Швейцар улс (Герман: Schweiz, Франц: Suisse, Итали: Svizzera, Руманш: Svizra), албан ёсоор Швейцарын Холбооны Улс (Латин: Confoederatio Helvetica учир тус орны ISO-гийн улсын код нь CH ба CHE) бол Төв Европт байрлах 7.5 сая хүн амтай, 41,285 км² газар нутагтай, далайд гарцгүй орон юм. Швейцар нь 26 улсаас бүрдсэн холбооны бүгд найрамдах улс бөгөөд эдгээр улсуудыг өөрөөр бас кантон гэж нэрлэдэг. Берн хот бол Холбооны улсын засгийн газар байрлах хот бөгөөд де факто нийслэл хот нь юм. Энэ орны эдийн засгийн төвүүд нь Женев ба Цюрих хотууд болно. Швейцар нь дэлхийн хамгийн баян чинээлэг, өндөр хөгжилтэй орнуудын нэг.
Quick Facts Нийслэл, Томоохон хот ...
Швейцарын Холбооны Улс
- Schweizerische Eidgenossenschaft (Герман)
- Confédération suisse (Франц)
- Confederazione Svizzera (Итали)
- Confederaziun svizra (Руманш)
- Confoederatio helvetica (Латин)
|
---|
|
Уриа: (албан бус) "Unus pro omnibus, omnes pro uno" Нэг нь нийтийн төлөө, нийт нь нэгний төлөө |
Төрийн дуулал: "Swiss Psalm" Швейцарын дуулал |
![Thumb](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/Europe-Switzerland.svg/250px-Europe-Switzerland.svg.png) Швейцар улсын байршил (ногоон) Европ (ногоон болон хар саарал) |
Нийслэл | 46°57′N 7°27′E |
---|
Томоохон хот | Цюрих |
---|
Албан ёсны хэл | |
---|
Шашин | -
- 62.6% Христийн шашин
- 34.4% Католик
- 22.5% Швейцарын Шинэчилсэн
- 5.7% бусад урсгал
- 29.4% Шашингүй
- 5.4% Ислам
- 0.6% Хиндүизм
- 0.9% бусад
- 1.1% хариулаагүй
|
---|
Ард түмний нэршил | - Монгол: Швейцарчууд
- Герман: Schweizer/Schweizerin
- Франц: Suisse/Suissesse
- Итали: svizzero/svizzera or elvetico/elvetica
- Руманш: Svizzer/Svizra
|
---|
Төр засаг | Холбооны шууд ардчилалын элементүүдтэй чөлөөт-ассамблейн[4][5] директорийн бүгд найрамдах улс |
---|
|
• Холбооны Зөвлөл | - Виола Амхерд (Ерөнхийлөгч)
- Карин Келлер-Зуттер (Дэд Ерөнхийлөгч)
- Ги Пармелен
- Иньяцио Кассис
- Альберт Рёшти
- Элизабет Бом-Шнайдер
- Беат Янс
|
---|
• Холбооны Канцлер | Виктор Росси |
---|
|
Хууль тогтоох байгууллага | Холбооны Хурал |
---|
• Дээд танхим | Кантонуудын Зөвлөл |
---|
• Доод танхим | Үндэсний Зөвлөл |
---|
|
|
• Байгуулагдсан | 8 сарын 1, 1291 он[lower-alpha 3] |
---|
• Хүлээн зөвшөөрөгдсөн (Вестфалийн энх тайван) | 10 сарын 24, 1648 он |
---|
• Холбооны гэрээ | 8 сарын 7, 1815 он |
---|
• Холбооны улс | 9 сарын 12, 1848 он[lower-alpha 4][6] |
---|
|
|
• Нийт | 41,285 км2 (132) |
---|
• Усны эзлэх талбай (%) | 4.34 (2015)[7] |
---|
|
• 2020 тооцоо | 8,738,791[8] (99) |
---|
• 2015 тооллого | 8,327,126[9] |
---|
• Нягтаршил | 207/км2 (48) |
---|
ДНБ (ХАЧТ) | 2022 тооцоо |
---|
• Нийт | ▲ $739.49 тэрбум[10] (35) |
---|
• Нэг хүнд ноогдох | ▲ $84,658 [10] (5) |
---|
ДНБ (нэрлэсэн) | 2022 тооцоо |
---|
• Нийт | ▲ $841.69 тэрбум[10] (20) |
---|
• Нэг хүнд ноогдох | ▲ $92,434[10] (7) |
---|
ОТББИ (2018) | ▼ 29.7[11] бага |
---|
ХХИ (2021) | ▲ 0.962[12] маш өндөр · 1 |
---|
Мөнгөний нэгж | Швейцар франк (CHF) |
---|
Цагийн бүс | UTC+1 (ТЕЦ) |
---|
• Зуны цаг (ЗЦ) | UTC+2 (ТЕЗЦ) |
---|
Огнооны формат | өө.сс.жжжж (МЭ) |
---|
Жолооны тал | баруун |
---|
Утасны томьёо | +41 |
---|
ISO 3166 код | CH |
---|
Домэйн нэр | .ch, .swiss |
---|
Close
Швейцар улс Герман, Франц, Итали, Австри ба Лихтенштайн улсуудтай хиллэдэг. Швейцар нь олон хэлтэй улс бөгөөд герман, франц, итали, руманш гэсэн дөрвөн хэлийг үндэсний хэл гэж үздэг. Хэрэглээний түвшинд англи хэл нэлээд түгээмэл тархсан. Швейцар улс төвийг сахих эртний уламжлалтай бөгөөд 1815 оноос хойш дайнд ороогүй. Энд Олон Улсын Улаан Загалмайн Нийгэмлэг, Дэлхийн Худалдааны Байгууллага, НҮБ-ын Европ дахь хоёр төв байр байрладаг.
Швейцарын латин нэр буюу Confoederatio Helvetica гэдэг нь Альпийн бүс нутагт амьдарч байсан эртний кельт гаралтай хельвет аймгийн нэрээс гаралтай юм. Швейцар улсын байгуулагдсан огноог уламжлал ёсоор 1291 оны 8 сарын 1 гэж үздэг учир энэ өдрийг үндэсний баярын өдөр хэмээн тэмдэглэдэг.
Берн хотыг "холбооны хот" гэж нэрлэдэг (Герман: Bundesstadt, Франц: ville fédérale, Итали: città federale). Швейцарийн хуулинд нийслэл гэсэн тодотгол байхгүй ч холбооны парламент, засгийн газар Берн хотод байрладаг бол холбооны шүүх гэх мэт холбооны бусад байгууллагууд бусад хотод (Беллинцона, Лозанна, Люцерн, Нойшател, Сент Галлен г.м.) байрладаг. Уламжлалт огноо. Рютлисчвурын анхны огноо нь 1307 он (16-р зуунд Эгидий Чуди мэдээлсэн) бөгөөд энэ хугацаанд ижил төстэй талуудын хооронд байгуулсан хэд хэдэн харьцуулж болох гэрээний зөвхөн нэг нь юм. 1291 оны Холбооны дүрмийн огноог 1891 онд "Холбооны 600 жилийн ой"-ыг албан ёсоор тэмдэглэхээр сонгосон.
1848 оны 9-р сарын 12-нд батлагдсан Холбооны Үндсэн хуулийг Тагзатцунгийн ёслолын тунхаглалаар тунхаглав. 1848 оны 11-р сарын 16-нд хүчин төгөлдөр болсон Холбооны Зөвлөлийн үндсэн хууль батлагдах үед 1815 оны Холбооны гэрээнд заасан байгууллагуудын бүрэн эрх дуусгавар болно гэж 1848 оны 9-р сарын 14-ний өдрийн Тагзатцунг тогтоолоор заажээ.
Holenstein, André (2012). "Die Hauptstadt existiert nicht". UniPress – Forschung und Wissenschaft an der Universität Bern (scientific article) (in герман). Berne: Department Communication, University of Berne. 152 (Sonderfall Hauptstatdtregion): 16–19. doi:10.7892/boris.41280. S2CID 178237847. Als 1848 ein politisch-administratives Zentrum für den neuen Bundesstaat zu bestimmen war, verzichteten die Verfassungsväter darauf, eine Hauptstadt der Schweiz zu bezeichnen und formulierten stattdessen in Artikel 108: "Alles, was sich auf den Sitz der Bundesbehörden bezieht, ist Gegenstand der Bundesgesetzgebung." Die Bundesstadt ist also nicht mehr und nicht weniger als der Sitz der Bundesbehörden.
[In 1848, when a political and administrative centre was being determined for the new federation, the founders of the constitution abstained from designating a capital city for Switzerland and instead formulated in Article 108: "Everything, which relates to seat of the authorities, is the subject of the federal legislation." The federal city is therefore no more and no less than the seat of the federal authorities.] "Religion" (official statistics: population age 15+, observation period 2018–2020). Neuchâtel, Switzerland: Swiss Federal Statistical Office. 21 March 2022. Retrieved 10 August 2022. Shugart, Matthew Søberg (December 2005). "Semi-Presidential Systems: Dual Executive And Mixed Authority Patterns". French Politics. 3 (3): 323–351. doi:10.1057/palgrave.fp.8200087. S2CID 73642272. Elgie, Robert (2016). "Government Systems, Party Politics, and Institutional Engineering in the Round". Insight Turkey. 18 (4): 79–92. ISSN 1302-177X. JSTOR 26300453. Jacqueline Kucera; Athena Krummenacher, eds. (22 November 2016). Switzerland's population 2015 (PDF) (Report). Swiss Statistics. Neuchâtel, Switzerland: Swiss Federal Statistical Office (FSO), Swiss Confederation. Archived from the original on 20 December 2016. Retrieved 7 December 2016.
- Засгийн газар
- Ишлэл
- Газар зүй
- Аялал жуулчлал
- Түүх
- Мэдээлэл
- Боловсрол
- Шинжлэх ухаан, технологи