ພະມະຫາກະສັດໄທລຳດັບທີ 10 ແຫ່ງລາຊະວົງຈັກກີ From Wikipedia, the free encyclopedia
ພະບາດສົມເດັດພະປະຣະເມນທະຣະຣາມາທິບໍດີສີສິນມະຫາວະຊິຣາລົງກອນ ພະວະຊິຣະເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ (ໄທ: พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณฯ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว) ແມ່ນພະລາຊະໂອລົດພະອົງດຽວໃນພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດແລະສົມເດັດພະນາງເຈົ້າສິຣິກິດ ພະບໍຣົມລາຊິນີນາດ ພະບໍຣົມລາຊະຊົນນະນີພັນປີຫຼວງ (ໝ່ອມລາຊະວົງສິຣິກິດ ກິຕິຍາກອນ) ຊົງເປັນສະຫຍາມມຸງກຸດລາຊະກຸມານພະອົງທີ່ 3 ຂອງໄທ ປະຈຸບັນແມ່ນພະມະຫາກະສັດໄທລຳດັບທີ 10 ແຫ່ງລາຊະວົງຈັກກີ ມີພິທີບໍຣົມມະລາຊາພິເສກເມື່ອວັນທີ 4-6 ພຶດສະພາ ຄ.ສ. 2019 ມີພະນາມຢ່າງເປັນທາງການວ່າ "ພະປະຣະເມນທະຣະຣາມາທິບໍດີສີສິນທອນ ມະຫາວະຊິຣາລົງກອນ ມະຫິສອນພູມິພົນຣາດຊະວະຣາງກູນ ກິຕິສິຣິສົມບູນອະດຸນຍະເດດ ສະຫຍາມມິນທຣາທິເບດຣາດວະໂຣດົມ ບໍຣົມມະນາດຖະບໍພິດ ພະວະຊິຣະເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ" ນັບຕັ້ງແຕ່ວັນທີ 04 ພຶດສະພາ 2019 ເປັນຕົ້ນໄປ.
ພະບາດສົມເດັດພະວະຊິຣະເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ | |
---|---|
![]() | |
| |
ພະບໍລົມນາມາພິໄທ | ສົມເດັດພະເຈົ້າລູກຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າວະຊິຣາລົງກອນ ບໍຣົມຈັກກະຍາດິສອນສັນຕະຕິວົງ ເທເວດທຳຣົງສຸບໍຣິບານ ອະພິຄຸນູປະການມະຫິຕະລາດຸນເດດ ພູມິພົນນະເຣດວະຣາງກູນ ກິດຕິສິຫຣິສົມບູນສະຫວາງຄະວັດ ບໍຣົມຂັດຕິຍະລາຊະກຸມານ |
ພະປໍລະມາພິໄທ | ພະບາດສົມເດົດພະປະຣະເມນທະຣະຣາມາທິບໍດີສີສິນມະຫາວະຊິຣາລົງກອນ ມະຫິສອນພູມິພົນຣາດຊະວະຣາງກູນ ກິຕິສິຫຣິສົມບູນອະດຸນຍະເດດ ສະຫຍາມິນທາທິເບດຣາດວະໂຣດົມ ບໍຣົມນາດຖະບໍພິດ ພະວະຊິຣະເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ |
ພະລາຊະອິສະລິຍະຍົດ | ພະມະຫາກະສັດແຫ່ງລາຊະອານາຈັກໄທ |
ລາຊະວົງ | ມະຫິດົນ (ລາຊະວົງຈັກກີ) |
ຄອງລາດ | 13 ຕຸລາ ຄ.ສ. 2016 - ປັດຈຸບັນ |
ບໍລົມລາຊາພິເສກ | 4 ພຶດສະພາ ຄ.ສ. 2019 |
ລາຊະການກ່ອນໜ້າ | ພະບາດສົມເດັດພະມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດມະຫາລາດ ບໍຣົມມະນາດຖະບໍພິດ |
ຂໍ້ມູນສ່ວນພະອົງ | |
ພະລາຊະສົມພົບ | 28 ກໍລະກົດ ຄ.ສ. 1952 (72 ພັນສາ) |
ບ່ອນທີ່ພະລາຊະສົມພົບ | ນະ ພະລາຊະວັງດຸສິດ ອຳເພີດຸສິດ ຈັງຫວັດພະນະຄອນ ປະເທດໄທ |
ພະລາດຊະບິດາ | ພະບາດສົມເດັດພະມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດມະຫາລາດ ບໍຣົມມະນາດຖະບໍພິດ |
ພະລາດຊະມານດາ | ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າສິຣິກິດ ພະບໍຣົມລາຊິນີນາດ ພະບໍຣົມລາຊະຊົນນະນີພັນປີຫຼວງ |
ພະບໍລົມລາຊິນີ | ສຸທິດາ ຕິດໃຈ (ສົມລົດ 2019) |
ພະວໍລະຊາຍາ | ໝ່ອມຫຼວງໂສມສະວະລີ ກິຕິຍາກອນ (1977–1991; ຢ່າ)
|
ພະສະໜົມ | ນິຣະມົນ ອຸ່ນພົມ (ເລີ່ມ 2020) |
ໝ່ອມ | ຍຸວະທິດາ ຜົນປະເສີດ (1994–1996; ຢ່າ) |
ພະລາດຊະບຸດ | ສົມເດັດເຈົ້າຟ້າຯ ກົມຫຼວງຣາດຊະສາຣິນີສິຣິພັດ ມະຫາວັດຊະຣະຣາດຊະທິດາ ຈຸທາວັດ ວິວັດຊະຣະວົງ ວັດຊະເຣສອນ ວິວັດຊະຣະວົງ ຈັກກີວັດ ວິວັດຊະຣະວົງ ວັດຊະຣະວີ ວິວັດຊະຣະວົງ ສົມເດັດພະເຈົ້າລູກເທີ ເຈົ້າຟ້າສິຣິວັນນະວະຣີ ນາຣີຣັດຣາດຊະກັນຍາ ສົມເດັດພະເຈົ້າລູກຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າທີປັງກອນຣັດສະໝີໂຊດ |
ລາຍພະອະພິໄທ | ![]() |
ພະລາຊະວົງໄທ |
---|
![]() |
ພະບາດສົມເດັດພະເຈົ້າຢູ່ຫົວ
ສົມເດັດພະບໍລົມລາຊະຊົນນະນີພັນປີຫຼວງ
ພະອະນຸວົງຊັ້ນໝ່ອມເຈົ້າ
|
ຫຼັງພະລາຊະບິດາສະເດັດສະຫວັນຄົດເມື່ອວັນທີ 13 ຕຸລາ ຄ.ສ. 2016 ເປັນທີ່ຄາດໝາຍວ່າພະອົງຈະສືບລາຊະສົມບັດຕໍ່ ທັງພົນເອກ ປະຍຸດ ຈັນໂອຊາ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີກໍຢັ້ງຢືນວ່າ ຈະຊົງເປັນພະມະຫາກະສັດພະອົງໃໝ່[1] ແຕ່ຊົງຂໍຜ່ອນຜັນ[2] ພົນເອກ ເປນ ຕິນນະສູລານົນ ປະທານອົງຄະມົນຕີ ຈຶງເປັນຜູ້ສຳເລັດລາຊະການແທນພະອົງໂດຍຕຳແໜ່ງໄປພາງກ່ອນ[3]
ພະບາດສົມເດັດພະປະຣະເມນທະຣະຣາມາທິບໍດີສີສິນທອນມະຫາວະຊິຣາລົງກອນພະວະຊິຣະເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ມີພະນາມແຮກປະສູດວ່າ "ສົມເດັດພະເຈົ້າລູກຢາເທີ ເຈົ້າຟ້າວະຊິລາລົງກອນ ບໍຣົມຈັກກະຢາດິສອນສັນຕະຕິວົງ ເທເວດທຳລົງສຸບໍລິບານ ອະພິຄຸນູປະການມະຫິຕະລາດຸນເດດ ພູມິພົນນະເຣດວະຮາງກູນ ກິຕຕິສິຣິສົມບູນສະວາງຄະວັດ ບໍຣົມຂັດຕິຍະລາຊະກຸມານ" ແມ່ນພະລາຊະໂອລົດພະອົງດຽວໃນພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດ ແລະສົມເດັດພະນາງເຈົ້າສິຣິກິດ ພະບໍຣົມລາຊິນີນາດ ສະເດັດພະລາຊະສົມພົບ ນະ ພະທີ່ນັ່ງອຳພອນສະຖານ ພະລາຊະວັງດຸສິດ ເມື່ອວັນຈັນທີ່ 28 ກໍລະກົດ ຄ.ສ. 1952 ເວລາ 17.45 ໂມງ
ພະນາມ "ວະຊິລາລົງກອນ" ນັ້ນສົມເດັດພະສັງຄະລາດເຈົ້າ ກົມມະຫຼວງວະຊິລະຍານຊົງຕັ້ງຖະຫວາຍມາຈາກ "ວະຊິລະຍານ" ພະນາມສາຍາຂະນະຜະໜວດໃນພະບາດສົມເດັດພະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວຜະໜວກກັບ "ອະລົງກອນ" ຈາກພະນາມໃນພະບາດສົມເດັດພະປໍລະມິນມະຫາຈຸລາລົງກອນ ພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ[4]
ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ຈັດພະລາຊະພິທີສົມໂພດແລະຂຶ້ນພະອູ່ຂຶ້ນ ນະ ພະທີ່ນັ່ງອຳພອນສະຖານ ພະລາຊະວັງດຸສິດ ໃນລະຫວ່າງວັນທີ່ 14-15 ກັນຍາ ຄ.ສ.1952 ໂດຍສົມເດັດພະສັງຄະລາດເຈົ້າ ກົມມະຫຼວງວະຊິຣະຍານນະວົງຊົງເປັນປະທານຈະເລີນພະພຸດທະມົນໃນຕອນແລງວັນທີ່ 14 ກັນຍາ ຄ.ສ.1952
ເຊົ້າວັນຕໍ່ມາ (15 ກັນຍາ) ຈຶງມີພິທີສົງແລະພິທີພາມໃນຫ້ອງພິທີ ເລິ່ມດ້ວຍພໍຮອດພະເລີກ ພະບາດສົມເດັດພະເຈົ້າຢູ່ຫົວຊົງຫຍິບພະກັນບິດກິບພະເກສາ (ຜົມ) ຊົງເຈີມ ຊົງຜູກດ້າຍພະຂວັນ ພະສົງສວດໄຊມົງຄົນຄາຖາ ພາມປະກອບພິທີລອຍກຸ້ງ ປາທອງ ໝາກພ້າວເງິນ ໝາກພ້າວທອງລົງໃນພະຂັນສາຄອນ ແລ້ວພະສົງຖະຫວາຍອະດິເຫຼກ ຖະຫວາຍພະພອນລາ ພະມະຫາລາຊະຄູເຊີນສະເດັດຂຶ້ນພະອູ່ແລະເຫ່ກ່ອມເປີດສິວາໄລໄກລາດຕາມປະເພນີພິທີຂອງພາມ ພະບາດສົມເດັດພະເຈົ້າຢູ່ຫົວຊົງວາງພະລາຊະພັນລົງໃນພະອູ່ຕາມພະລາຊະປະເພນີແລ້ວ ພະມະຫາລາຊະຄູເຊິນສົມເດັດພະເຈົ້າລູກຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າວະຊິຣາລົງກອນຯ ຂຶ້ນພະອູ່ແລ້ວ ພະບໍຣົມວົງສານຸວົງແລະຂ້າທູນລະອອງທຸລີພະບາດວຽນຄົບຮອບຕາມປະເພນີ ສະພາວັດທະນະທຳແຫ່ງຊາດໄດ້ຂັບໄມ້ມະໂຫລີຂັບກ່ອມຖະຫວາຍພະພອນໃນວາລະນີ້ດ້ວຍ ໃນການນີ້ມີການຖ່າຍທອດສຽງໃນພະລາຊະພິທີທາງວິທະຍຸໄປທົ່ວປະເທດ
ເມື່ອມີພະຊົນມາຍຸຄົບ 20 ພັນສາ ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດໂປດໃຫ້ສະຖາປະນາ ສົມເດັດພະເຈົ້າລູກຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າວະຊິຣາລົງກອນຂຶ້ນເປັນສົມເດັດພຣະບໍຣົມໂອຣະສາທິລາດ ເຈົ້າຟ້າມະຫາວະຊິຣາລົງກອນ ສະຫຍາມມຸງກຸດລາຊະກຸມານ ເມື່ອວັນທີ່ 28 ທັນວາ ຄ.ສ.1972 ມີພະນາມຕາມຈາຣຶກໃນພະສຸພັນນະບັດວ່າ "ສົມເດັດພຣະບໍຣົມໂອຣະສາທິລາດ ເຈົ້າຟ້າວະຊິຣາລົງກອນ ບໍດິນທໍລະເທບຍະວະຮາງກູນ ສິຣິກິດສົມບູນສະວາງຄະວັດ ວໍລະຂັດຕິຍະລາຊະສັນຕະຕິວົງ ມະຫິດົນພົງອະດຸນຍະເດດ ຈັກກີນະເຣດຍຸພະລາດວິສຸດ ສະຫຍາມມຸງກຸດລາຊະກຸມານ" ໃນປີ ຄ.ສ.1956
ໃນປີ ຄ.ສ.1956 ສົມເດັດພຣະບໍຣົມໂອຣະສາທິລາດຯ ຊົງສຳເລັດການສຶກສາຂັ້ນຕົ້ນໃນລະດັບອະນຸບານ ລຸ້ນທີ່ 2 ຈາກໂຮງຮຽນຈິດລະດາແລ້ວສະເດັດຯ ໄປຊົງສຶດສາຕໍ່ໃນລະດັບປະຖົມທີ່ໂຮງຮຽນຄິງສ໌ມີດ ແຄວ້ນຊັສແຊັກ ແລະສຶກສາລະດັບມັດທະຍົມສຶກສາທີ່ໂຮງຮຽນມິລຟິລດ໌ ແຄວ້ນຊອມເມີແຊັດ ປະເທດອັງກິດ ຫຼັງຈາກນັ້ນຊົງສຶກສາຕໍ່ວິຊາທະຫານທີ່ໂຮງຮຽນຄິງສ໌ສະກູລ ຊິດນີຍ໌ ປະເທດອົດສະຕາລີເສັດແລ້ວຊົງສຶກສາຕໍ່ໃນລະດັບປະລິນຍາຕີສາຂາອັກສໍລະສາດ (ດ້ານການທະຫານ) ຈາກມະຫາວິທະຍາໄລນິວເຊົາທ໌ເວລລ໌ ປະເທດອົດສະຕາລີ ເມື່ອ ຄ.ສ.1976
ເມື່ອສະເດັດກັບປະເທດໄທຊົງຮັບລາຊະການທະຫານແລ້ວຊົງສຶກສາຕໍ່ທີ່ໂຮງຮຽນເສນາທິການທະຫານບົກ ລຸ້ນທີ່ 46 ຄ.ສ. 1977 ຊົງເຂົ້າສຶກສາໃນສາຂາວິຊານິຕິສາດ ລຸ້ນທີ່ 2 ຈາກມະຫາວິທະຍາໄລສຸໂຂໄທທຳມາທິລາດ ເມື່ອ ພ.ສ. 1982 ຊົງສຳເລັດການສຶກສານິຕິສາດບັນດິດ (ກຽດນິຍົມອັນດັບ 2) ແລະປີ ຄ.ສ. 1990 ຊົງໄດ້ຮັບການສຶກສາ ນະ ມະຫາວິທະຍາໄລປ້ອງກັນລາຊະອານາຈັກແຫ່ງສະຫະລາຊະອານາຈັກ ແລະສົມເດັດພະບໍຣົມໂອຣະສາທິລາດຯ ຊົງບວດເມື່ອປີ ຄ.ສ.1978
ປະມວນກົດໝາຍອາຍາ ມາດຕາ 112 ຫ້າມວິພາກວິຈານລັດຊະທາຍາດ ແຕ່ພະຊົນຊີບສ່ວນພະອົງຂອງສົມເດັດພຣະບໍຣົມໂອຣະສາທິລາດຯ ເປັນທີ່ວິພາກວິຈານໃນໝູ່ຊົນຢ່າງກວ້າງຂວາງ ແຕ່ໂດຍຄວາມງຽບ ວັນທີ່ 10 ມັງກອນ 2545 ນິດຕະຍະສານ "ຟາຣ໌ອີສ ເທີນອີໂຄໂນມິກຣີວິວ" ( Far Eastern Economic Review) ລົງບົດຄວາມວ່າສົມເດັດພຣະບໍຣົມໂອຣະສາທິລາດຯ ຊົງມີຄວາມສັມພັນຢ່າງແນບແໜ້ນກັບພັນຕຳລວດໂທ ທັກສິນ ຊິນນະວັດ ອະດີດນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ລັດຖະບານໄທໄດ້ສັ່ງຫ້າມຈຳໜ່າຍນິດຕະຍະສານດັງກ່າວແລະລະງັບໜັງສືເດີນທາງຂອງ ຊອວນ໌ ຄຣິສປິນ ( Shawn Crispin) ກັບ ຮອດນີຍ໌ ແທສເກີ ( Rodney Tasker) ຜູ້ສື່ຂ່າວຂອງນິດຕະຍະສານ ໂດຍອ້າງວ່າເປັນໄພຕໍ່ຄວາມມັ່ນຄົງ ຢ່າງໃດກໍດີ ໃນປີ ພ.ສ.2553 ຫຼັງຈາກທີ່ ພ.ຕ.ທ. ທັກສິນພົ້ນຈາກຕຳແໜ່ງໂດຍລັດຖະປະຫານແລ້ວ ພົນເອກ ເປມ ຕິນນະສູລານົນ ອົງຄະມົນຕີຍອມຮັບວ່າ "...ແນ່ນອນວ່າ ເຈົ້າຟ້າຊາຍຍັງຊົງຮັກສາສັມພັນທະພາບບາງຢ່າງກັບອະດີດນາຍົກຯ ທັກສິນເອົາໄວ້ ພະອົງຊົວພົບກັບທັກສິນເປັນຊ່ວງໆ..." ວັນທີ່ 12 ທັນວາ ປີດຽວກັນ ບິລາຮາລີ ເຄົາສິກັນ ( Bilahari Kausikan) ຂ້າລາຊະການກະຊວງການຕ່າງປະເທດສິງຄະໂປ ຖະແຫຼງວ່າພະອົງຊົງຕິດການພະນັນແລະມີອະດີດນາຍົກລັດຖະມົນຕີທັກສິນຄອຍສະນັບສະໜຸນການເງິນໃຫ້ພະອົງ ໂອກາດດຽວກັນ ພົນເອກເປມເສີມວ່າ "...ທັກສິນກຳລັງສ່ຽງທີ່ຈະທຳລາຍຕົວເອງ ເຂົາອາດຄິດວ່າເຈົ້າຟ້າຊາຍຈະຊົງປະຕິບັດກັບເຂົາເໝືອນດັງເຂົາເປັນພະສະຫາຍຫຼືຜູ້ສະນັບສະໜຸນ ພຽງເພາະເຂົາສົ່ງເສີມການເງິນໃຫ້ແກ່ພະອົງ ແຕ່ເຈົ້າຟ້າຊາຍບໍ່ຊົງຊອບພະໄທຄວາມສັມພັນແບບນັ້ນຊັກເທົ່າໃດ
ໃນປີ 2008 ຣາລ໌ຟ ແອລ.ບອຍຊ໌ (Ralph L. Boyce) ນັກການທູດຊາວສະຫະລັດອາເມລິກາລາຍງານຕໍ່ລັດຖະບານສະຫະລັດອາເມລິກາວ່າ ສົມເດັດພະບໍຣົມໂອຣະສາທິລາດຯ ເຄີຍເວົ້າປະຕິເສດກັບເຂົາ ກ່ຽວກັບຂ່າວທີ່ພະອົງຊົງມີຄວາມສັມພັນກັບ ພ.ຕ.ທ. ທັກສິນ ບອຍຊ໌ກ່າວວ່າ
"...[ສົມເດັດພະບໍຣົມໂອຣະສາທິລາດຯ ຊົງ] ເຫັນເປັນເລື່ອງຕະຫຼົກຮ້າຍ ທີ່ນາຍກລັດຖະມົນຕີທັກສິນສາມາດເຮັດຕົວເປັນຜະເດັດການໄດ້ ທັງທີມາຈາກການເລືອກຕັ້ງ...ໃນຊ່ວງທຳອິດ ຂອງລັດຖະບານທັກສິນ ເບິ່ງເໝືອນເຂົາຈະລົງທຸນຢ່າງໜັກເພື່ອສ້າງຄວາມໄກ້ຊິດກັບມຸງກຸດລາຊະກຸມານ ທັງສອງມີເລື່ອງຜິດໃຈກັນຢ່າງສັງເກດເຫັນໄດ້ ໃນເວລາຕໍ່ມາ ເປັນເຫດໃຫ້ມຸງກຸດລາຊະກຸມານຊົງລະທິ້ງພະຕຳໜັກນົນທະບຸລີ ທີ່ທັກສິນຊື້ແລະຕົກແຕ່ງຖະຫວາຍໃຫ້ ແລ້ວຍ້າຍມາປະທັບ ນະ ວັງສຸໂຂໄທ ເຊິ່ງຕັ້ງຢູ່ໃນຍ່ານກາງເມືອງ"...
"...ມີເລື່ອງເລົ່າກັນໄປຕ່າງໆ ນານາ ກ່ຽວກັບການພົບປະລະຫວ່າງທັກສິນ
ກັບມຸງກຸດລາຊະກຸມານທີລອນດອນເມື່ອຊ່ວງຕົ້ນປີນີ້ [ຄ.ສ. 2008] ເຊິ່ງເລື່ອງທີ່ເຮົາພິຈາລະນາ ນ່າຈະເປັນໄປໄດ້ຫຼາຍທີສຸດຄືທັກສິນເຂົ້າເຝົ້າ
ມຸງກຸດລາຊະກຸມານແລະບໍ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດ ເຂົາຈຶງໄປເຂົ້າແຖວຮັບສະເດັດ ນະ ໂຮງແຮມທີມຸງກຸດລາຊະກຸມານປະທັບ ແລະສົນທະນາຢ່າງບໍ່ມີສາລະສຳຄັນອີຫຍັງ ພຽງສິບຫ້າວິນາທີ"...
ປັນຫາການສືບລາຊະສັນຕະຕິວົງ ຫຼັງຈາກລັດຊະສະໄໝພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດ ກໍເປັນທີ່ກ່າວເຖິງຫຼາຍໃນ ສັງຄົມ ນັກວິຊາການຕັ້ງຂໍ້ສັງເກດວ່າ ຕົວແປ ສຳຄັນໃນເລື່ອງມີຢູ່ສາມສິ່ງ ຄື ອົງຄະມົນຕີ, ກອງທັບ ແລະຄວາມເໝາະສົມຂອງສົມເດັດ ພະບໍຣົມໂອຣະສາທິລາດຯ ໃນປີ ຄ.ສ. 2002 ນິດຕະຍະສານ "ອີ ໂຄໂນມິດຕ໌" ( The Economist) ລົງຂໍ້ຄວາມວ່າ "ຜູ້ຄົນເຄົາຮົບເຈົ້າຟ້າວະຊິຣາລົງກອນໜ້ອຍຫຼາຍ (ກວ່າກະສັດພູມິພົນ) ຊາວບາງກອກພາ ກັນລ່ຳລືເລື່ອງຊີວິດສ່ວນພະອົງອັນມົວໝອງ...ບໍ່ມີຜູ້ສືບລາຊະບັນລັງຜູ້ໃດຈະປະສົບຄວາມສຳເລັດຢ່າງທີ່ກະສັດພູມິພົນຊົງໄດ້ຊາບມາ ໃນຊ່ວງເວລາຄອງລາດ 69 ປີ..." ແລະລັດຖະບານໄທໄດ້ສັ່ງຫ້າມຈຳໜ່າຍນິດຕະຍະສານດັງກ່າວ ໃນປີ ຄ.ສ. 2010 "ດິ ອີໂຄໂນມິດຕ໌" ລົງບົດຄວາມວ່າ ສົມເດັດພະບໍຣົມໂອຣະສາທິລາດຯ ນັ້ນ "ຊົງເປັນທີດຽດສັນແລະຫວັ່ນເກງຢ່າງກວ່າງ" ແລະ "ຊົງຜິດແປກຢ່າງຄາດບໍ່ເຖິງ" ແລະສະບັບນີ້ກໍບໍ່ໄດ້ຈຳໜ່າຍໃນປະເທດໄທເຊັ່ນກັນ ຄັ້ນວັນທີ 1 ເມສາ 2010 ນິດຕະຍະສານອອນໄລນ໌ "ເອເຊຍເຊນທິເນລ" ( Asia Sentinel) ລົງວ່າ "ຖືວ່າຊົງເອົາແນ່ນອນບໍ່ໄດ້ ແລະຊົງບໍ່ສາມາດ ປົກຄອງໄດ້ໂດຍແທ້" ເວັບໄຊຕ໌ນີ້ຖືກສະກັດ ກັ້ນໃນປະເທດໄທຢ່າງຣວດເຣັວ ແຕ່ມີຜູ້ຄົນເຫັນວ່າ ສົມເດັດພະເທບພະຣັດ ລາດສຸດາຯ ສະຫຍາມບໍຣົມລາຊະກຸມາຣີ ຊອບທີຈະໄດ້ສືບລາຊະສົມບັດຫຼາຍ ພົນເອກເປມ ຕິນນະສູລານົນແລະອົງຄະມົນຕີຄົນ ອື່ນໆ ມີຄວາມເຫັນຄ່ອນຂ້າງລົບກ່ຽວກັບສົມ ເດັດພະບໍຣົມໂອຣະສາທິລາດຯ ສ່ວນ ຣາລ໌ຟ ແອລ.ບອຍຊ໌ ເຄີຍລາຍງານຕໍ່ລັດຖະບານຂອງ ຕົນວ່າ "...[ພະເຈົ້າວໍລະວົງເທີ ພະອົງເຈົ້າສີຣັດ ພະວໍລະຊາຍາ] ເບິ່ງອຶດອັດ ພະໄທຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດ ຕໍ່ຄຳຖາມທຳມະດາໆ ກ່ຽວກັບເຈົ້າຟ້າສິຣິນທອນ ເຊິ່ງຖືກມອງວ່າ ເປັນຄູ່ແຂ່ງຂອງມຸງກຸດລາຊະກຸມານ..." ທັງນີ້ທັງນັ້ນ ຕາມກົດໝາຍໄທຂະນະນີ້ ສົມເດັດພະບໍຣົມໂອຣະສາທິລາດຯ ຊົງໄວ້ເຊິ່ງສິດທິທີຈະສືບລາຊະບັນລັງໂດຍຊອບ ນັບແຕ່ຊົງໄດ້ຮັບສະຖາປະນາເປັນມຸງກຸດລາຊະກຸມານ ເມື່ອວັນທີ່ 28 ທັນວາ ຄ.ສ. 1972 ແລ້ວ
ວັນທີ່ 19 ມັງກອນ ຄ.ສ. 2009 ແຮຣີ້ ນິໂຄໄລ (Harry Nicolaides) ຊາວອົດສະຕາລີຖືກສານໄທຈຳຄຸກສາມປີ ເພາະເຜີຍແພ່ໜັງສືວິພາກວິຈານສົມເດັດພຣະບໍຣົມໂອຣະສາທິລາດ ຄວາມຕອນໜຶ່ງວ່າ "ຄັນເຈົ້າຟ້າຊາຍຊົງຮັກໃຄ່ຊອບພໍອະນຸພັນລະຍານາງໃດ ແລະຕໍ່ມານາງທໍລະຍົດພະອົງ ເມື່ອນັ້ນນາງແລະຄອບຄົວກໍຈະຫາຍໄປຈາກໂລກນີ້ ສາບສູນໄປທັງຊື່ສຽງຮຽງນາມ ເທືອກເຖົາເຫຼົ່າກໍ ແລະບັນດາເງື່ອນເຄົ້າຮ່ອງຮອຍ ກ່ຽວກັບຊີວິດຂອງພວກເຂົາຕະຫຼອດການ" ແລະຕໍ່ມາພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດພະລາຊະທານອະໄພຍະໂທດໃຫ້ເຂົາ
ສົມເດັດພະບໍຣົມໂອຣະສາທິລາດ ຊົງຊາບປັນຫາແລະຂ່າວທີ່ກ່າວມາແລ້ວເປັນເບື້ອງຕົ້ນເປັນຢ່າງດີແລະຊົງເຄີຍພະລາຊະທານສັມພາດ ໃນນິດຕະຍະສານ "ດິສັນ" ແກ່ປີ ມາລາກຸນ ນະ ອະຍຸດທະຍາ ຜູ້ໄກ້ຊິດພະອົງວ່າ
"ບາງທີໃນຊາດປາງກ່ອນ ຂ້າພະເຈົ້າອາດບໍ່ໄດ້ເຮັດບຸນກຸສົນຫຼາຍພໍ ຫຼືບາງທີໃນບາງຄັ້ງ ຂ້າພະເຈົ້າເຮັດອີຫຍັງທີ່ນ່າຕຳໜິ ຂ້າພະເຈົ້າຍອມຮັບ...ຖ້າຫາກສະຫວັນຄິດວ່າຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເໝາະສົມຫຼືບໍ່ເປັນປະໂຫຍດຕໍ່ປະເທດຊາດ ໃນການເຮັດໜ້າທີ່ຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ກໍຫຍຸດແລະຈົບ ຖ້າທ່ານຄິດໄດ້ແນວນີ້ທ່ານກໍຈະສະບາຍໃຈ ທ່ານບໍ່ໄດ້ຄິດເປັນອີຫຍັງ ຫາກສະຫວັນໃຫ້ທ່ານມີພາລະກິດຕໍ່ແຜ່ນດິນກໍຍອມຮັບ ຖ້າເຂົາບໍ່ຕ້ອງການໃຫ້ເຮັດວຽກ ກໍໂອເຄ"
ວັນທີ່ 15 ທັນວາ ຄ.ສ. 2010 ອີຣິກ ຈີ. ຈອນ (Eric G. John) ເອກອັກຄະລາຊະທູດສະຫະລັດອາເມລິກາປະຈຳປະເທດໄທ ລາຍງານໄປຍັງລັດຖະບານອາເມລິກາວ່າ ເຂົາໄດ້ເວົ້າກັບພົນເອກເປມ ຕິນນະສູລານົນວ່າ "ເວລານີ້ ເຈົ້າຟ້າຊາຍຊົງຢູ່ບ່ອນໃດ" ພົມເອກເປມຕອບວ່າ "ເຈົ້າກໍຮູ້ວ່າຊົງໃຊ້ຊີວິດສ່ວນພະອົງແບບໃດ...ເຈົ້າຟ້າຊາຍພໍພະໄທໃຊ້ເວລາລອບສະເດັດໄປຍັງມິວນິກ ເພື່ອຢູ່ກັບພັນລະຍາເກັບຂອງພະອົງຫຼາຍກວ່າຈະປະທັບຢູ່ໃນປະເທດໄທກັບພະວໍລະຊາຍາແລະພະໂອລົດ" ພົນອາກາດເອກສິດທິ ສະເຫວດສິລາ ອົງຄະມົນຕີທີ່ຮ່ວມວົງສົນທະນາ ກ່າວເສີມວ່າ "...ຂ່າວເລື່ອງເມຍນ້ອຍຂອງພະອົງທີ່ເປັນແອໂຮສະເຕດ ມີຢູ່ເຕັມເວັບໄຊຕ໌ໄປໝົດ...ນ່າເສົ້າທີ່ດຽວນີ້ ທ່ານທູດໄທທີ່ເຢຍລະມັນ ຕ້ອງອອກຈາກເບີລິນໄປມິວນິກ ເພື່ອເຂົ້າເຝົ້າພະອົງເປັນປະຈຳ..."
ສົມເດັດພະບໍລົມໂອຣະສາທິລາດ ສະເດັດພະລາຊະດຳເນິນໄປຍ້ຽມຍາມທີ່ຕັ້ງກອງທະຫານໜ່ວຍຕ່າງໆ ຢູ່ສະເໝີ ຈາກການທີ່ໄດ້ຊົງສຶກສາດ້ານວິຊາທະຫານມາດົນ ຊົງມີຄວາມຮູ້ຊ່ຽວຊານຢ່າງຫຼາຍແລະໄດ້ພະລາຊະທານຄວາມຮູ້ເຫຼົ່ານັ້ນແກ່ທະຫານ 3 ເຫຼົ່າທັບ ຊົງປະຕິບັດພະອົງເປັນແບບຢ່າງແກ່ນາຍທະຫານ ເອົາພະໄທໃສ່ໃນຄວາມຢູ່ທຸກສຸກຂອງທະຫານຜູ້ຢູ່ໃຕ້ບັງຄັບບັນຊາຢ່າງທົ່ວເຖິງ ຮວມທັງພະລາຊະທານພະລາຊະຊັບສ່ວນພະອົງເປັນທຸນການສຶກສາແກ່ບຸດຂອງທະຫານ ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ລ້ວນກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມເທີດທູນແລະຄວາມຈົງຮັກພັກດີແກ່ເຫຼົ່າທະຫານເປັນຢ່າງຍິ່ງ
ພະອົງພະລາຊະທານພະລາຊານຸຍາດໃຫ້ໃຊ້ອາຄານຂອງກົມທະຫານມະຫາດເລັກລາຊະວັນລົບຮັກສາພະອົງ ເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງໂຮງຮຽນອະນຸບານຊື່ວ່າ ໂຮງຮຽນອະນຸບານທະຫານມະຫາດເລັກລາຊະວັນລົບ ໂດຍໃນໄລຍະທຳອິດໄດ້ຈັດການຮຽນການສອນສະເພາະຊັ້ນອະນຸບານ ຕໍ່ມາ ໂຮງຮຽນໄດ້ຍ້າຍໄປທີ່ຈັງຫວັດນົນທະບຸລີແລະໄດ້ຮັບພະລາຊະທານຊື່ໃໝ່ວ່າ ໂຮງຮຽນອະນຸລາຊະປະສິດ[7]
ພະບາດສົມເດັດພະວະຊິຣະເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ |
ພະບາດສົມເດັດພະມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດມະຫາລາດ ບໍຣົມມະນາດບໍພິດ | ສົມເດັດພະມະຫິຕະລາທິເບດ ອະດຸນຍະເດດວິກົມ ພະບໍລົມລາຊະຊະນົກ | ພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ | ພະບາດສົມເດັດພະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ |
ໝ່ອມເຈົ້າຣຳເພີຍ ສິຣິວົງ | ||||
ສົມເດັດພະເຈົ້ານ້ອງນາງເທີ ພະອົງເຈົ້າສະຫວ່າງວັດທະນາ | ພະບາດສົມເດັດພະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ | |||
ປ່ຽມ ສຸຈະຫຼິດກຸນ | ||||
ສັງວານ ຕະລະພັດ | ຊູ ຊູກະມົນ | ຊຸ່ມ ຊູກະມົນ | ||
ຄຳ | ||||
ຜາ | ||||
ໝ່ອມລາຊະວົງສິຣິກິດ ກິຕິຍາກອນ | ພະວໍລະວົງເທີ ກົມໝື່ນຈັນທະບຸລີສຸຣະນາດ | ພະເຈົ້າບໍລົມວົງເທີ ກົມພະຈັນທະບຸລີນະຣຶນາດ | ພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ | |
ອ່ວມ ພິສົນຍະບຸດ | ||||
ໝ່ອມເຈົ້າອັບສອນສະໝານ ເທວະກຸນ | ສົມເດັດພະເຈົ້າບໍລົມວົງເທີ ກົມພະຍາເທວະວົງວະໂຣປະການ | |||
ໃຫຍ່ ສຸຈະຫຼິດກຸນ | ||||
ໝ່ອມຫຼວງບົວ ສະໜິດວົງ | ເຈົ້າພະຍາວົງສານຸປະພັດ | ພະວໍລະວົງເທີ ພະອົງເຈົ້າສາຍສະໜິດວົງ | ||
ຂຽນ ສະສິສະມິດ | ||||
ບາງ ບຸນທອນ | ຣວຍ ບຸນທອນ | |||
ແຫວ ນະ ບາງຊ້າງ |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.