From Wikipedia, the free encyclopedia
La Provincia de Bergom (Pruìnsa de Bèrghem in Bergamasch) l'è mettuda in del center de la Lombardia; la confina cont i provinz de Lecch, de Monscia e Brianza e de Milan a òvest, con quèlla de Sondri a nòrd, quella de Brèssa a est e quella de Cremona a sud.
Pruvincia de Bèrghem Provinça | |||||
---|---|---|---|---|---|
| |||||
![]() | |||||
Dats aministrativ | |||||
Stat | ![]() | ||||
Rejon | ![]() | ||||
Capolœg | ![]() | ||||
Politega | |||||
President | Matteo Rossi (29 settember 2014) | ||||
Orgen lejislativ | Consili provinçal | ||||
Territore | |||||
Coordinade | 45°41′42″N 9°40′12″E | ||||
OSM | 44996 | ||||
Voltituden | 249 m s.l.m | ||||
Superfix | 2 722,86 km² | ||||
Abitants | 1 102 670 ab. (31 dicember 2021) | ||||
Densitaa | 404.97 ab./km² | ||||
Confin | Pruvincia de Sundri, Pruvincia de Bressa, Pruvincia de Cremuna, cità metropolitana de Milan, Pruvincia de Munscia e Brianza, Pruvincia de Lech e Pruvincia de Com | ||||
Fus orari | |||||
Varie | |||||
Codex ISO 3166 | IT-BG | ||||
Codex postal | 24121-24129 (Bergamo), 23806, 24000-24100, (provincia) | ||||
Sigla autom. | BG | ||||
Codex ISTAT | 016 | ||||
Codex catastal | |||||
Cl. climatega | |||||
Cl. sismega | |||||
Localizazion | |||||
![]() | |||||
Sit istituzional |
El sò territòri l'è spartii fra la montagna, la colina e la pianura.
La part de montagna l'è la pussee granda (pussee del 60% del total) e l'è occupada di Alp Oròbi, tajaa da tré gròss valad profond: la Val Brembana, la Val Seriana e la Val Cavalina, con tutt i sò valètt lateraj (Val Talegg, Val Brembila, Val Serina, Val de Scalf).
Tra la pianura e la montagna gh'è ona zenta de ronch, cont i Coll de Bergom e el Parch di Coll de Bergom, la Val Calepi e la Val San Martin; tutta la part meridional l'è inveci pianura, de origin alluvional e compresa trai fiumm Ada e Òli.
Tutta la part bassa la gh'ha on ambient oramai antropizzaa, anca se in d'on quaj sitt gh'è ammò dii paesagg minga tròpp ruinaa; a bon cunt, la densitaa l'è minor de quella de la provinza de Monscia ò Milan.
L'ambient de la montagna l'è inveci puttòst ben tegnuu: se regòrden a quèll propòset chì tutt i zòn protett (bell grand a l'è el Parch di Oròbi Bergamasch, al confin settentrional).
L'economia de la provincia l'è dominada de l'industria, fada per el gròss (comè in del rest de la Lombardia) de aziendi medi e piscinitt; i settor pussee in forma a hinn el tessil, la mecaniga, la siderurgìa (se regòrda la Dalmen).
L'agricoltura l'è oramai marginal, anca se in pianura l'è eficent e la consent di produzion elevaa; in montagna l'è inveci trascurabil, vist el fenòmen de l'abbandon de part de la popolazion.
Ona risorsa di montagn a l'è el turismo.
In de la Provincia de Bergom gh'è vun di pussee important aeropòrt in Itàlia: quell de Oeuri, che l'è diventaa el 4° in Itàlia per i persònn e adiritura ul 3° per i merci.
Compagn de tutt el rest de la Lombardia, anca in de la Bergamasca la lengua ofizzial l'è l'italian.
In ogni cas, l'è ancamò putost conservaa el lombard, in de la soa variant oriental. El bergamasch l'è vun di dialett pussee important del lombard, e l'è parlaa pu o manch in tutta la region, cont ona quai variazzion: i dialett de la Bassa (soratutt quella ocidental: Casiraa, Trevij, Pontiroeu...) e di vai (per esempi la Val Gandin) poeuden avèggh di caratter divergent respett a quell de la città. In ogni cas, el bergamasch l'è putost omogeni in di sò caratter fondamentai.
I comun de la Pruvincia de Bèrghem a hinn Cavrì, Püntìda, Palasàch, Imbìer, Mapèl, Cüren, Put San Piéro, Bèrghem, Chignöl, Cisà, Botanüch, Brembàt de Sura, Ös de Sura, Ös de Sóta, Bedoléta, Paladina, Dréra, San Ròch, Albà Sant Alisànt, Albì, Àlgua, San Bartolomé, Almèn, Almé, Alzà, Antegnàt, Àrsen, Ardés, Arsàch, Vréra, Aviàdech, Sà, Sù, Bagnàdega, Barbada, Barià, Barsana, Berbèn, Bèrs, Biensà, Blèl, Bólgher, Boltér, Bunàt Sura, Bunàt Sóta, Bórgh, Bödech, Braca, Brans, Brembàt, Val Brembilla, Brignà, Brömà, Brüsa, Calsinàt, Cals, Calösch, Carvensà, Camerada, Calònega, Capisù, Cavriàt, Careàs, Caròbe, Caruna, Carvìch, Casassa, Casiràt, Casnìch, Cassèi, Castèl Russù, Calèpe, Castiù, Càster, Caernàch, Cazzà, Cenàt Sura, Cenàt Sóta, Scé, Serét, Ciüdü, Ciserà, Seedàt, Clüsù, Còler, Cològn, Colgiàt, Cümü Nöf, Còrna, Cornalba, Curt Nöa, Còsta Imagna, Còsta Ulpì, Costamesàt, Còsta Serina, Cóv, Credér, Cüs, Dàlmen, Doséna, Énden, Entràdech, Fara Gera d'Ada, Fara de Söla, Filàch, Fì, Fiorà, Fontanèla, Fonté, Fòpol, Forèst, Furnööf, Füipià, Gandelì, Gandì, Gandòss, Gaerina, Gagianiga, Ghisalba, Gorlàgh, Górel, Góren, Grasòbe, Gróm, Grù, Grömèl, Fundra, Iss, Lai, Léf, Lèna, Leàt, Locadèl, Lùer, Lürà, Lössàna, Madù, Martinènch, Medulàch, Mezóld, Misà, Mòi, Monestaröl, Montèl, Morèngh, Mürnìgh, Musanega, Mós, Nèmber, Ólmo, Ultra 'l Còl, Oltressènda Ólta, Onéda, Lanùr, Oeuri, Örniga, Pagassà, Palösch, Par, Parsànega, Pedrèngh, Pèa, Piànech, Piér, Piasa Brembana, Piasatur, Piassöl, Pognà, Nòsa, Poltranga, Puntiröl, Pradalónga, Predùr, Prémol, Prezès, Pümenèngh, Ranga, Ranzanìch, Rìa de Sólt, Rógn, Romà, Roncobèl, Róncola, Röda, Ruèta, San Gioàn Biànch, San Pól d'Àrgon, San Pelegrì, Sant Imbù, Santa Brìgida, Sàrnech, Scans, Scülpér, Sedrina, Selvì, Seriat, Serina, Sólt, Sólsa, Songaàs, Surìsel, Sóta 'l Mut, Sùer, Spinù, Spirà, Stezà, Stròsa, Süìs, Taècc, Taèrnola, Telgàt, Téren, Tur Buldù, Tur Palaisina, Tur de Ròer, Trescùr Balneàre, Treì, Treviöl, Übiàl Clanèss, Örgnà, Valbundiù, Albrèmb, Valgòi, Aléf, Alnigra, Altòrta, Vedeséta, Verdelì, Verdèl, Èrfa, Idànga, Vigà, Ìgol, Éla d'Ada, Éla d'Almé, Éla d'Ògna, Éla de Sère, Ilónch, Vilminùr, Zandòbe, Sànga, Dógn, circondario di Bergamo e Torr de Bus.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.