From Wikipedia, the free encyclopedia
Шкода Ауто (чешки: Škoda Auto) — автомобилски производител кој бил основан во 1895 година како Лаурин & Клемент. Неговото седиште е во Млада Болеслав, Чешка.
![]() | |
Вид | Приватна компанија |
---|---|
Дејност | Автомобилска |
Претходник | Laurin & Klement |
Основано | 18 декември 1895 |
Основач | Вацлав Лаурин & Вацлав Клемент |
Седиште | Млада Болеслав , |
Опслужувани подрачја | Европа, Јужна Америка, Африка, Среден Исток, Азија-Тихоокеанија |
Клучни личности |
|
Производи | Автомобили |
Производствен обем | ▲ 1,253,700 единици (2018)[1] |
Доход | ▲ € 16.559 милијарди (2017)[2] |
Оперативен доход | ▲ € 1.611 милијарди (2017)[2] |
Нето-доход | ▲ € 1.274 милијарди (2017)[2] |
Вкупно актива | ▲ CZK 228.180 милијарди (2016)[3] ▲ (US$ 8.89 billion) |
Вк. капитал | ▲ CZK 137.580 милијарди (2016)[3] ▲ (US$ 5.36 billion) |
Вработени | ▲ 32,985 (2017)[2] |
Матично претпријатие | Фолксваген |
Одделенија | Шкода Моторспорт |
Подружници | Шкода Ауто Германија Шкода Ауто Индија Шкода Ауто Словенија |
Мреж. место | skoda-auto.com |
Во 1925 година, Лаурин и Клемент бил купен од индустрискиот конгломерат „Шкода“[4] станувајќи во сопственост на државата во 1948 година. По 1991 година компанијата постепено била приватизирана, од 1994 година е Членка на групацијата Фолксваген од Германија, а од 2000 година подружница во целост[5].
Автомобилите на Шкода се продаваат во повеќе од 100 земји, а во 2018 година вкупната глобална продажба достигнала 1,25 милиони единици, што претставува зголемување од 4,4% од претходната година[1]. Оперативната добивка изнесувала 1,6 милијарди евра во 2017 година, што претставува пораст од 34,6% во однос на претходната година[6][7]. Почнувајќи од 2017 година, профитната маргина на Шкода е втора највисока од сите брендови на Фолксваген по онаа на Порше[8].
Како и со многу долгогодишни производители на автомобили, компанијата која денес е позната како Шкода Ауто, започнала со работа во раните 1890-ти со производство на велосипеди[9]. Фабриката Шкода (тогаш Лаурин и Клемент) била основана во 1896 година како производител на велописеди[10].
Во 1894 година, 26-годишниот Вацлав Клемент, кој бил книжар во Млада Болеслав, Кралство Бохемија (денешна Чешка, а потоа дел од Австроунгарија), не можел да добие резервни делови за да го поправи својот германски велосипед. Клемент го вратил својот велосипед на производителите, Сидел и Науман, со писмо на чешки, барајќи од нив да извршат поправки, по кое добил одговор на германски јазик со навредлива за него содржина: „Доколку сакате одговор од нас, ве молиме пораките да ги пишувате на јазик кој го разбираме“. Незадоволен од одговорот и реализирајќи го деловниот потенцијал, Клемент, и покрај тоа што немал техничко искуство, одлучил да отвори продавница за поправка на велосипеди, која тој и Вацлав Лаурин ја отвориле во 1896 година во Млада Болеслав. Пред да стапи во партнерство со Клемент, Лаурин бил вработен во производител на велосипеди во блискиот град Турнов.
Во 1898 година, откако се преселиле во новоизградената фабрика, партнерите го купиле Вернер Моторс[nb 1]. Првиот мотоцикл на Лаурин и Клемент, напојуван од мотор и монтиран на управувач кој ги возел предните тркала, се покажал опасен и несигурен - несреќата од падот од него го чинела на Лаурин скршен заб. За да се дизајнира побезбедна машина со неговата конструкција околу моторот, партнерите му напишале на германскиот специјалист Роберт Бош од кој побарале совет за различен електромагнетен систем.
Нивниот нов мотор „Славија“ бил пуштен во употреба во 1899 година и компанијата станала првата фабрика за мотоцикли во Средна Европа[10]. Во 1900 година, со работна сила од 32 компании, започнал извоз на Славија и 150 парчиња биле испорачани во Лондон за фирмата Хјутсон. Набргу потоа, печатот ги прогласил за создавачи на првиот мотоцикл[11][12].
До 1905 година, фирмата започнала да произведува автомобили, што ја направило втората најстара компанијам производител на автомобили во чешките земји по Татра. Компанијата, со површина од 7.800 квадратни метри (0.78 ha), имала работна сила од 320 луѓе и користела 170 специјални машински алати, со моќност од 100 коњски сили (75 kW) од пареа[10]. Првиот модел, Voiturette A, постигнал голем успех и компанијата била основана и во рамките на Австроунгарија и на меѓународно ниво.
По Првата светска војна, компанијата започнала да произведува камиони, но во 1924 година, откако се соочила со проблеми и нивните простории биле зафатени од пожар, компанијата започнала да бара нов партнер.
Во меѓувреме, Akciová společnost, dříve Škodovy závody (друштво со ограничена одговорност, порано Škoda Works), производител на оружје и со седиште во П’лзењ, кој станала еден од најголемите индустриски претпријатија во Европа и најголем во Чехословачка, се обидувала да го зголеми своето производство и во 1925 година по кое се споила со Лаурин и Клемент. Исто така, компанијата започнала и со производство на автомобили во соработка со Хиспано Суица. Поголемиот дел од подоцнежната продукција се одржало под името на Шкода.
Од 1930 година започнала да се користи производствена линија за производство. Во истата година била основана АСАП (Акционерско друштво за автомобилско производство) како подружница на Шкода и продолжила да продава автомобили под марката Шкода. Освен фабриката во Млада Болеслав, таа поседувала и канцеларии за продажба и услугите, како и централната работилница во Прага. Во тоа време, фабриката за автомобили во Млада Болеслав опфаќала површина од 215.000 квадратни метри и вработуваланад 4000 лица.
По падот предизвикан од економската депресија, Шкода вовела нова линија на автомобили во 1930-тите, кои значително се разликувале од претходните производи. Новиот дизајн бил развиен под водство на главниот инженер Владимир Матуш и моделиран од страна на Ханс Ледвинка во Тарта. Првично се користел моделот Шкода 420 Стандард во 1933 година.
Новиот дизајн на шасија станала основа за моделите Шкода Популар (845-1.089), Шкода Рапид (1.165-1.766), Шкода Фаворит (1.802-2.091) и Шкода Суперб (2.492-3.991)[13]. Додека во 1933 година Шкода имала 14% удел на чехословачкиот пазар за автомобили и го зазимала третото место зад Прага и Татра, новата линија ја направила компанијата водач на пазарот до 1936 година, со 39% удел во 1938 година.
За време на окупацијата на Чехословачка во Втората светска војна, компанијата била присвоена од Рајхсверке „Херман Геринг“, која помагала на германските воени сили, создавајќи линии за воени теренски возила, воени авиони, за оружјеи слично. Производството на возила се намалило од 7.052 во 1939 година на 683 во 1944 година, од кои само 35 биле патнички автомобили. Во периодот јануари-мај 1945 година биле произведени вкупно 316 камиони[14]. Авионите на Велика Британија и САД го бомбардирале седиштето на Ѓкода постојано меѓу 1940 и 1945 година. Конечниот масовен воздушен напад се случил на 25 април 1945 година и резултирал со речиси целосно уништување Шкода со околу 1.000 мртви или повредени[15].
Кога, до јули 1945 година, била реконструирана фабриката во Млада Болеслав, производство на првиот автомобил на Шкода по Втората светска војна започнало со серијата 1101. Моделот во суштина претставувал ажурирана верзија на Шкода Популар. Во есента 1948 година, компанијата (заедно со сите други големи производители) станале дел од комунистичката планска економија. И покрај неповолните политички услови и губење на контакт со техничкиот развој во некомунистичките земји, Шкода задржила добра репутација до 1960-тите, создавајќи модели како Шкода 440 Спартак, 445 Октавија, Фелиција и Шкода 1000 МБ.
Кон крајот на 1959 година, Шкода Фелиција започнала да се увезува во САД. Неговата малопродажна цена изнесувала околу 2.700 американски долари, за што можело да се купи убаво опремен домашен автомобил V8 кој бил поголем, поудобен и имало повеќе луксузни и практични одлики (бензинот се продавал за помалку од 30 центи за галон, па економијата на горивото не била од примарна важност во Америка во тоа време). Корисниците на Фелиција во Америка наскоро се соочиле со голем број на проблеми поврзани со сигурноста, што дополнително ја оштетило репутацијата на автомобилот. Затоа, Фелиција продолжил да биде увезуван во САД и главно купуван од сиромашното население, а подоцна и бил прекинат увозот.
Во доцните 1980-ти, Шкода сè уште произведувала автомобили кои концептуално датираат од 1960-тите. Моделите со заден мнотор, како што се Шкода 120 и Шкода Рапид, постојано се продавале и добро се држеле против посовремените марки. Спортски верзии на Естел и претходните модели биле исто така произведени, користејќи го името Рапид. Рапид некогаш бил опишуван како Порше на сиромашните, и имал значителен успех во продажбата во Велика Британија во текот на 1980-тите[16].
Во 1987 година бил воведен моделот Шкода Фаворит. Изгледот на Фаворит бил изработен на италијанската компанија за дизајн Бертоне. Со некои моторни технологии лиценцирани од Западна Европа, но со користење на мотор од 1289 кубика, инженерите на Шкода дизајнирале автомобил споредлив со западните конкуренти. Моделот станал многу популарен во Чехословачка и во другите земји од Источниот блок. Исто така, се продавал добро во Западна Европа, особено во Велика Британија и Данска, поради неговата ниска цена и се сметал за цврст и сигурен. Сепак, се сметало дека има лоша вредност во споредба со современите западни европски дизајни. Усогласените нивоа на Фаворит биле подобрени и продолжиле да се продаваат до воведувањето на Шкода Фелиција во 1994 година.
Падот на комунизмот довело до големи промени во Чехословачка, а повеќето индустрии биле предмет на приватизација. Во случајот со Шкода, државните власти започнале со соработка со силен странски партнер. Фолксваген бил избран од страна на чешката влада на 9 декември 1990 година, и како резултат на тоа, на 28 март 1991 година бил склучен договор за партнерство со Фолксваген, означен со трансфер на уделот од 30% кон Фолксваген на 16 април 1991 година. До 1990 година, Шкода сè уште го произведувал својот застарен асортиман на мали семејни автомобили од задни мотори, иако започнала со производство на хечбек со погон на предните тркала во 1987 година, како евентуална замена.
Во наредните години, Шкода станала четвртиот бренд на германската групација, бидејќи групата Фолксваген го зголемила својот удел на капитал прво на 19 декември 1994 година, на 60,3%, по кое следувало на 11 декември 1995 година, на 70%[17].
Во моментот кога била донесена одлуката, приватизацијата на една голема компанија продадена на Германија била малку контроверзна, бидејќи сè уште постоело анти-германско чувство кое се задржило од Втората светска војна поради нејзините последици. Шкода станал четврти бренд на германската групација, и самата приватизација подоцна се покажала како добар потег, ако се земе предвид начинот на кој поминале Лада и Застава во истото тоа време.
Поддржан од експертизата и инвестициите на Фолксваген, дизајнот во голема мера се подобрил. Моделот Шкода Фелиција од 1994 година се покажал како ефикасно продолжение на претходникот Шкода Фаворит. Продажбата се подобрила низ цела Европа, вклучувајќи го и Обединетото Кралство, каде Фелиција станал еден од најдобрите автомобили во анкетите за задоволство на потрошувачите.
Претседателот на Фолксваген Фердинанд Пијех лично го избрал Дирк ван Бракел за шеф на дизајнот, а подоцнежните модели на Шкода Октавија и Шкода Фабија го отвориле патот на компанијата кон барањата на пазарите на Европската унија. Шкода Фабија, која била лансирана на крајот од 1999 година, ја формирала основата за подоцнежните верзии на Фолксваген Поло и Сеат Ибица, додека Шкода Октавија, која била лансирана во 1996 година со Фолксваген Голф.
Перцепцијата на Шкода во Западна Европа е целосно изменета од преземањето на компанијата од страна на Фолксвагенref>„Skoda's Marketing Success Goes From Strength To Strength“. Carpages. 17 December 2002.</ref>, во потполна споредба со угледот на автомобилите во текот на 1980-тите години[18][19]. Додека напредувал техничкиот развој и биле продавани привлечни нови модели, имиџот на Шкода се подобрил. Во Велика Британија, голем пресврт бил постигнат со ироничната кампања „Тоа е Шкода, чесно“, која започнала во 2000 година, со Фабија. Во рекламата на британската телевизија во 2003 година, нов вработен во производната линија ги поставува знаците на Шкода на автомобилите. Кога се појавуваат некои привлечни автомобили, тој застанува, не одговара на заштитниот знак, бидејќи изгледаат толку добри што не можат да бидат како Шкода[20]. Оваа пазарна кампања со соочила со висок ризик. До 2005 година Шкода продала над 30.000 автомобили во Велика Британија, што претставува пазарен удел од над 1%. За првпат во историјата на Велика Британија, се развила список на чекање за испораки од Шкода. Сопствениците на Велика Британија постојано го рангирале брендот на или во близина на врвот на анкетите за задоволство на клиентите од крајот на 1990-тите.
2010 година претставувала година на значајни промени за Шкода Ауто, во однос на производите и управувањето. На 1 септември 2010 година, проф. Винфрид Валанд ја презел одговорноста за раководството на компанијата, станувајќи главен извршен директор на Шкода Ауто. Во истата година, Шкода Ауто планирала да ја удвои годишната продажба на компанијата[21] на најмалку 1,5 милиони до 2018 година (подоцна позната како „Стратегија за раст“).
На саемот за автомобили во Париз во 2010 година во септември 2010 година, компанијата се претставила со моделот Octavia Green E. Овој концепт на е-автомобил бил претходник на флотата за испробување на е-автомобили, која Шкода го објавила во 2012 година. Последните автомобили на Октавија од првата генерација биле произведени во фабриката Млада Болеслав во ноември 2010 година. Светското производство на овој модел надминало 1,4 милиони единици од неговото пуштање во 1996 година. Во 2010 година, за првпат во историјата, Кина ја надминала продажбата Шкода во однос на Германија, станувајќи најголемиот поединечен пазар на Шкода[22].
Во 2011 година, Шкода Ауто го прославила своето 20-годишно партнерство со Фолксваген. Повеќе од 75.000 посетители присуствувале на отворен настан одржан во Млада Болеслав во април. Претходно истата година, компанијата обезбедила детали за стратегијата за раст од 2018 година: за најмалку еден нов или целосно ревидиран модел кој треба да се објавува на секои шест месеци[23][24]. Имајќи го ова на ум, компанијата го редизајнирала своето лого, кое било претставено на Саемот за автомобили во Женева во 2011 година. Главната атракција на Шкода на настанот бил дизајнерскиот концепт на VisionD; претходник на третата генерација Октавија.
Истата година, компанијата започнала со производство на новиот модел Шкода Рапид, Индија (октомври 2011 година), и го лансирала Шкода Ситиго во фабриката на Братислава во Фолксваген (ноември 2011).
Во 2012 година претставила два нови модели за масовно производство. Европската верзија на Рапид премиерно била прикажана на саемот за автомобили во Париз. Овој автомобил бил наследник на првата генерација Октавија. Во декември 2012 година бил лансиран моделот Шкода Јети во Нижни Новгород[25][26]. Во текот на 2012 година, Шкода прославила четиринаесет милиони автомобили произведени од 1905 (јануари)[27], три милиони модели на Фабија (мај)[28], 500.000 Шкода Суперб во фабриката Квасини (јуни)[29] и 5 години од работењето на Шкода во Кина[26].
Во 2013 година, чешкиот производител на автомобили ја претставила третата генерација на Октавија Комби и Октавија РС. Тие биле придружени од сосема нови членови на семејството Рапид како Рапид Спејсбек, првиот хечбек автомобил на Шкода во компактен сегмент, како и кинеската верзија на Рапид. Јети, исто така, се соочил со значајни промени. Со дотерувањето, станале достапни две варијанти.
Во 2015 година, Фолксваген признал дека има инсталирано софтвер за загадување со мамење во многу од своите автомобили за да ги измами регулаторите дека неговите автомобили ги исполнуваат стандардите за емисии, всушност, тие загадувале многу повисоки нивоа од владините стандарди. 1.2 милиони автомобили на Шкода во светот биле опремени со овој уред за мамење на емисии[30]. Шкода изјавила дека Фолксваген ќе се повлече и ќе ги покрие трошоците за надоместување на сите автомобили погодени од скандалот со испробување на емисијата на Фолксваген.
Во 2015 година Шкода била прогласена за најсигурен бренд во Велика Британија[31]. Во 2015 година била лансирана корпоративна стратегија за производство на голем број електрични автомобили од 2019 година[32].
Шкода Ауто започнала да го произведува моделот Шкода Кодијак во 2016 година, наменет да биде вистински теренец[33], и претставен на Парискиот саем за автомобили во октомври 2016 година[34], а продажбата започнала во почетокот на 2017 година. Во втората половина на 2017 година започнала продажбата на новиот компактен модел на Шкода Кодијак, кој официјално го заменил моделот на Шкода Јети.
Во 2015 година, новиот претседател на Шкода Бернхард Мајер изјавил дека групацијата „работи на модуларна, нова електрична платформа“. Новата Стратегија 2025, која ја заменува претходната Стратегија 2018, има за цел да започне со производство на целосно електрично возило во 2020 година[32]. Шкода објавила план за производство на пет електрични модели низ различни сегменти до 2025 година[35].
Во 2017 година, на Авто Шангај, Шкода го прикажала својот концепт Шкода Вижн Е за електрично купе[36].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.