From Wikipedia, the free encyclopedia
Муьридвал я Хьажимуьридвал («яб гун» маана гузва; гьакӀани муьрид/хьажимуьрид — гелеваз хьун, гелеваз физвай кас) — XIX вишйисуз Лезги-Урус ва ахпа Къавкъаз-Урус женгерин чӀавуз лезгийрин юкьа санал хьун ва кӀививал патал Шейх Мугьаммада авунвай са рехъ, вири Къавкъаз халкьарин юкьа гегьенш хьана алатай чӀавуз. Муьридвали лезгийриз ва ахпа вири Къавкъаз халкьариз низам гана.
Исламда муьрид жув диндиз ганвай кас я, амма лезги чӀалал муьрид я хьажимуьрид Урус паччагьвилиз кьил хкажна женг тхун манадиз къвезва ва лезгийрин юкьа Урус паччагьвилин зулумриз жаваб гьиз акъатнвай Шейх Мугьаммадан имамвилел гегьенш хьана са рехъ гьиз аквазва. Лезги хуьрера мискӀинриз цӀай ягъаз курала, Шейх Мугьаммад Ярагъвиди халкь санал авуна санал жаваб гун патал ин рехъ туькуьрна.
Лезгирин гзай пай чпин хуьрера мискӀинрин цӀай ягъана курунар къабул тавуна муьрид хьана женг тхвайтӀани, лезгийрин юкьа хаинар авачиз тучир. Лезгияр ва муькуь Дагъустандин халкьар муьридвилел урусрин зулумрикай хкатна чеб-чпиз хьуниз рикӀай чӀалахъ тир. Амма муьридвал тек са урусри галаз женг туч, садлагьайди жув-жувагалаз, жуван пис хесетаригалаз женг тхун я. Муьрид Аллагьдин къанунар тир Шариятдин низам ва къайдаяр , Мугьаммад пайгъамардин суннаяр ва лезги къилихъ ва адатри тӀалаб айидинвал уьмуьр тхудай. Шейх Мугьаммада лезгийриз садлагьайди жуван кӀвала шарият айиз ахпа жуван хуьре, ахпа гьукуматда лагьанвай.
Имам Гьамза регьметдиз феидла ахпа Аракь сув лугьудай чкада жамаатри цӀийи имам яз Шамил хкягъзва, Имам Шамила вичи ергъи чӀавуз и затӀ къабул айизвач, амма вичин халкь пис къа аквазвай Имамдиз маса рехъ амукьзвач, имамвал къабул авуна 25 йис Къавкъазда Шарият хьурай лугьуз урусрин паччагьвилигалаз женг тхвазва. Шайх Мугьамммад Ярагъвидин патал муьридвилин дерсер къачуй Имам ва вич Имаман муьрид яз гзаф викӀегь жезва Ярагьвидин насиятриз яб гуз. Имам Шамилан гъазаватдиз лезгийри ва гьакӀани авари, даргири, яхулри ва чачанри гъил гузва, амма сабязи Къавкъазда амукьзвай халкьари Имам Шамил урусриз маса гузва.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.