ibu kota Australia Barat From Wikipedia, the free encyclopedia
Perth (/ˈpɜːrθ/ ( dengar) PURTH) ialah ibu negeri dan bandar terbesar di negeri Australia Barat. Ia dinamai sempena bandar Perth, Scotland dan merupakan bandar keempat terpadat di Australia, dengan populasi 2.14 juta tinggal di Greater Perth. Perth adalah sebahagian daripada Bahagian Tanah Barat Daya Australia Barat, dengan sebahagian besar kawasan metropolitan di Dataran Pantai Swan, kawasan darat antara Lautan Hindi dan Darling Scarp. Kawasan pertama yang ditempati adalah di Sungai Swan di Guildford, dengan pusat perniagaan bandar dan pelabuhan (Fremantle) kedua-duanya kemudian didirikan di kawasan hilir.
Perth Australia Barat | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() Dari atas, kiri ke kanan: Langit Perth dilihat dari Perth Selatan, Perth Mint, jambatan Elizabeth Quay, Swan Bell Tower, His Majesty's Theatre, Memorial Perang Negeri Kings Park | |||||||||
Koordinat | 31°57′8″S 115°51′32″E | ||||||||
Penduduk | 2,059,484 (2018)[1] (ke-4) | ||||||||
• Kepadatan | 320.8969/km2 (831.119/sq mi) | ||||||||
Ditubuhkan | 1829 | ||||||||
Kawasan | 6,417.9 km2 (2,478.0 sq mi)(GCCSA)[2] | ||||||||
Zon masa | AWST (UTC+08:00) | ||||||||
Lokasi | |||||||||
Kawasan pilihan raya negeri | Perth (dan 41 yang lain)[7] | ||||||||
Kawasan pilihan raya persekutuan | Perth (dan 10 yang lain) | ||||||||
|
Kapten James Stirling mengasaskan Perth pada tahun 1829 sebagai pusat pentadbiran di Koloni Sungai Swan. Ia memperoleh status bandar (kini terletak di Bandar Raya Perth yang lebih kecil) pada tahun 1856 dan dinaikkan statusnya sebagai bandar raya pada tahun 1929.[8] Bandar raya ini mewarisi namanya kerana pengaruh Sir George Murray, Anggota Parlimen Perthshire ketika itu dan Setiausaha Negara untuk Perang dan Jajahan. Penduduk di bandar ini meningkat dengan ketara disebabkan oleh kerubut emas Australia Barat pada akhir abad ke-19. Semasa penglibatan Australia dalam Perang Dunia II, Fremantle berfungsi sebagai pangkalan kapal selam yang beroperasi di Perang Pasifik, dan armada kapal terbang Ankatan Laut AS Catalina berpusat di Matilda Bay.[9] Kemasukan pendatang setelah perang, terutama dari Britain, Itali, Yunani, dan Yugoslavia, menyebabkan pertumbuhan penduduk yang pesat. Ini diikuti oleh lonjakan kegiatan ekonomi yang berasal dari beberapa ledakan perlombongan pada akhir abad ke-20 dan awal abad ke-21 yang menyaksikan Perth menjadi ibu pejabat wilayah untuk beberapa operasi perlombongan besar.
Sebagai sebahagian daripada peranan Perth sebagai ibu negeri Australia Barat, Parlimen dan Mahkamah Agung negeri berada di bandar raya ini, serupa juga Rumah Kerajaan, tempat kediaman Gabenor Australia Barat. Perth menduduki tempat ketujuh dalam senarai Unit Risikan Ekonomi 2016 sebagai bandar-bandar paling hidup di dunia[10] dan diklasifikasikan oleh Rangkaian Penyelidikan Globalisasi dan Bandar Raya Dunia pada tahun 2010 sebagai bandar dunia Beta.[11] Ia menjadi tuan rumah Sukan Komanwel 1962.
Orang Asli Australia telah mendiami kawasan Perth selama sekurang-kurangnya 38,000 tahun, seperti yang dibuktikan oleh peninggalan arkeologi di Hulu Swan. Orang-orang Nungar menduduki sudut barat daya Australia Barat dan tinggal sebagai pengumpul-pemburu. Tanah paya Dataran Pantai Swan sangat penting bagi mereka, baik secara rohani (yang terdapat dalam mitologi tempatan) dan sebagai sumber makanan.[12]
Kapten Belanda Willem de Vlamingh dan anak buahnya membuat tinjauan berdokumentasi pertama oleh orang Eropah mengenai wilayah Perth sekarang pada 10 Januari 1697.[13] Orang Eropah lain membuat penampakan berikutnya antara tarikh ini dan 1829, tetapi seperti dalam hal penampakan dan pengamatan yang dibuat oleh Vlamingh, mereka menilai daerah itu sebagai liar dan tidak sesuai untuk pertanian yang diperlukan untuk kelestarian penempatan ala-Eropah.[14]
Walaupun Jajahan New South Wales telah mendirikan penempatan tahanan di King George's Sound (kemudiannya Albany) di pantai selatan Australia Barat pada tahun 1826 sebagai tindak balas kepada desas-desus bahawa kawasan itu akan diilhak oleh Perancis, Perth ialah petempatan yang pertama berskala orang Eropah di sepertiga barat benua itu. Tanah jajahan Inggeris itu secara rasmi ditetapkan sebagai Australia Barat pada tahun 1832 tetapi dikenali secara tidak rasmi selama bertahun-tahun sebagai Jajahan Sungai Swan sempena aliran air utama di kawasan ini.[15]
Pada 4 Jun 1829, penjajah Inggeris yang baru tiba mempunyai pandangan pertama mengenai daratan itu, dan penubuhan Australia Barat sejak itu disambut sebagai cuti umum pada hari Isnin pertama pada bulan Jun setiap tahun. Kapten James Stirling, yang berada di atas kapal Parmelia, mengatakan bahawa Perth adalah "seindah seumpamanya yang pernah saya saksikan". Pada 12 Ogos tahun itu, Helen Dance, isteri kapten kapal kedua, Sulphur, menebang sebatang pokok untuk menandakan penubuhan bandar itu.
Daerah pusat perniagaan Perth dibatasi oleh Sungai Swan di selatan dan timur, dengan Kings Park di hujung barat dan landasan kereta api sebagai sempadan utara. Projek yang dibiayai oleh kerajaan negeri dan persekutuan bernama Perth City Link menenggelamkan sebahagian landasan kereta api untuk memudahkan akses pejalan kaki antara Northbridge dan pusat bandar. Perth Arena adalah sebuah bangunan di kawasan penghubung bandar yang telah menerima beberapa anugerah seni bina dari institusi seperti Institut Reka Bentuk Australia, Institut Arkitek Australia, dan Colorbond.[16] St Georges Terrace adalah jalan yang terkenal di kawasan ini, dengan ruang untuk pejabat seluas 1.3 juta m2 (14 juta ka2) di pusat bandar.[17] Hay Street dan Murray Street mempunyai sebahagian besar kemudahan runcit dan hiburan. Bangunan tertinggi di bandar ini adalah Central Park, yang juga bangunan kelapan tertinggi di Australia.[18] CBD hingga 2012 adalah pusat ledakan yang disebabkan oleh perlombongan, dengan beberapa projek komersial dan kediaman sedang dibina, termasuk Brookfield Place, pejabat seluas 244 m (801 ka) untuk syarikat perlombongan Anglo-Australia BHP Billiton.[19]
Perth menerima hujan sederhana, walaupun hujan bermusiman berdasarkan musim sejuk. Musim panas biasanya panas dan kering, berlangsung dari bulan Disember hingga Mac, dengan bulan Februari menjadi bulan paling panas. Musim sejuk ringan dan basah, memberikan Perth iklim musim panas Mediteranean (Pengelasan iklim Köppen Csa).[20][21] Perth mempunyai rata-rata 8.8 jam sinar matahari setiap hari, yang setara dengan sekitar 3200 jam cahaya matahari dan 138.7 hari cerah setiap tahun, menjadikannya ibu negeri paling cerah di Australia.[22]
Data iklim untuk Perth, Western Australia | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bulan | Jan | Feb | Mac | Apr | Mei | Jun | Jul | Ogo | Sep | Okt | Nov | Dis | Tahun |
Rekod tinggi suhu, °C (°F) | 45.8 (114.4) |
46.2 (115.2) |
42.4 (108.3) |
39.5 (103.1) |
34.3 (93.7) |
28.1 (82.6) |
26.3 (79.3) |
30.0 (86.0) |
34.2 (93.6) |
37.3 (99.1) |
40.4 (104.7) |
44.2 (111.6) |
46.2 (115.2) |
Purata maksimum suhu harian, °C (°F) | 31.2 (88.2) |
31.6 (88.9) |
29.6 (85.3) |
25.9 (78.6) |
22.3 (72.1) |
19.4 (66.9) |
18.4 (65.1) |
19.0 (66.2) |
20.3 (68.5) |
23.4 (74.1) |
26.7 (80.1) |
29.1 (84.4) |
24.7 (76.5) |
Purata suhu harian, °C (°F) | 24.6 (76.3) |
24.9 (76.8) |
23.1 (73.6) |
19.8 (67.6) |
16.4 (61.5) |
13.9 (57.0) |
13.1 (55.6) |
13.6 (56.5) |
14.9 (58.8) |
17.5 (63.5) |
20.5 (68.9) |
22.7 (72.9) |
18.7 (65.7) |
Purata minimum suhu harian, °C (°F) | 18.1 (64.6) |
18.3 (64.9) |
16.7 (62.1) |
13.8 (56.8) |
10.5 (50.9) |
8.5 (47.3) |
7.8 (46.0) |
8.3 (46.9) |
9.5 (49.1) |
11.6 (52.9) |
14.3 (57.7) |
16.3 (61.3) |
12.8 (55.0) |
Rekod rendah suhu, °C (°F) | 8.9 (48.0) |
8.7 (47.7) |
6.3 (43.3) |
4.1 (39.4) |
1.3 (34.3) |
−0.7 (30.7) |
0.0 (32.0) |
1.3 (34.3) |
1.0 (33.8) |
2.2 (36.0) |
5.0 (41.0) |
7.9 (46.2) |
−0.7 (30.7) |
Purata curahan hujan, mm (inci) | 20.2 (0.80) |
13.1 (0.52) |
19.7 (0.78) |
35.7 (1.41) |
89.4 (3.52) |
124.5 (4.90) |
145.9 (5.74) |
126.0 (4.96) |
84.8 (3.34) |
38.8 (1.53) |
21.8 (0.86) |
10.9 (0.43) |
733.2 (28.87) |
Purata bilangan hari kerpasan (≥ 1mm) | 1.7 | 1.2 | 2.5 | 4.6 | 8.6 | 11.8 | 14.4 | 13.0 | 10.9 | 5.7 | 3.7 | 2.0 | 80.1 |
Purata kelembapan relatif tengah hari (%) | 39 | 38 | 40 | 46 | 50 | 56 | 57 | 54 | 53 | 47 | 44 | 41 | 47 |
Purata bulanan jangka masa sinaran matahari | 356.5 | 314.9 | 295.5 | 246.0 | 211.7 | 180.6 | 188.4 | 219.8 | 232.4 | 299.8 | 320.4 | 359.4 | 3,225.4 |
Sumber: Bureau of Meteorology[23] |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.