![cover image](https://wikiwandv2-19431.kxcdn.com/_next/image?url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Semar_Kris_%2528alt%2529_3.jpg/640px-Semar_Kris_%2528alt%2529_3.jpg&w=640&q=50)
Крис
From Wikipedia, the free encyclopedia
Крис или керис во индонезиските јазици — индонезиска асиметрична кама, оружје и духовен објект, со карактеристична шема на сечилото постигната преку наизменични ламинации од железо и никелозно железо (памор). Од јаванско потекло, крисот е познат по своето препознатливо брановидно сечило, иако многумина имаат и прави сечила, и е едно од оружјата што вообичаено се користат во боречката вештина пенџак силиат, родена во Индонезија.
![Thumb image](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Semar_Kris_%28alt%29_3.jpg/640px-Semar_Kris_%28alt%29_3.jpg)
Крис може да се подели на три дела: сечило (била или вила), држач (хулу или дедер) и обвивка (варанга). Секој дел од крисот се смета за уметничко дело, често врежано со прецизни детали и изработено од разни материјали: железо, скапоцени или ретки видови дрво, злато или слонова коска. Естетската вредност на крис го опфаќа дапурот (формата и дизајнот на сечилото, со околу 60 варијанти), паморот (образецот на декорација од метална легура на сечилото, со околу 250 варијанти) и танггух (староста и потеклото на целина). Во зависност од квалитетот и историската вредност на крисот, може да достигне илјадници долари или повеќе.
И за оружје и за духовен предмет, крисот често се смета дека има суштина или присуство и дека поседува магични моќи, некои сечила поседуваат среќа, а други лоши. Крисите се користат како талисмани со магична моќ, оружје, осветени наследници (pusaka), помошна опрема за дворски војници, додатоци за свечена облека, индикатори за социјален статус, симболи на херојство или едноставно предмети за уметност. Легендарните кризи со натприродна моќ и извонредна способност се спомнати во народните приказни, како што се оние на Емпу Гандринг, Таминг Сари и Сетан Кобер.
Крис е промовиран од страна на индонезиската влада како културен симбол на Индонезија.: 266 Иако е вообичаено поврзан со Јаванците во индонезиското општество, другите етнички заедници се запознаени со оружјето како дел од нивната култура, како што се Балинците, Сунданците, Малајски, Мадурези, Бањар, Бугине и Макасар. Крис се произведува во многу региони на Индонезија со векови, но особено е поврзан со културата на Централна Јава, бидејќи е вградена во взаемно поврзана целина од ритуални рецепти и дела, церемонии, митско потекло и епска поезија.: 27. Во 2005 година, УНЕСКО му ја додели на крис титулата ремек-дело на усното и нематеријалното наследство на човештвото од Индонезија.[1]
Крис честопати бил скршен во битка и барал поправки. Годишното чистење, познато во јаванската традиција како џамасан, е потребно како дел од духовноста и митологијата околу оружјето, често оставајќи ги античките ножеви истрошени и тенки. Материјалите за поправка зависеле од локацијата и сосема е вообичаено да се најде оружје со фитинзи од неколку области. На пример, крисот може да има сечило од Јава, држач од Бали и обвивка од Мадура.