcedura de las cuordas garantindo maior alcance a las catapultas. Ls petardos passan a atingir un albo a 800 metros. Las catapultas romanas mais quemuns son la balista - que çpara piedras - i l scorpio - qu'arremessa dardos. Un onagro, de l período de 200 a.C., puode çparar ua piedra de 80 quilogramas i requer d'uito homes para ser armado.
L'artilharie zambolbiu-se notabelmente cula ambençon de l trabuco na China, antre ls seclos B a.C. i III a.C.. Ne l Oucidente, ne l seclo VI d.C., sustituiu las catapultas de torçon. L trabuco usa la fuorça de la grabidade, atrabeç dun cuntrapeso para lançar projéteis d'até ua tonelada.
A partir de l seclo XV, la neurobalística fui sendo sustituída pula pirobalística, a la medida qu'esta se fui zambolbendo i generalizando. Inda assi, la neurobalística cuntinou an uso lemitado até a l'atualidade, inda sendo outelizada ocasionalmente, atrabeç de l'amprego d'angeinhos amprobisados para lançamiento a la çtáncia de projéteis, normalmente splosibos ó ancendiairos. Por eisemplo, yá ne l seclo XX, fúrun ousadas catapultas amprobisadas para lançamiento de granadas de mano ne l cumbate nas trincheiras durante la Purmeira Guerra Mundial i na defesa d'aquartelamientos fortificados durante la Guerra Colonial Pertuesa.
L'ambençon de la pólbara puls Chineses - bien cumo l'ambençon de l canhon, outro artefato streitamente ligado àquela - custituirie l próssimo marco que rebolucionarie l zambolbimiento de l'artilharie i qu'acabarie por a tornar ne l qu'eilha hoije ye. L purmeiro registo de l'uso d'artilharie an cumbate, usando la pólbara cumo propulsor, dou-se la 28 de janeiro de 1132, quando l general chinés Han Shizhong de la Dinastie Song outelizou l huochong - pequeinha boca de fuogo tubular, feita einicialmente de bambu - para caturar ua cidade na porbíncia de Fujian. Esta pequeinha i arcaica arma difundiu-se pul Médio Ouriente - adonde era coincida por "madfa" - i chegou a la Ouropa, an númaro mui lemitado, ne l seclo XIII.
Na Ouropa, eisisten bárias refréncias al uso de bocas de fuogo primitibas puls Árabes de la Península Eibérica, durante l seclo XIV. Sabe-se que ls Árabes las outelizórun ne l cerco de Baza i que l'eisército de l Rei Fonso XI de Castielha las outelizou an 1312, durante l cerco de Algeciras. L'artilharie tamien ye referida, nessa época, nua obra subre ls oufeciales de l Rei de Anglaterra. An todos estes causos, son çcritos ua spece de potes de fierro que çparában bolas de piedra i grandes flechas. Na Batailha de Crécy, trabada an 1346 antre ls Angleses i Franceses hai eibidéncias de l'uso dua boca de fuogo qu'ampregaba bolas de piedra cumo muniçon.
An 1381, durante las guerras fernandinas, regista-se talbeç ua de las purmeiras outelizaçones de la artilharie de cuosta, quando las tropas de l Rei D. Fernando I de Pertual, çpórun bocas de fuogo (coincidas por "trones") contra la squadra nabal castelhana que tentaba atacar Lisboua.
Las bocas de fuogo fabricadas nessa época éran fundidas an bronze ó an fierro, estas radadeiras outelizando ua técnica parecida a la de la fabricaçon de barris, juntando-se láminas de fierro an brasa, al redror de las quales éran colocados aros de reforço i colocada ua gruossa culatra na parte posterior. Estas bocas de fuogo éran relatibamente peligrosas, yá que, al séren submetidas a grandes pressones anternas, tendian a spludir ferindo ó mesmo matando ls sous serbentes. Para çparar ua boca de fuogo, era necessairo purmeiro anfiar pula sue boca ua heste cun ua sponja húmida na punta para apagar possibles restos que quedassen de l çparo anterior, a seguir antroduzir la pólbara cumprimindo-la cun un soquete, depuis antroduzir la bala, buoltando a cumprimir-se to l cunjunto. Na parte traseira de l'arma habie un ourifício, coincido por "oubido", pul qual se antroduzia ua pequeinha cantidade de pólbara a la qual se aplicaba ua mecha qu'era ancendiada para porbocar la deflagraçon qu'ouriginaba l çparo de la bala. L retrocesso debido al çparo, probocaba l recuo de la boca de fuogo an bários metros, a seguir al qual, ls serbentes debian colocá-la de nuobo an posiçon. L'alcance mássimo eficaç era dun ó dous quilómetros.
Por esta altura eisistian einúmaros tipos de bocas de fuogo, d'adonde se çtacan la bumbarda i l falconete. La bumbarda cunsistia nun tubo amarrado a un simples reparo de madeira, que se apuntaba atrabeç dun rudimentar çpositibo eilebador, qu'era regulado atrabeç de la colocaçon de cunhas de madeira. L falconete era ua boca de fuogo ligeira, normalmente montado nua spece de forquilha de fierro fixa a ua muralha ó a la borda dua ambarcaçon, la qual çpunha dua barra na sue traseira, qu'era outelizada para apuntar l'arma. L falconete era ua bariante, ligeiramente menor, de l falcon. Ua inobaçon amportante fui la de ls munhones, que cunsistian nua spece d'eixes cilíndricos an cada lado de la boca de fuogo, qu'ancaixában ne l reparo, permitindo facilmente altarar l ángulo d'eilebaçon de l'arma.
Ne l seclo XVI, surge la colubrina, zambolbida a partir de la bumbarda. La colubrina era ua boca de fuogo cun un cumprimiento de cerca de 30 bezes l sou calibre, montada subre un reparo cun dues grandes ruodas para facelitar l sou çlocamiento. La sue eilebada mobelidade, torna-la nua de las purmeiras peças d'artilharie de campanha.
Tamien, por esta altura, ls Pertueses ampeçan l'anstalaçon bocas de fuogo an ancha scala a bordo de ls sous nabios, zambolbendo defenitibamente la artilharie nabal. A partir d'anton, la tática de l cumbate nabal ye cumpletamente altarada. L'abordaige ye sustituída pul duelo d'artilharie. La superioridade de la sue artilharie nabal permite als Pertueses derrotar fuorças numericamente mui superiores an númaro, permitindo-les oubter l domínio de ls mares de l Ouriente i cunquistar un grande númaro de possessones na Ásia. Un de ls spoentes mássimos de plataforma d'artilharie nabal desta época ye l galeon pertués Galeon Botafogo lançado por buolta de 1534, cun 1000 toneladas de çlocamiento i armado cun 366 bocas de fuogo de bronze, l que le daba un tal poder de fuogo que quedou coincido pul "Botafogo".
Por esta altura, l Amperador Carlos B, tenta, pula purmeira beç na Ouropa, padronizar ls calibres de las bocas de fuogo de ls sous eisércitos - para acabar culs porblemas logísticos causados pulas deficuldades an fabricar i abastecer armas i muniçones totalmente çtintas - i stablece siete modelos de calibre antre 3 i 40 libras - l calibre medie-se pul peso de l projétil, prática que se mantebe até al final de l seclo XIX, na maiorie de ls eisércitos. Ls outros eisércitos ouropeus seguen l sou eisemplo, inda que se mantenhan an uso calibres nun regulamentares durante mui tiempo.
Ne l'ampeço de l seclo XVII, las bocas de fuogo stan genericamente classeficadas, d'acuordo cul sou calibre, an falconetes (1,25 lb), sacres (5,25 lb), meias-colubrinas (9 lb), colubrinas (15 lb), meios-canhones (27 lb) i canhones (47 lb). L termo "canhon", assi i todo, generaliza-se para chamar todos ls tipos de bocas de fuogo, culs outros la caíren an desuso. Cul mesmo seneficado tamien ye outelizado l termo "peça d'artilharie" ó simplesmente "peça". Neste seclo aparece un nuobo tipo de boca de fuogo, l morteiro, porjetado para fazer tiro contra oubjetibos abrigados.
Assi, ne l final de l seclo XVII, la classeficaçon de las bocas de fuogo resume-se la dous tipos percipales: ls canhones i ls morteiros. L canhon ó peça ye, antoce, ua boca de fuogo de cumprimiento eilebado an relaçon al sou calibre (30 bezes ó mais) porjetado para çparar contra oubjetibos que stéian a la bista de ls artilheiros, nua trajetória quaije praina coincida por "tiro direto" ó "tiro tenso". Ls canhones çparában granadas - muniçones ocas chenas de splosibo - ó balas - muniçones maciças nun splosibas. Yá l morteiro, cunsistia nua boca de fuogo cúrtie i de grande calibre, cujos munhones se situában junto a la culatra, l que le permitie tener anclinaçones de 45º a 90º para fazer tiro curbo subre oubjetibos fura de la bista de ls artilheiros, abrigados atrás de muralhas ó d'eilebaçones de l terreno. Ls morteiros çpórun muniçones splosibas coincidas por "bombas". Debido a la sue scassa mobelidade, l'artilharie ye, eissencialmente, ua arma de sítio ó ua arma nabal. Giralmente, las bocas de fuogo cuntinan a ser fundidas an bronze.
Ua inobaçon amportante de la trasiçon de l seclo XVII pa l XBIII fui l armon d'artilharie. L'armon ye la cumbinaçon de l reparo dua peça cun ua caixa de muniçones, montados an grandes ruodas, tornando mais fácele l sou trasporte a tiro de parelhas de cabalhos. Las peças d'artilharie puoden agora facilmente mobidas ne l campo de batailha.
Outra inobaçon, desta beç na artilharie nabal, fui la caronada. La caronada era un reparo de madeira cun ruodas pequeinhas, que permitie mobimentar las peças na cubierta dun nabio.[sin fuontes] Cada caronada possuía anilhas de fierro, por adonde passában amarras que fixában la peça durante l çparo, ampedindo-la d'efetuar un recuo demasiadamente grande.
La mobelidade de las bocas de fuogo lieba a la generalizaçon de l'artilharie de campanha ne l seclo XVIII. La sue funçon ye la d'eliminar la anfantarie i la cabalharie inimiga i, mais tarde, la d'eliminar la própia artilharie inimiga, nun tipo d'açon que quedará coincida cumo "fuogo de cuntrabaterie".
Antes de las Guerras Napoleónicas, generaliza-se l'uso de l oubus, un nuobo tipo de boca de fuogo, que tenie yá sido einicialmente zambolbida ne l final de l seclo XVII. L'oubus era un tipo de boca de fuogo antermédio antre la peça i l morteiro. Era cúrtio i de calibre eilebado cumo l morteiro, mas tenie ls munhones a meio de l cumprimiento cumo las peças. L'oubus çtina-se a fazer tiro andireto contra oubjetibos ancobertos, mas cun anclinaçones anferiores a las de l morteiro (até 45º), l que le daba maior alcance.
Por esta altura, l'artilharie de campanha de la maiorie de ls eisércitos ouropeus ourganiza-se an ounidades táticas eilementares qu'ancluen, normalmente, seis bocas de fuogo (tipicamente, cinco peças i un oubus), culas respetibas guarniçones, muniçones i trasportes, sob l comando dun capitan. Einicialmente chamadas "cumpanhas" cumo na anfantarie, essas ounidades passaran a ser zeignadas "brigadas" ne ls eisércitos Británico i Pertués durante las Guerras Napoleónicas. Nessa altura, las posiçones adonde las brigadas ó cumpanhas d'artilharie son anstaladas son zeignadas "bateries" termo que, pouco depuis, passa a ser aplicado a las própias ounidades eilementares d'artilharie.
Ampeça-se tamien a praticar la striaige de las almas de las bocas de fuogo l que melhora la sue percison, mas que les ancurta bastante l tiempo de bida, ne l causo de las de bronze. Para superar l porblema de l çgeste, las bocas de fuogo striadas passan a ser fundidas an fierro, sendo reforçadas atrás de ls munhones, por un segundo anielho de fundiçon, que duplica la grossura de la zona. Esto nun eibita, assi i todo, que cuntinen a acuntecer acidentes. L'alcance mássimo eficaç de las bocas de fuogo maiores nun passa de ls quatro quilómetros.
Tamien aparecen las purmeiras muniçones de formato celindrocónico i las spoletas de cuntato que permiten çpara muniçones splosibas cun maior sigurança.
Ne l final de l seclo XVIII, la angenharie melitar - até anton, tradecionalmente ligada a l'artilharie - torna-se nua arma outónoma na maiorie de ls eisércitos.
Depuis de las Guerras Napoleónicas, subretodo a partir de meados de l seclo XIX, l'artilharie spurmenta ua reboluçon grácias a las técnicas modernas de la fundiçon de l aço que permiten, por un lado fabricar tubos striados an aço - melhorando la resisténcia de las bocas de fuogo - i por outro, sustituir ls ousoletos armones de madeira por nuobos reparos an aço laminado, mui mais resistentes.
Para alhá desso, grácias a la resisténcia de ls nuobos materiales, ye possible l zambolbimiento de culatras mobles, permitindo l recarregamiento pula culatra. La muniçon aparece yá ancapsulada, cul projétil i la carga propulsora la formáren un único eilemiento. L'artilharie de campanha atinge yá alcances na orde de ls 10 Km.
Ne l final de l seclo XIX, aparecen las purmeiras metralhadoras modernas, que, an bários eisércitos, son einicialmente cunsidradas parte de l'artilharie, ourganizando-se cumo eilha i adotando-se táticas semelhantes pa l sou ampenhamiento. Mais tarde, las metralhadoras eiran passar pa l'anfantarie i pa la cabalharie.
Finalmente, an 1897 aparece l famoso canhon francés de 75 mn de tiro rápido, la purmeira peça cul recuo cuntrolado por un sistema de recuperaçon heidráulica, que l coloca outomaticamente de nuobo an posiçon depuis de l çparo - trabalho qu'antes era feito manualmente, de forma lenta - permitindo, assi, eilebadas cadéncias de tiro. L canhon de 75 mn de tiro rápido ye la purmeira boca de fuogo moderna de la stória.
Na Purmeira Guerra Mundial, grácias al cuntrole de l recuo i al aperfeiçoamiento de las cargas propulsoras, son rializados bumbardeamientos la çtáncias superiores a 20 Km. Ye zambolbida la artilharie ferrobiária, cula montaige d'einormes peças nabales an bagones i cul zambolbimiento de peças ferrobiárias speciales de grande calibre que puoden bumbardear cidades la mais de 100 Km de çtáncia. L çgeste destas peças ye, inda assi, einorme, habendo la necidade dua mudança frequente de l sou tubo. L zambolbimiento de las muniçones splosibas, de fragmentaçon, ancendiárias i outras permite ua poténcia de fuogo nunca antes bista, trasformando l campo de batailha nun terreno lamaciento adonde l'anfantarie queda atolada.
L'aperfeiçoamiento de ls sistemas de comando, de cuntrolo, de quemunicaçones i de la topografie, permite la generalizaçon de l tiro andireto. Passan a ser ampregues ouserbadores colocados an posiçones abançadas que les permiten ouserbar l'oubjetibo i que, por telifone ourientan l'artilharie, corrigindo l sou tiro.
Na artilharie ligeira i média, deixa d'haber ua defrenciaçon clara antre ls oubuses i las peças. Tecnicamente, las bocas de fuogo passan a ser peças-oubuses, ua beç que permiten çparar cun ángulos antre ls 0º i ls 90º, zampenhando las funçones antes atribuídas separadamente als oubuses i a las peças. D'ouserbar que ls eisércitos raramente ampregan l termo "peça-oubus", cuntinando, por tradiçon, a chamar aqueilhas bocas de fuogo cumo "peças" ó cumo "oubuses".
Yá na artilharie pesada, las bocas de fuogo manténen a tener las caratelísticas de puros oubuses, rializando solo tiro andireto.
Las puras peças d'artilharie cuntinaran si, ne l'uso nabal, oumentando de poténcia i de calibre - que chegará als 460 mn nas peças de l couraçado japonés Yamato de la Segunda Guerra Mundial - capazes de çparar projéteis de quaije ua tonelada la quaije 40 Km de çtáncia. Alguas dessas peças nabales de grande calibre seran, anclusibe, ousadas pula artilharie terrestre, montadas an bagones ferrobiairos ó an fortificaçones costeiras.
L zambolbimiento de la abiaçon melitar lieba al nacimiento de la artilharie antiaérea, eiquipada purmeiro cun metralhadoras montadas an reparos speciales que permiten eilebados ángulos de tiro i, depuis, cun canhones antiaéreos specialmente zambolbidos. Ls canhones antiaéreos son armas que çpórun muniçones cun ua spoleta de tiempos que se regula para spludir depuis de percorrida ua detreminada çtáncia. Esto permite que, mesmo que l projétil nun atinja diretamente l'aeronabe, sploda próssima de la mesma, causando-le danos.
Na Purmeira Guerra Mundial, surge tamien ls carros de cumbate que, nalguns eisércitos antegraran einicialmente l'artilharie, formando un galho coincido por "artilharie d'assalto". Por outro lado, para cumbater ls carros de cumbate surge ls canhones anticarro que ténen cumo caratelística percipal ua eilebada belocidade de salida de l projétil que le permite furar blindaiges. Tamien, nalguns eisércitos, las armas anticarro formaran, einicialmente, un galho de l'artilharie coincido por "artilharie anticarro".
La guerra de trincheiras an que se trasformou la Frente Oucidental lieba al nacimiento de la chamada "artilharie de trincheira" custituída puls nuobos morteiros de trincheira, ourige de ls modernos morteiros. Anque tenéren alguas semelhanças culs tradecionales morteiros ousados até meados de l seclo XIX - eissencialmente por fazíren tiro andireto, cun grande eilebaçon - ls nuobos morteiros de trincheira son agora bocas de fuogo ligeiras custituídas por un tubo lebe, assente nua placa metálica i apoiado nun bipé. Ls morteiros de trincheira acabórun por se tornáren nua de las percipales armas d'apoio de l'anfantarie, passando a ser coincidos solo por "morteiros". Solo alguns morteiros mais pesados cuntinórun a ser ampregues pula artilharie, yá que las bocas de fuogo pesadas cun caratelísticas semelhantes a las de ls antigos morteiros passórun a ser giralmente classeficadas cumo "oubuses".
Durante la Segunda Guerra Mundial zambolbe-se la artilharie outopropulsada qu'amprega peças i oubuses montados an beiclos blindados, normalmente subre lagartas. Por outro lado, ls Almanes i ls Sobiéticos tamien zambolben ls canhones d'assalto que cunsisten an peças montadas an chassis blindados que serben para acumpanhar d'acerca las fuorças blindadas i l'anfantarie d'assalto, çtruindo, cun tiro direto, la resisténcia inimiga.
Tamien ls Almanes i, specialmente, ls Sobiéticos zambolben l'artilharie de saturaçon de ária, antegrando sistemas de lançamiento múltiplo de foguetes. Ls lança-foguetes sobiéticos (coincidos cumo "Katyusha" ó cumo "Uorgones de Staline" ) son montados an camiones, l que les permite antrar debrebe an posiçon, çparar i retirar para un abrigo antes de l'enimigo fazer fuogo de cuntrabaterie. L modelo VM-13 de l Katyusha ten capacidade para çparar 16 foguetes de 132 mn, quaije anstantaneamente. Ua baterie de quatro BM-13 poderie çparar ua salba de foguetes an menos de 10 segundos, batendo ua ária de quatro heitares cun mais de quatro toneladas d'alto splosibo.
Ne l final de la Segunda Guerra Mundial nace tamien la "artilharie stratégica" cul zambolbimiento, puls Almanes, de las bombas boadoras B-1 i B-2, ls purmeiros modelos de l que benerien a classeficados cumo mísseis de cruzeiro i mísseis balísticos. Lançadas a partir de bases na Ouropa cuntinental, las B-1 i las B-2 serien lançadas contra albos stratégicos aliados cumo Londres.
Depuis de la Segunda Guerra Mundial i até a l'atualidade, ua de las percipales inobaçones fui l'antroduçon de cumputadors para calcular debrebe la trajetória, reduzindo la prática antiga d'efetuar bários çparos prébios para permitir la correçon de l tiro feita por ouserbadores abançados. Busca-se ua cada beç maior percison de tiro, que permite, por un lado la reduçon de l çperdício de muniçones que nun atinge l'albo i, por outro lado, la reduçon de ls danos colaterales.
L'aperfeiçoamiento de l porjeto de l'eiquipamiento d'artilharie i de ls materiales por eilhes outelizados permite zambolber tubos de duraçon mais longa i reparos mais eficientes an tenermos de la mobimentaçon de las armas.
Ls trés tipos tradecionales de bocas de fuogo d'artilharie son las peças, ls oubuss i ls morteiros. Durante l seclo XX, las caratelísticas de las peças i de ls oubuses, bien cumo las sues funçones, fúrun-se fundindo, l qu'acabou por fazer cun que la çtinçon antre ls dous tipos de boca de fuogo deixasse de tener, tecnicamente, sentido, sendo mantida artificialmente subretodo por rezones stóricas. Ne l seclo XXI, son ralas las berdadeiras peças cun calibres superiores a 60 mn, las quales, normalmente yá nun son ousadas pula artilharie de campanha, sendo ls sous percipales outelizadores ls carros de cumbate, l'artilharie nabal, l'artilharie antiaérea i l'artilharie de cuosta.
La defeniçon tradecional stablece trés critérios percipales para defrenciar antre peças i oubuses, nomeadamente la capacidade mássima d'eilebaçon (bastante anferior ó próssima de 45º), l númaro de cargas propulsoras (ua ó mais) i la belocidade de salida de l projétil (defenida, frequentemente, pul cumprimiento de l tubo). Estes trés critérios dan ourige a uito possibles cumbinaçones, de las quales solo dues corresponden a las peças i als oubuses puros.
Para alhá de las tradecionales bocas de fuogo, l'artilharie moderna tamien amprega foguetes i mísseis.
Las puras peças caraterizan-se por tenéren un alcance superior, por permitiren ua eilebaçon mássima bastante anferior a 45º, por tenéren ua eilebada belocidade de salida de l projétil (l qu'amplica un tubo relatibamente cumprido) i por ousáren ua única carga propulsora. La radadeira caratelística lebou a l'outelizaçon dua muniçon adonde l projétil i la carga propulsora stan ounidos, formando un único eilemiento. Nun eisiste ua belocidade de salida ó cumprimiento de l tubo mínimos associados a ua peça, cun aceitaçon generalizada, inda que ne l radadeiro causo fusse tradecional cunsidrar-se un cumprimiento de 30 calibres (ó seia, un cumprimiento de l tubo 30 bezes superior al diámetro de la boca de l'arma).
D'ouserbar que, cumo sinónimo de "peça", ye ousado muitas bezes l termo "canhon", inda que, modernamente solo se l'use para chamar alguas bocas de fuogo outomáticas de pequeinho calibre (canhones outomáticos) i bocas de fuogo anticarro sin recuo (canhones sin recuo). Inda assi, noutros causos, l termo "canhon" ye outelizado cumo zeignaçon genérica de las bocas de fuogo, ancluindo, para alhá de las peças, tamien ls oubuses i a las bezes, mesmo ls morteiros.
Ls oubuses (tamien zeignados "oubuseiros") son bocas de fuogo que puoden çparar cun eilebaçones aprossimadas antre ls 45º i ls 70º. Puoden outelizar tamien bários tipos i cantidades de cargas propulsoras, l que permite que l'alcance puoda bariar drento de la mesma eilebaçon de tiro, cunsuante las cargas scolhidas. Normalmente, ls oubuses ténen tubos mais cúrtios que las peças i, por bias desso, menores belocidades de salida de ls sous projéteis. Esto senefica que puoden antregar un projétil nun oubjetibo cun un acentuado ángulo de çcida. D'ouserbar, inda assi, que ls modernos oubuses ténen tubos mais cumpridos i belocidades de salida maiores que las peças ousadas até a la purmeira metade de l seclo XX. Debido a la sue capacidade d'uso de múltiplas cargas propulsoras, la sue muniçon ye, frequentemente apartada an bários eilemientos, cul projétil a ser carregado separadamente de las cargas.
De ls trés critérios arriba referidos, sobran seis possibelidades de cumbinaçones, que puoden dar ourige a tipos híbridos de bocas de fuogo, ocasionalmente referidas cumo "peças-oubuses". Este termo fui ousado, einicialmente, durante la década de 1930, altura an que fúrun antroduzidos oubuses cun belocidades de salida relatibamente eilebadas. Assi i to, l termo "peça-oubus" nun fui amplamente aceite, cula maiorie de ls eisércitos a outar antre l de "peça" i l de "oubus" para classeficar aquel tipo de boca de fuogo. Por altura de la década de 1960, la maiorie de las bocas de fuogo d'artilharie era híbrida, cun eilebaçones mássimas até 70º, outelizando cargas múltiplas, cun eilebadas belocidades de salida i cun tubos relatibamente longos.
Ls morteiros son bocas de fuogo de canho cúrtio que çpórun, normalmente, cun ua eilebaçon superior a 45º.
Até al ampeço de l seclo XX, l morteiro era ua boca de fuogo pesada, de grande calibre, cun un tubo cúrtio i culs munhones colocados junto a la culatra, l que le permitie eilebaçones mássimas de tiro inda superiores a las de ls oubuses de la época. Sendo armas mui pesadas i de defícel mobimentaçon, éran outelizados subretodo an ouparaçones de sítio, tanto de l lado de ls sitiantes cumo de ls sitiados. Por alturas de l'ampeço de la Purmeira Guerra Mundial, las caratelísticas de ls morteiros tenien-se aprossimado de las de ls oubuses, sendo yá defícel çtinguir antre uns i outros. Por eisemplo, ls Almanes i ls Outro-Húngaros classeficában cumo morteiros las sues bocas de fuogo super-pesadas, de canho cúrtio i d'eilebado ángulo de tiro, anquanto outros eisércitos yá nun usában aquel termo, classeficando las armas eiquibalentes cumo oubuses.
Por essa altura, la stabelizaçon de la Frente Oucidental, trasformando-se an guerra de trincheiras, lebou al aparecimiento dun tipo de boca de fuogo ligeira, que çparaba cun grandes eilebaçones - podendo, assi bater oubjetibos abrigados an trincheiras, la cúrtie çtáncia - que passou a ser coincida cumo "morteiro de trincheira". L modelo de morteiro de trincheira qu'acabou por stablecer l padron giral fui l Stokes, que se caraterizaba por tener un canho cúrtio d'alma lisa, baixa belocidade de salida, eilebaçon mássima superior a 45º i un reparo simples i ligeiro que se lemitaba a ua base metálica assente ne l tierra i, ocasionalmente, un bipé. La muniçon (antegrando projétil i carga) era largada para drento de l canho pula boca, atingindo un percutor fixo, que probocaba la deflagraçon i çparaba l projétil. Cul abandono defenitibo de l termo "morteiro" para chamar las bocas de fuogo super-pesadas, essa zeignaçon passou a ser aplicada sclusibamente als anteriores morteiros de trincheira, ourige direta de ls modernos morteiros.
Zde anton, alguns tipos de morteiros, inda que mantenhan la maiorie de las caratelísticas ouriginales, ténen sofrido alguns aperfeiçoamientos, cumo l striamiento de l'alma i l carregamiento pula culatra. Atualmente, l morteiro ye, eissencialmente ampregue diretamente pula anfantarie i puls eilemientos d'apoio de las ounidades de carros de cumbate. L'artilharie yá solo amprega morteiros pesados i, mesmo estes, solo an causos speciales.
Ls foguetes son ua de las nuobas armas ampregues pula artilharie, cunsistindo an projéteis splosibos outopropulsados, normalmente çparados an salbas, a partir de sistemas de lançamiento múltiplo.
L'uso de foguetes cumo armas d'artilharie ten ourige na China mediebal, spandindo-se, depuis pul Ouriente. Ls foguetes chineses éran ua spece de flechas de fuogo, çparadas a partir de sistemas de lançamiento múltiplo que causában, eissencialmente, un eifeito psicológico. L'uso enicial de foguetes na Ouropa fui feito puls ambasores mongoles i, mais tarde, puls otomanos. Yá ne l final de l seclo XVIII, ls Andiane ls ousórun un tipo de foguete baseado nun celindro metálico de fierro contra las fuorças británicas. Ls própios Británicos copiórun aquel tipo de foguete i ampregórun nel durante las guerras napoleónicas.
Ls modernos foguetes d'artilharie ténen, assi i todo, ourige ne ls sistemas de lançamiento múltiplo zambolbidos durante la Segunda Guerra Mundial, puls Almanes (ls Nebelwerfer) i puls Sobiéticos (ls Katyusha). Eissencialmente, son custituídos por múltiplos tubos de lançamiento, cada un de ls quales ye carregado cun un foguete. Ls sistemas permiten un çparo de todos ls foguetes an poucos segundos, podendo saturar ua ária cun ua grande cantidade de porjeteis splosibos. Anque eisistiren alguns sistemas rebocados, la maiorie de ls lançadores de foguetes stá montada an beiclos - alguns deilhes blindados - l que les permite antrar debrebe an posiçon i retirar passado l çparo para eibitar l fuogo de cuntrabaterie.
L míssil ye un aperfeiçoamiento de l foguete, çtinguindo-se deste, eissencialmente por poder ser guiado durante la sue trajetória de bo, l que permite la correçon desta yá depuis de l lançamiento. Ls purmeiros berdadeiros mísseis fúrun las bombas boadoras alemanas B-1 i B-2, zambolbidas durante la Segunda Guerra Mundial. Hoije an die, eisisten einúmaros tipos de mísseis, zde l míssil ligeiro anticarro cun un alcance lemitado l'alguas cientos de metros até al míssil balístico antercontinental cun un alcance superior a 5000 Km.
Ls mísseis an uso pula artilharie debeden-se an dous tipos percipales: ls superfice-superfice i ls superfice-aire. L purmeiro tipo anclui ls mísseis balísticos, ls mísseis cruzeiro, ls mísseis antinabio i ls mísseis anticarro. L segundo tipo anclui ls mísseis antiaéreos i ls mísseis antibalísticos.
Ls sistemas de lançamiento de mísseis tamien barian, eisistindo zde ls sistemas portáteles de lançamiento, passando puls sistemas montados an beiclos, até als silos subterráneos anstalados an bases fixas.
L'antrega de las muniçones ne l'oubjetibo ye la rezon de l'eisisténcia de l'artilharie. Para alhá de séren la rezon de ser de l'artilharie, las muniçones son l sou percipal cunsumible i l sou fornecimiento custituiu, hoije an die, ua de las percipales funçones de la logística de ls eisércitos an campanha.
Las muniçones d'artilharie cunsisten an dous eilemientos percipales: l projétil i la carga propulsora. Ne l causo de las muniçones de las bocas de fuogo, l projétil i la carga propulsora sepórun-se ne l momiento de l çparo. Ne l causo de ls foguetes i de ls mísseis, l projétil ancorpora própio propelente que l'acumpanha depuis de l çparo.
L projétil ye la cumponente de la muniçon que ye çparada contra l'oubjetibo.
Ls purmeiros projéteis d'artilharie cunsistian an piedras maciças de formato sférico, coincidas por "pelouros". Mais tarde, passórun a ser de fierro maciço i a ser tamien coincidas cumo "balas". Estes projéteis atuában atrabeç de la einergie cinética, causando un eifeito debastador, qu'era mantido mesmo que fazissen ricochete.
Mais tarde, fúrun zambolbidos projéteis ocos, cuntendo ua carga splosiba ne l sou anterior, coincidos por "granadas". Ciertos projéteis ocos splosibos de morteiro, éran coincidos por "bombas". Las granadas i las bombas necessitában dun artifício que defenia l momiento an que l projétil deberie spludir, sendo einicialmente outelizados fusos i, mais tarde, spoletas.
Para alhá de ls projéteis maciços i splosibos, fúrun zambolbidos outros tipos porjetados para funçones specíficas. Un eisemplo de projéteis speciales éran las balas de cadeia (cunsistindo an dues balas ounidas por ua cadeia de fierro, úteles para çtruir l belame de ls nabios i para dizimar la cabalharie) i outro eisemplo éran lanternetas i outros projéteis de metralha (cunsistindo nun projétil oco cheno de balas ó de fragmientos de fierro, útele para dizimar l'anfantarie).
An meados de l seclo XIX, ls projéteis deixan de ser sféricos i passan a ser ogibales, l que - associado a la striaige de las almas de las armas - ls tornou mais stabais i percisos. Por outro lado, la maiorie de las muniçones d'artilharie passa a cunsistir un único eilemiento, qu'ancorpora l projétil i la caixa de la carga propulsora.
Yá ne l seclo XX fui generalizada l'outelizaçon de foguetes i de mísseis, que cunsisten an projéteis qu'ancorporan l própio propelente, que bai sendo gasto a la medida que se çlocan pa l'oubjetibo. Alguas granadas d'artilharie tamien son dotadas de foguetes auxeliares, que les permiten oubter maiores alcances.
Hoije an die, las muniçones d'artilharie cunsisten eissencialmente an granadas cumpuostas por:
Para alhá desso, cuntinan a ser outelizados alguns projéteis maciços, nun splosibos, qu'atuan atrabeç de l'eilebada einergie cinética. Este tipo de projétil ye, normalmente, çparado por canhones outomáticos de pequeinho calibre.
Todas las muniçones d'artilharie necessitan dun propelente para ampelir l projétil até al oubjetibo. Ne l causo de las muniçones de las bocas de fuogo, l propelente cunsiste siempre nua carga propulsora de baixo poder splosibo (deflagra an beç de detonar cumo ls alto splosibos). La deflagraçon de la carga propulsora ne l'anterior de la cámara de la boca de fuogo, proboca ua geraçon rápida de gáç cuja alta presson faç acelerar l projétil ne l'anterior de l tubo, até salir pula boca de l mesmo. La deflagraçon de la carga propulsora ye por sue beç zamcadeada pula scorba, un artifício d'eigniçon.
Ls foguetes i ls mísseis nun úsan cargas propulsoras. Neste causo, l propelente ye un cumbustible, normalmente sólido, qu'acumpanha l projétil na sue trajetória, sendo cunsumido a la medida que la mesma ye percorrida.
Até meados de l seclo XIX, la carga propulsora cunsistia an pólbara solta colocada na cámara de la boca de fuogo. Hoije an die, na maiorie de las muniçones, la carga propulsora stá cuntida nua caixa ounida al projétil, an cuja base stá colocada la scorba. Al deflagrar la carga propulsora, l projétil separa-se, normalmente, de la caixa daquela, que ye mais tarde ejetada de l'arma. Inda assi, nas muniçones de morteiros, la caixa de la carga propulsora ye porjetada juntamente cul projétil. Nalguns oubuses, cuntinan a ser outelizadas cargas propulsoras cuntidas an eilemientos apartados de l projétil, permitindo la colocaçon de dues ó mais para oumentar l'alcance de l tiro.
Las muniçones de las bocas de fuogo son medidas i classeficadas pul sou calibre. L calibre de la muniçon outelizada tamien classefica la própia arma que la çpara. Para alhá desso, l calibre dua boca de fuogo custitui la ounidade de medida outelizada para medir l cumprimiento de l sou tubo.
Ne l passado, outelizou-se cumo medida de calibre l peso de l projétil an libras. L peso de pólbara a outelizar cumo carga propulsora dun detreminado projétil era, normalmente, eigual al peso de l calibre daquele. Na segunda metade de l seclo XIX, este sistema de mediçon de l calibre caiu an desuso, na maior parte de ls países. Inda assi, fui mantido até recentemente an alguas bocas de fuogo i muniçones d'ourige británica.
Ne l seclo XVIII, fui antroduzido l sistema an que l calibre era defenido, nun pul peso de l projétil, mas si pul sou diámetro, que correspondia aprossimadamente al diámetro de l'alma de la boca de fuogo que l çparaba. Sendo aplicado, einicialmente al calibre de ls oubuses i de las sues muniçones, a partir de l final de l seclo XIX este sistema generalizou-se a todas las bocas de fuogo. Einicialmente, la medida de ls calibres era feita an polegadas, ounidade de medida qu'inda ye ousada, an causos lemitados, ne ls países de léngua anglesa. Ne ls países qu'adotórun l sistema métrico, la medida passou a ser feita cun ounidades de medida deste. Normalmente usaba-se l centímetro para calibres a partir de 7 cn i l milímetro para calibres anferiores. Depuis de la Segunda Guerra Mundial, passou a ousar-ser l milímetro an todos ls calibres.
D'ouserbar que, antes de la generalizaçon de las bocas de fuogo de carregamiento pula culatra i cun tubos d'alma striada, la medida de l diámetro de la muniçon era ligeiramente anferior a la de l diámetro de l'alma de l'arma, cul fin d'eibitar que l projétil quedasse ancrabado ne l sou anterior. Essa defrença era coincida por "bento".
Na atualidade, l'artilharie rializa quaije siempre tiro andireto contra oubjetibos fura de l'alcance bisual de las guarniçones de las armas. Por esso mesmo, hoije an die, ls armamientos son solo un de ls eilemientos dun cumplexo sistema d'artilharie, cujo cunjunto ye necessairo para bater eficazmente aqueilhes oubjetibos. Ls eilemientos i funçones percipales deste sistema son ls seguintes:
An tenermos d'ourganizaçon i de localizaçon spacial, estas funçones puoden star estar çpostas de bárias maneiras. Zde l zambolbimiento de l tiro andireto moderno, las defrentes fuorças armadas ténen nel feito de dibersas modos. Nisso, la tecnologie ye, frequentemente, l fator fundamental, mas tamien l son ls aspetos sócio-melitares, la relaçon antre l'artilharie i las outras armas, ls critérios puls quales l'eficiéncia i eficácia melitares son julgados. L custo tamien ye un fator amportante, ua beç que l'artilharie ye çpendiosa grácias a la grande cantidade de muniçones que cunsume i al eilebado nible de specialidade de l sou pessonal.
Las quemunicaçones sustentan to l sistema d'artilharie, tenendo que ser fiables i i tenendo que funcionar an tiempo rial de modo a ligar ls dibersos eilemientos de l sistema. Durante l seclo XX, las quemunicaçones ampregórun ua série de meios qu'ancluíran las bandeiras de senhales, la telegrafie Morse por filos, sin filos i por senhales de luzes, la telefonia por filos i sin filos i l teletipo. Hoije an die, son subretodo ampregues las radiocomunicaçones, normalmente ancritadas, an HF ó VHF, por rádio ó satélite, normalmente antegradas an redes táticas. La trasmisson de dados anformáticos tornou-se tan ó mais amportante que la própia trasmisson de mensaiges de boç.
L'eimergéncia de ls rádios mobles i portáteles a seguir a la Purmeira Guerra Mundial probocou un grande ampato na artilharie, ua beç que passou a permitir que ls ouserbadores d'artilharie acumpanhassen d'acerca l'anfantarie i ls carros de cumbate, mantendo l cuntato culas ounidades de tiro. Las ouparaçones tornórun-se assi mui mais mobles i rápidas. Na Segunda Guerra Mundial, muitas ounidades de tiro yá stában eiquipadas cun rádios, podendo recebir nuobas anstruçones an tiempo rial, oumentando la sue flexibelidade an relaçon a la situaçon anterior an que solo podien eisecutar las anstruçones cuntidas ne ls prainos de fuogo prebiamente çtribuídos.
Las trasmissones de dados puoden ser specialmente amportantes pa l'artilharie permitindo que las mensaiges relatibas al cuntrolo de tiro puodan ser debrebe ancaminhadas i processadas por cumputadors, atrabeç de l'uso de tipos de dados i de mensaiges struturadas. Por eisemplo, l'eilemiento d'aquesiçon d'oubjetibos puode ambiar ua mensaige culs dados de l'oubjetibo que ye outomaticamente ancaminhada atrabeç de ls eilemientos de cuntrolo de tiro, antregando ls dados de tiro al sistema de pontarie de l'arma, que l'apunta outomaticamente. A la medida que las redes táticas de dados se alastran, poderán dar la qualquiera suldado a eilha ligado, ls meios de relatar anformaçones subre oubjetibos i solicitar fuogo d'artilharie.
L comando ye l'outoridade de poder çtribuir recursos, neste causo, normalmente, d'atribuir ounidades d'artilharie. La treminologie i las sues amplicaçones barian amplamente, d'acuordo culas doutrinas de las bárias fuorças armadas. Assi i to, ne l causo de l'artilharie de campanha i an tenermos gerales, las ounidades d'artilharie puoden ser atribuídas an apoio direto ó an apoio giral.
Ne l purmeiro causo, l'artilharie apoia diretamente las ounidades de manobra (anfantarie ó carros de cumbate) anquanto que ne l segundo, l'artilharie porduç normalmente fuogo an perfundidade, specialmente fuogo de cuntrabaterie ó d'anterdiçon. Giralmente, las ounidades d'artilharie an apoio direto çtacan eiquipas d'ouserbaçon i de ligaçon para junto de las ounidades apoiadas. Las ounidades d'artilharie an apoio direto, sob ciertas circunstáncias, puoden mesmo ser colocadas sob l comando de la própia ounidade apoiada.
Las ounidades d'apoio giral stan normalmente subordinadas a grandes ounidades de scalon superior al de la brigada, podendo mesmo, an alguns eisércitos custituir grandes ounidades de scalon brigada ó mesmo superior. Las ounidades d'artilharie d'apoio giral tenden a ser mobidas pa ls locales adonde poderán ser mais neçairas. L comando de l'artilharie puode ampór prioridades i custrangimientos als prainos de l comando de las armas cumbinadas.
L'aquesiçon d'oubjetibos ó referenciaçon puode tomar bárias formas. Giralmente cunsiste na ouserbaçon an tiempo rial, mas puode resultar ne l perduto dua análeze de dados. Las eiquipas d'ouserbaçon d'artilharie custituen l meio mais quemun d'aquesiçon d'oubjetibos. Zde l zambolbimiento de l'abiaçon i de l tiro andireto que ls ouserbadores aéreos i l'eimaige aérea, ténen benido a tener ua amportança cada beç maior. L'aquesiçon d'oubjetibos tamien puode ser eisecutada por qualquiera eilemiento de las tropas que puoda oubter anformaçones subre un oubjetibo i las puoda ambiar pa l sistema d'artilharie. L'oubjetibo puode star besible a las tropas mais abançadas ó star nua localizaçon mais perfunda, sendo ambesible para eilhas.
Ls modernos sistemas d'aquesiçon d'oubjetibos custituen de ls eiquipamientos mais sofisticados eisistentes nas fuorças armadas i puoden ancluir:
L cuntrolo de tiro ye respunsable pula zeignaçon de ls oubjetibos a bater i pula atribuiçon de las ounidades de tiro als bários oubjetibos. L cuntrolo de tiro ye bital quando un oubjetibo stá al alcance de bárias ounidades de tiro ó quando l númaro d'ounidades de tiro neçairas pa l bater dependente de la natureza de l'oubjetibo i de las circunstáncias i finalidades de l sou ampenhamiento. La zeignaçon de ls oubjetibos ten cumo finalidade stablecer las prioridades ne l'uso de las ounidades de tiro subre ls defrentes oubjetibos, tentando resulber ls dilemas de, por un lado, ls oubjetibos amportantes raramente séren urgentes i ls oubjetibos urgentes raramente séren amportantes i, por outro lado, l que ye amportante pa l general comandante dua grande ounidade raramente coincide cul que ye amportante pa l comandante dun peloton d'anfantarie. L'atribuiçon de las ounidades de tiro que dében bater un detreminado oubjetibo acupa-se de la seleçon de las armas apropiadas, nas cantidades apropiadas para alcançar ls eifeitos zeiados subre esse oubjetibo.
An tenermos gerales, eisisten dues situaçones: tiro contra albos d'ouportunidade i tiro contra oubjetibos cujo ampenhamiento ye prebiamente planeado cumo parte dua detreminada ouparaçon. Na radadeira situaçon, l comando atribui ounidades de tiro a l'ouparaçon i un planeador global traça un praino giral de fuogos d'artilharie, possiblemente delegando la rializaçon de ls prainos de pormenor a outros planeadores subalternos. Ls prainos de fuogos puoden ancluir meios nun pertencentes a l'artilharie, cumo morteiros d'anfantarie i aeronabes d'ataque al tierra.
L cuntrole de tiro contra albos d'ouportunidade custitui un amportante defrenciador antre ls dibersos tipos de sistemas d'artilharie. An alguas fuorças armadas, solo ls comandos d'artilharie çponen de l'outoridade para ourdenar a las ounidades de tiro que se ampenhen contra un oubjetibo, sendo que todas las solicitaçones d'apoio de fuogo ténen que ser dirigidas àquele comando. Esta outoridade puode tamien stender-se a la decison subre l tipo i la cantidade de muniçones la séren ampregues. Assi i to, an outras fuorças armadas, l'outoridade d'ourdenar l'ampenhamiento contra detreminado oubjetibo puode star çcentralizada i delegada, por eisemplo, nas eiquipas d'ouserbadores abançados ó an outros eilemientos d'aquesiçon d'oubjetibos. Neste causo, por eisemplo, l'eiquipa d'ouserbaçon dua batarie puode ourdenar l'ampenhamiento de la sue própia batarie i puode ser, anclusibamente, outorizada a ourdenar l'ampenhamiento de to l grupo d'artilharie ó, mesmo, de bários grupos. Este ye l causo, quando un comandante d'artilharie debesionária outoriza detreminados ouserbadores a ourdenar l'ampenhamiento de to l'artilharie de la debison. Mesmo quando ls ouserbadores nun stan outorizados a ourdenar l'ampenhamiento de l'artilharie, ls mesmos puoden al menos solicitar esse ampenhamiento.
Las fuorças armadas qu'ampregan l cuntrolo tático abançado giralmente colocan ls oufeciales d'artilharie mais graduados an postos de comando abançado, muitas bezes colocados ne l mesmo local que l puosto de comando de l'ounidade apoiada. Las fuorças armadas que nun úsan esta abordaige, tenden a poner ls oufeciales mais graduados junto a las armas. An ambos ls causos, ls eilemientos d'ouserbaçon normalmente cuntrolan pormenorizadamente l tiro contra l'oubjetibo, regulando-lo, mobendo-lo i cordenando-lo cula ounidade apoiada, de modo l'alcançar l'eifeito zeiado.
Ls eilemientos de tiro ténen que ser calculados i custituen la chabe de l tiro andireto. Ls eilemientos fundamentales son trés: l ángulo de sítio, l azimute i l'alcance. A estes puoden ser acrecentadas la poténcia de la carga propulsora i la regulaçon de la spoleta. Antes de l'eisisténcia de cumputadors, l ángulo de sítio era regulado atrabeç de l'uso de miras óticas que mecanicamente l corrigian d'acuordo cula belocidade de salida de l'arma. Ne ls purmeiros tiempos de l'uso de l tiro andireto, ls eilemientos de tiro éran frequentemente calculados pul ouserbador abançado que regulaba la queda de ls projéteis até atingiren l'oubjetibo.
Assi i to, la necidade d'ampenhamiento contra oubjetibos durante la nuite i an perfundidade ó la necidade d'atingir l'oubjetibo debrebe, lougo als purmeiros tiros, lebou al zambolbimiento de la prediçon de tiro durante la Purmeira Guerra Mundial. L tiro cun prediçon coeisistiu culs métodos antigos. Depuis de la Segunda Guerra Mundial, ls métodos de prediçon passórun a ser siempre outelizados, mas la queda de ls projéteis cuntinou a tener que ser ajustada, normalmente por causa de l'amprecison de la localizaçon de l'oubjetibo, de la prossimidade de tropas amigas ó de la necidade d'ampenhamiento contra un oubjetibo an mobimiento. Ls erros de localizaçon reduziran-se acentuadamente a partir de l momiento an que las eiquipas d'ouserbaçon abançada passórun a star eiquipadas cun telémetros laser i cun modernos eiquipamientos d'ourientaçon i nabegaçon.
Ne l tiro cun prediçon, ls eilemientos geoespaciales básicos de l ángulo de sítio i de l'azimute antre ua ounidade de tiro i l sou oubjetibo son porduzidos i corrigidos d'acuordo cun bárias bariantes. Estas bariantes ancluen las qu'afetan la belocidade de l projétil a la salida de l tubo (grau d'outelizaçon de l tubo, la temperatura de la carga propulsora i l peso de l projétil) i las qu'afetan la trajetória de bo de l projétil (temperatura i densidade de l'aire ambiente, belocidade de l bento i rotaçon de la Tierra). L'eifeito global de las bariaçones tamien puode ser detreminado pul tiro contra un punto perciso, prebiamente coincido.
Todos estes cálclos para oubter l ángulo de sítio i l'azimute éran feitos manualmente por artilheiros altamente treinados, qu'usában strumientos, parámetros tabelados, parámetros de l momiento i aprossimaçones até als cumputadores táticos ampeçáren a aparecer nas décadas de 1960 i de 1970. Anquanto qu'alguns calculadores antigos copiában l método manual (normalmente, sustituindo polinómios por parámetros tabelados), ls cumputadores modernos úsan ua abordaige defrente. Simulan la trajetória de bo dun projétil, debedindo-l'an bários lanços pequeinhos, atribuindo ls parámetros de las cundiçones qu'afetan la trajetória an cada un desses lanços. Esta simulaçon ye repetida até porduzir l ángulo de sítio i l'azimute que permiten poner l projétil nas cordenadas de l'oubjetibo.
L cálclo de tiro ye normalmente feito pulas bataries de tiro. An alguns eisércitos, assi i todo, l cálclo ye feito al nible de ls grupos d'artilharie. Ls cumputadores permitiran la reduçon de l númaro de pessonas neçairas para efetuar l cálclo, permitindo la sue çcentralizaçon para subunidades de scalon anferior cumo ls pelotones i las seçones. L cálclo rializado na própia arma, antegrado cul sou sistema de çparo, tamien ye possible, sendo feito einicialmente puls sistemas de lançamiento múltiplo de foguetes.
A ounidade de tiro ye l mais pequeinho eilemiento d'artilharie, cunsistindo nun ó mais sistemas d'armas, capazes d'eisecutar l tiro atribuído pul cuntrolo de tiro. Giralmente, l'ounidade de tiro ye la batarie. Inda assi debisones de la batarie son quemuns. Nalguns causos, las seis armas dua batarie corresponden la seis ounidades de tiro. Las ounidades de tiro puoden ó nun acupar posiçones apartadas. Geograficamente çpersas, las ounidades de tiro puoden ó nun çpor dua capacidade antegral de cálclo de tiro.
L'artilharie çpone de serbícios de specialidades cuja funçon ye la de fornecíren ls dados necessairos al cálclo de l tiro. Cada beç mais, estes serbícios funcionan drento de las própias ounidades de tiro. Estes serbícios ancluen:
Ls serbícios de logística de l'artilharie çtinan-se a manter las ounidades de tiro abastecidas culas muniçones i outros cunsumibles necessairos bien cumo a manter l bun funcionamiento de l sou armamiento. Ne l passado, estes serbícios éran assegurados pula própia artilharie, mas hoije an die, son normalmente assegurados por serbícios andependientes de material, alguns deilhes criados a partir de l'outonomizaçon de ls antigos serbícios logísticos de l'artilharie. Ls serbícios de logística ancluen:
L'artilharie puode ser classeficada segundo l sou amprego, segundo l calibre de las sues armas, segundo l tipo d'armas outelizado ó segundo la sue propulson.
L tipo d'amprego de l'artilharie custitui l percipal sistema pa la sue classeficaçon, tanto ne l passado cumo na atualidade.
Segundo estes sistema, l'artilharie puode ser classeficada cumo:
L'artilharie tamien puode ser classeficada segundo l calibre de las sues bocas de fuogo. Al longo de ls tiempos fúrun bários ls sistemas para classeficar l'artilharie segundo l calibre outelizado. L sistema atual de classeficaçon fui zambolbido durante la Purmeira Guerra Mundial para simplificar ls sistemas até anton ampregues qu'entrában an cunta tanto culas funçones cumo culs meios de locomoçon de l'artilharie. Hoije an die, l sistema de classeficaçon segundo l calibre yá ye raramente outelizado i nel dificilmente se antegran ls foguetes i ls mísseis.
Segundo l calibre, l'artilharie classefica-se an:
L'artilharie outeliza eissencialmente trés tipos de bocas de fuogo, cada ua de las quales faç un tiro cun ua trajetória caratelística (tensa, mergulhante ó bertical). Subretodo durante la Purmeira Guerra Mundial, alguns eisércitos classeficórun la sue artilharie segundo l tipo de boca de fuogo i correspondente trajetória de tiro. Mais tarde, l'antroduçon de ls foguetes i de ls mísseis lebou a la criaçon de dous tipos nuobos d'artilharie, na qual la trajetória ye mui menos relebante que l tipo d'armamiento outelizadado.
Segundo l'armamiento i la trajetória de tiro, l'artilharie classefica-se:
Outro sistema mui ampregue, ne l passado i ne l persente, para classeficar l'artilharie ye la forma de propulson de ls sous reparos ó plataformas de lançamiento. Até al ampeço de l seclo XX, l percipal meio de propulson de las bocas de fuogo la traçon animal (feita por cabalhos, muars ó, ocasionalmente, outros animales), sendo l'artilharie classeficada segundo la cantidade de cabalhos outelizados ne l trasporte de cada arma i las cundiçones de trasporte de la respetiba guarniçon. Cul aparecimiento de ls trasportes macánicos, fúrun criadas catadories de specíficas pa l'artilharie propulsada por beiclos ferrobiairos i outomobles. A partir de la Segunda Guerra Mundial, altura an que l'artilharie passou quaije totalmente a ser propulsada por meios macánicos, passou a classeficar-se l'artilharie segundo la mesma fusse montada nun beiclo ó rebocada pul mesmo.
Segundo la propulson l'artilharie puode ser:
Ne l Brasil, l patrono de la Arma de Artilharie de l Eisército Brasileiro ye l Marechal Emílio Mallet.
Las ounidades de Artilharie ne l Brasil son las seguintes:
Hoije an die, mantén-se associadas a la Arma de Artilharie quatro ounidades de la Stutura Base de l Eisército Pertués: la Scuola Prática de Artilharie, l Regimiento de Artilharie Anti-Aérea Nº 1, l Regimiento de Artilharie Nº 4 i l Regimiento de Artilharie Nº 5. Este radadeiro, anque manter-se storicamente ligado a l'artilharie, ye, hoije an die, un centro d'anstruçon giral de praças de todas las armas. Cumo ounidades mistas d'artilharie i d'outras armas, eisisten l Regimiento de Guarniçon Nº 2 i l Regimiento de Guarniçon Nº 3.
Atualmente, la Arma de Artilharie debede-se nas bertentes d'artilharie de campanha i d'artilharie antiaérea. La bertente d'artilharie de cuosta fui zatibada an 1999.
An tenermos d'ounidades ouperacionales, l Eisército Pertués çpóe, hoije an die, de las seguintes ounidades:
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.