From Wikipedia, the free encyclopedia
Шамил район (1960 йисал кьван — Кахиб район, 1994 йисал кьван — Советский район) — Урусат Федерациядин Дагъустан республикада авай муниципалитетдин район.
Муниципалитетдин район
![]()
|
Администрациядин юкь — Хебда хуьр я.
Район Дагъустандин рагъакӀидай пата ала ва Ахвах, Хунзах, Гуниб, ЧӀарода, Тлярата ва ЦӀумада районрихъ галаз са сергьятра ава.
Райондин майдан 920 км² я.
ЦИК ДАССР-дин Президиумдин 1928 йисан 22 ноябрьдин къарардив, виликан Авар, Анди ва Гуниб округар алай чилерал, администрациядин юкь Урада хуьр алаз Кахиб район арадал гъанвай. 1932 йисуз райондин администрация Кахиб хуьруьз тухванай. 1960 йисуз РСФСР ПВС-дин къарардалди райондин тӀвар Советскийдиз дегишарнай ва администрациядин юкь хьиз Советское хуьр тайинарнай. 1994 йисуз Дагъустан Республикадин Вини Советдин Президиумдин къарардалди райондиз Шамил район тӀвар эцигнай ва Советское хуьруьн тӀвар Хебдадиз дегишарнай.
Йисариз килигна Шамил райондин агьалийрин дегиш хьунин динамика:
Йис | 2002 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 |
Агьалияр | 26 053 [1] | ↗ 28 187 [2] | ↗ 28 251 [3] | ↗ 28 348 [4] | ↗ 28 457 [5] | ↗ 28 767 [6] |
2010 йисан Вириурусатдин агьалияр сиягьдиз къачунин нетижайрин малуматриз килигна, Шамил райондин миллетрин сиягь:[7]
Къейд: Агьалияр сиягьдиз къачудайла ахвахар аварар хьиз къейд авунай.
Райондик 25 муниципалитетар (хуьруьнсоветар) ва 52 хуьр акатзава (яцӀу шрифтдив, са шумуд хуьрерин арадай администрациярин юкьвар къалурнава);[8]
Райондин экономикадин асул хилерикай сад хуьруьн майишат я.
Районда республикадин метлеб авай 25 тарихдин имаратар ава: XII — XVII виш йисарин сурар, чилин кӀаник галай дараматар, шейгьрин сурун къванер, XI — XV виш йисариз талукь тир петроглифар.
Районда 80 архитектурадин имаратар ава, абурукай 17 федерал, амайбурни республикадин метлеб авайбур я. Абурун арада XVI — XVII виш йисарин къаравулдин минараяр, ХӀ виш йисан Датун клиса ва мсб.
Районда XVII — XVIII виш йисарин къене эцигнай 20 кьван мискӀинар ава. 30 пара археологиядин имаратар ава: Гинчи сурар, Занати сурар, Хотодинское поселение, Росох ва Чолод инсанар яшамиш хьайи чкаяр ва мсб.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.