ປະເທດໃນທະວີບເອີຣົບ From Wikipedia, the free encyclopedia
ປະເທດຝຣັ່ງ (ຝຣັ່ງ: France; ອອກສຽງ: [fʁɑ̃s] ( ຟັງສຽງ))[12] ຫຼື ຊື່ທາງການແມ່ນ ສາທາລະນະລັດຝຣັ່ງ (ຝຣັ່ງ: République française) ເປັນປະເທດຢູ່ໃນພາກພື້ນເອີຣົບຕາເວັນອອກ ທັງຍັງປະກອບໄປດ້ວຍເກາະ ແລະ ດິນແດນອື່ນໆ ໃນຕ່າງທະວີບ ປະເທດຝຣັ່ງແຜ່ນດິນໃຫຍ່ຂະຫຍາຍຕົວຕັ້ງແຕ່ທະເລເມດີແຕຣາເນຈົນເຖິງຊ່ອງແຄບອັງກິດ ແລະ ທະເລເໜືອ ແລະ ຈາກແມ່ນ້ຳນາຍຈົນເຖິງມະຫາສະໝຸດອັດລັງຕິກ ຊາວຝຣັ່ງມັນເອີ້ນແຜ່ນດິນໃຫຍ່ວ່າ ຫົກລ່ຽມ (L'Hexagone) ເນື່ອງຈາກຮູບຮ່າງທາງດ້ານຮ່າງກາຍຂອງປະເທດ ການປົກຄອງດ້ວຍລະບອບເຄິ່ງປະທານາທິບໍດີ[13] ມີປະຊາກອນ 67 ລ້ານຄົນ (ປີ 2021)[14] ແບ່ງການປົກຄອງອອກເປັນ 18 ແຄວ້ນ[15] (ລວມແຄວ້ນພົ້ນທະເລ 5 ແຄວ້ນ) ເຊິ່ງກວມເອົາເນື້ອທີ່ 643,801 ຕາລາງກິໂລແມັດ ມີເມືອງຫຼວງ ແລະ ເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດແມ່ນປາຣີເຊິ່ງຖືເປັນໜຶ່ງໃນສູນກາງທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ແລະ ເສດຖະກິດຂອງທະວີບເອີຣົບ[16] ແລະ ຍັງມີເມືອງສຳຄັນອື່ນໆ[17] ເຊັ່ນ: ລີຢອນ, ມາຣ໌ເຊ, ຕູລູສ, ບັອກໂດ, ລີລ ແລະ ນິສ. ປະເທດຝຣັ່ງມີຊາຍແດນຕິດກັບປະເທດແບນຊິກ, ປະເທດລຸກຊຳບວກ, ປະເທດເຢຍລະມັນ, ປະເທດສະວິດ, ປະເທດອິຕາລີ, ປະເທດໂມນາໂກ, ປະເທດອັງໂດລາ ແລະ ປະເທດແອັດສະປາຍ ແລະ ຍັງເຊື່ອມຕໍ່ກັບສະຫະລາຊະອານາຈັກທາງອຸໂມງຊ່ອງແຄບອັງກິດ[18] ແລະ ເນື່ອງຈາກການມີດິນແດນພົ້ນທະເລໄວ້ໃນຄອບຄອງ ເຮັດໃຫ້ປະເທດຝຣັ່ງມີເຂດເວລາແຕກຕ່າງກັນຫຼາຍເຖິງ 12 ເຂດ ຫຼາຍກວ່າທຸກປະເທດໃນໂລກ[19] ລວມທັງມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ກັບປະເທດເບຣຊິນ, ປະເທດຊູຣິນາມ (ຕິດກັບກຸຍຢານຝຣັ່ງ) ແລະ ແຊັງມາແຕັງຂອງໂຮນລັງ (ຕິດກັບຊິນມາເຕີນ).
![]() | ລິ້ງຂ້າມພາສາໃນບົດຄວາມນີ້ ມີໄວ້ໃຫ້ຜູ້ອ່ານ ແລະ ຜູ້ຮ່ວມແກ້ໄຂບົດຄວາມສຶກສາເພີ່ມເຕີມໄດ້ສະດວກ ເນື່ອງຈາກວິກິພີເດຍພາສາລາວ ຍັງບໍ່ມີບົດຄວາມດັ່ງກ່າວ ຢ່າງໃດກໍຕາມ ຄວນຮີບສ້າງເປັນບົດຄວາມໂດຍໄວທີ່ສຸດ |
ສາທາລະນະລັດ ຝຣັ່ງ | |
---|---|
ທີ່ຕັ້ງຂອງ ຝຣັ່ງ (ແດງ ຫຼື ຂຽວເຂັ້ມ) – ໃນເອີຣົບ (ຂຽວ & ເທົາເຂັ້ມ) | |
ເມືອງຫຼວງ ແລະ ເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດ | ປາຣີ 48°51′N 2°21′E |
ພາສາທາງການ ແລະ ພາສາປະຈຳຊາດ | ຝຣັ່ງ[upper-roman 1] |
ສັນຊາດ (2018) |
|
ສາສະໜາ (2020) |
|
ເດມະນິມ | ຊາວຝຣັ່ງ |
ການປົກຄອງ | ລັດດ່ຽວ ລະບົບເຄິ່ງປະທານາທິບໍດີ ສາທາລະນະລັດລັດຖະທຳມະນູນ |
• ປະທານາທິບໍດີ | Emmanuel Macron |
• ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ | Élisabeth Borne |
• ປະທານວຸດທິສະພາ | ເຈຣາຣ໌ດ ລາຣ໌ເຊີ |
• ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ | ຣີຊາຣ໌ ແຟຣັອງ |
ສະພານິຕິບັນຍັດ | ລັດຖະສະພາ |
• ສະພາສູງ | ວຸດທິສະພາ |
• ສະພາລຸ່ມ | ສະພາແຫ່ງຊາດ |
ກໍ່ຕັ້ງ | |
• ການປົກຄອງຂອງພຣະເຈົ້າໂຄລວີສທີ 1ໃນຖານະກະສັດຂອງຊາວຟຣັງ | ຄ.ສ. 500 |
ສິງຫາ 843 | |
• ລາຊະອານາຈັກຝຣັ່ງ | 3 ກໍລະກົດ 987 |
• ກໍ່ຕັ້ງສາທາລະນະລັດ | 22 ກັນຍາ 1792 |
1 ມັງກອນ 1958 | |
4 ຕຸລາ 1958 | |
ພື້ນທີ່ | |
• ລວມ | 640,679 ຕາລາງກິໂລແມັດ (247,368 ຕາລາງໄມລ໌)[4] (ອັນດັບທີ 42) |
0.86 (ໃນປີ 2015)[5] | |
• ປະເທດຝຣັ່ງແຜ່ນດິນໃຫຍ່ (IGN) | 551,695 ຕາລາງກິໂລແມັດ (213,011 ຕາລາງໄມລ໌)[upper-roman 5] (ອັນດັບທີ 50) |
• ປະເທດຝຣັ່ງແຜ່ນດິນໃຫຍ່ (Cadastre) | 543,940.9 ຕາລາງກິໂລແມັດ (210,016.8 ຕາລາງໄມລ໌)[6] (ອັນດັບທີ 50) |
ປະຊາກອນ | |
• ພຶດສະພາ 2021 ປະມານ | ![]() |
• ຄວາມໜາແໜ້ນ | 104.7109/ກມ.2 (ອັນດັບທີ 106) |
• ປະເທດຝຣັ່ງແຜ່ນດິນໃຫຍ່ປະມານ ຂໍ້ມູນເມື່ອ May 2021 | ![]() |
116 ຕໍ່ຕາລາງກິໂລແມັດ (300.4 ຕໍ່ຕາລາງໄມລ໌) (ອັນດັບທີ 89) | |
GDP (ອຳນາດຊື້) | 2021 (ປະມານ) |
• ລວມ | ![]() |
• ຕໍ່ຫົວ | ![]() |
GDP (ລາຄາຕະຫຼາດ) | 2021 (ປະມານ) |
• ລວມ | ![]() |
• ຕໍ່ຫົວ | ![]() |
ຈີນີ (2019) | ![]() ຕ່ຳ |
HDI (2019) | ![]() ສູງຫຼາຍ · ອັນດັບທີ 26 |
ສະກຸນເງິນ |
|
ເຂດເວລາ | UTC+1 (ເວລາເອີຣົບກາງ) |
• ລະດູຮ້ອນ (ເວລາອອມແສງ) | UTC+2 (ເວລາອອມແສງເອີຣົບກາງ[upper-roman 8]) |
ໝາຍເຫດ: ມີເສັ້ນເວລາຫຼາຍແຫ່ງໃນດິນແດນພົ້ນທະເລຂອງຝຣັ່ງ[upper-roman 9] ເຖິງແມ່ນວ່າປະເທດຝຣັ່ງໃຊ້ເຂດເວລາເອີຣົບຕາເວັນອອກ/UTC (Z) ຕັ້ງແຕ່ວັນທີ 25 ກຸມພາ ປີ 1940 ກ່ອນການຍຶດຄອງຂອງເຢຍລະມັນໃນສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງ, ເວລາເອີຣົບກາງ/UTC+01:00 ຖືກໃຊ້ເປັນເວລາມາດຕະຖານ ເຊິ່ງປັບພຽງ +0:50:39 (ແລະ +1:50:39 ໃນຊ່ວງເວລາອອມແສງ) ຈາກເວລາສະເລ່ຍທ້ອງຖິ່ນປາຣີ (UTC+0:09:21). | |
ຮູບແບບວັນທີ | ວວ/ດດ/ປປປປ (ຄ.ສ.) |
ໄຟບ້ານ | 230 ໂວລຕ໌–50 ເຮີຣ໌ຊ |
ຂັບລົດດ້ານ | ຂວາ |
ລະຫັດໂທລະສັບ | +33[upper-roman 10] |
ລະຫັດອິນເຕີເນັດ | .fr[upper-roman 11] |
ຂໍ້ມູນຫຼາຍແຫ່ງໃຫ້ຂໍ້ມູນພື້ນທີ່ຂອງປະເທດຝຣັ່ງແຜ່ນດິນໃຫຍ່ຢູ່ທີ່ 551,500 ຕາລາງກິໂມແມັດ ແລະ ລາຍຊື່ດິນແດນພົ້ນທະເລຕ່າງກັນ ເຊິ່ງລວມມີພື້ນທີ່ 89,179 ຕາລາງກິໂລແມັດ ເມື່ອລວມກັນແລ້ວຈະໄດ້ພື້ນທີ່ ສາທາລະນະລັດ ຝຣັ່ງ ທັງໝົດ ລາຍງານຂອງ ຊີໄອເອ ບັນທຶກຢູ່ທີ່ 643,801 ຕາລາງກິໂລແມັດ |
ຄຳວ່າ ຝຣັ່ງ (ອັງກິດ: France) ມາຈາກຄຳໃນພາສາລາແຕງວ່າ Francia ເຊິ່ງແປຕາມກົງວ່າ ດິນແດນຂອງຊາວຟຣັງ (Frankland) ແລະ ມີຫຼາຍທິດສະດີສົມມຸດເຖິງທີ່ມາຂອງຄຳວ່າ ຟຣັງ (Franks) ເຊິ່ງໜຶ່ງໃນນັ້ນແມ່ນຄຳໃນພາສາປະໂລໂຕ-ເຢຍລະມັນວ່າ Frankon ເຊິ່ງແປວ່າ ຫຼາວ ຫອກ ຫຼື ທວນ ເຊິ່ງເປັນອາວຸດຂອງຊາວຟຣັງ ອັນເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ ຟຣັງຊິດສະກາ (Francisca).
ອີກທິດສະດີໜຶ່ງຕາມຫຼັກນິເວດວິທະຍາແມ່ນໃນພາສາເຢຍລະມັນບູຮານ ໂດຍຄຳວ່າ ຟຣັງ ແປວ່າອິດສະຫຼະ ເຊິ່ງກົງກັນຂ້າມກັບຄວາມເປັນຂ້ອຍຂ້າ ໂດຍຄຳດັ່ງກ່າວຍັງຄົງປາກົດໃນພາສາຝຣັ່ງປັດຈຸບັນໃນຮູບ ຟຣັງ (Franc) ເຊິ່ງແມ່ນສະກຸນເງິນຂອງປະເທດຝຣັ່ງຈົນກະທັ່ງປ່ຽນເປັນສະກຸນເງິນເອີໂຣໃນປີ ຄ.ສ. 2002.
ໃນປັດຈຸບັນປະເທດເຢຍລະມັນຍັງເອີ້ນປະເທດຝຣັ່ງວ່າ Frankreich ເຊິ່ງແປວ່າ ອານາຈັກຂອງຊາວຟຣັງ ອີກນຳ.
ປະເທດຝຣັ່ງແຜ່ນດິນໃຫຍ່ (Metropolitan France - "France métropolitaine, la Métropole, l'Hexagone") ແບ່ງການປົກຄອງເປັນ
ໂດຍໃນແຕ່ລະແຄວ້ນແບ່ງອອກເປັນ ແຂວງ (départements) ລວມທັງໝົດ 96 ແຂວງ.
ນອກຈາກໃນເອີຣົບແລ້ວ ປະເທດຝຣັ່ງຍັງມີເຂດການປົກຄອງພົ້ນທະເລ (d'outre-mer) ຢູ່ໃນທະວີບຕ່າງໆທັງ ອາເມຣິກາເໜືອ, ອາເມຣິກາໃຕ້, ອາຟຣິກາ, ອັງຕາກຕິກ ແລະ ໂອເຊອານີອີກດ້ວຍ.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.