Кыргызстандагы алтын кени From Wikipedia, the free encyclopedia
Кумтөр | |
Негизделген күнү | 1997 |
---|---|
![]() | |
Мамлекет | Кыргызстан |
Административдик-аймактык бирдик | Ысык-Көл облусу |
Жайгашуу координаттары | 41°52′0″N 78°12′0″E |
Жалпы киреше | 624000000 АКШ доллары |
Ээси | Centerra Gold |
Тейлөөчү | Centerra Gold |
Өндүрүш ыкмасы | ачык тоо кен |
Өнүм | алтын |
Өндүрүлгөн | 300 тонна |
Commons категориясы | Kumtor Gold Mine |
Kumtor Gold Mine |
Кумтөр — Кыргызстандын Ысык-Көл облусунун Жети-Өгүз районундагы Ак-Шыйрак тоо каркасынын түштүк-батыш капталында, Кумтөр суусунун башталышында, деңиз деңгээлинен 3900—4150 м бийиктикте жайгашкан алтын кени. Бобордук Азиянын эң ири алтын кени. Кумтөр бийиктиги боюнча Перудагы Янакоча алтын кенинен кийинки дүйнөдөгү экинчи бийик тоолуу алтын кен ишканасы. 1997-жылдан бери алтын өндүрүлүп келет. 2022-жылдын 30-июнуна чейин 13,8 миллион унциядан же 430 тоннадан ашык алтын өндүргөн.
Кен аймагы жаракалар менен биринин үстүнө бири жылмышкан рифейде пайда болгон аркоздук кумдук жана венддеги тиллоид, филлит, көмүрлүү сланец, алевролит, кумдук, кембрий-ордовиктеги акиташ, лидит, карбондогу кумдук, алевролит, гравелит сыяктуу тектердин катмарларынан түзүлгөн. Карбондогу флишти венддин жашыл сланецтеринен бөлүп турган тектоникалык жарака кумтөр жаракасы деп аталат. Кен ушул жараканын жогорку капталы менен анын аябай талкаланган аймагында жайгашкан.
Кен таш венддин жашыл жана көмүрлүү сланецтерине туура келет. Сланецтердин түндүк-чыгыш багытындагы жаракалар менен кесилген, аймактары талкаланган, пириттешкен, талаа шпатташкан, карбонатташкан. Түндүк-чыгыш багытындагы жаракалардын меридиан жана кеңдик багыты боюнча кесилишкен жеринде кен таштын көп топтолгону байкалган. Кен таштуу аймак штокверк зонасын түзөт. Анын калыңдыгы 100—320 м, узундугу 1200 м. Алтын сульфиддер менен байланышкан.
Негизги минералдары: пирит, гематит, шеелит, магнетит, ильменит. Алтындан башка күмүш, вольфрам, молибден бар. Кен таштагы алтындын орточо өлчөмү — 4,4 г/т. Алтын камдары — 717 тонна, күмүштүкү — 273 тонна.
Кумтөр алтын кени 1978-жылы ачылган. Ал эми кенди өздөштүрүү боюнча техникалык-экономикалык негиздеме (ТЭН) СССР Министрлер Советине караштуу «ГИНАЛМАЗАЛТЫН» Баалуу металлдар башкы башкармалыгы тарабынан 1989-жылы даярдалган. Бирок, долбоордун наркынын кымбат болушунан улам — 995,4 млн. советтик рублге барабар болгон (же ошол учурга карата 1,46 млрд. АКШ доллары) кенди өздөштүрүү кийинкиге калтырылган.
Көз карандысыз мамлекет болуу менен Кыргызстан өз кен байлыктарын иштетүү үчүн чет элдик инвестицияларды тартуу мүмкүнчүлүгүн алат. Бир нече инвесторлордун сунуштарын кылдат карап чыккандан кийин 1992-жылдын 4-декабрында Торонто шаарында (Канада) Кыргыз Республикасынын Өкмөтү «Камеко» корпорациясы менен «Кумтөралтын» долбоору боюнча Башкы макулдашууга кол койгон. Кен 1996-жылдын аягынан баштап Кум-Төр оперейтинг компаниясы тарабынан казып алынууда. Компания тарабынан геологиялык иштерди жүргүзүүнүн натыйжасында бул жердин борбордук бөлүгүнөн алтынга бай дагы бир штокверк зонасы табылган жана кендин батыш тарабындагы мурдатан белгилүү «Түштүк-Батыш»,«Сары-Төр» аянттарында да алтынды казып алуу мүмкүндүгү аныкталган.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.