Charles Darwin publiceert zien eësjte book in 1859
5 jannewarie - Alexander Johan Cuza wirt gekaoze tot vors van Moldavië.
24 jannewarie - Alexander Johan Cuza wirt ouch gekaoze tot vors van Walachije. 't Sjtreve nao vereniging van allebei de vorstedómme krit eine sjterke impuls.
24 juni - Sjlaag van Solferino. De gezamelikke legersj van Piëmont en Frankriek versjlaon die van Oasteriek. De einwaering van Italië kump korterbiej doordat Lombardieje biej Piëmont kump. 't groate aantal doaje (bienao 30.000) en gewónje brink Henri Dunant d'r toe, óm 't Roaj Kruus op te richte.
2 september - De aarde wirt getróffe door de ergste zónnewèndj in de recente gesjiedenis. Euveral op de waereld valle telegraafverbènjinge oet. 't noorderleech is zelfs in Cuba en Hawaï te zeen.
17 september - Joshua Abraham Norton verklaort zichzelf keizer van Amerika.
16 oktober - Ein gruupke abolitioniste ónger leijing van John Brown deit eine aanval op ein federaal waopedepot in 't sjtedje Harpers Ferry (Virginia). De volgende daag wirt de groep oetgesjakeld door ein eenheid mariniers ónger Robert E. Lee.
22 oktober - Sjpanje verklaort Marokko de aorlog, naodat Rif-bewonesj eërder meërdere keëre de Spaanse bezittinge bènnegevalle ware.
10 november – Oasteriek, Frankriek en Sardinië-Piëmont óngerteikene de Vreje van Zürich en beeindige daomit de Sardinische Aorlog.
november - De wiskundige Bernhard Riemann publiceert in de Monatsberichte der Berliner Akademie 't artikel Ueber die Anzahl der Primzahlen unter einer gegebenen Grösse, mèt dao-in de Riemann-hypothese.
zónger datum
De khedive van Egypte, Said Pasja, sjtich de sjtad Port Said.
Charles Darwin publiceert zien book The origin of species.
Gaston Planté, eine Franse natuurkundige, vundj de loadzoerbatterie oet.
16 december – Wilhelm Grimm (73), Duutsje sjpraakweitesjapper en, same mèt zien broor Carl, sjprookjessjriever (Sjprookjes van Grimm).
Charles Gounod: Ave Maria, veur sopraan solo, örgel, piano en orkes - nao Johann Sebastian Bach, Wohltemperiertes Klavier, 1 deil, 1e prelude in C groat
19 mieërt – Eësjte oetveuring van de opera Faust van Charles Gounod in 't Théâtre Lyrique in Paries.
Edward Fitzgerald: The Rubáiyát of Omar Khayyám
Eësjte publicatie van A Tale of Two Cities van Charles Dickens
Absinthdrinker Édouard Manet
Commons
In de categorie 1859 van Wikimedia Commons zeen media gerelateerd aan dit óngerwerp te vènje