ಸಸ್ಯದ ಜಾತಿಗಳು From Wikipedia, the free encyclopedia
ಖದಿರ ಕಗ್ಗಲಿ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯ. ಇದಕ್ಕೆ ಖದಿರ ಮತ್ತು ಕಚ್ಮರ ಎಂಬ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಾಮವೂ ಇದೆ. ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕರಂಗಲಿ ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಧಗಳ ಖದಿರಗಳಿವೆ ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಕ್ಯಾಟೆಚು, ವರ್. ಕ್ಯಾಟೆಕುವಾಯಿಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ವರ್. ಜೆನೆರಿಕ್ ಹೆಸರು, 'ಅಕೇಶಿಯ', ಗ್ರೀಕ್ ಪದ 'ಅಕಿಸ್' ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ. 'ಅಕಿಸ್'ಎಂದರೆ ಪಾಯಿಂಟ್ ಅಥವಾ ಬಾರ್ಬ್.
ಕಗ್ಗಲಿ | |
---|---|
![]() | |
Scientific classification | |
ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ: | Plantae |
(ಶ್ರೇಣಿಯಿಲ್ಲದ್ದು): | Angiosperms |
(ಶ್ರೇಣಿಯಿಲ್ಲದ್ದು): | Eudicots |
(ಶ್ರೇಣಿಯಿಲ್ಲದ್ದು): | Rosids |
ಗಣ: | Fabales |
ಕುಟುಂಬ: | Fabaceae (or Leguminosae) |
ಕುಲ: | Senegalia |
ಪ್ರಜಾತಿ: | S. catechu |
Binomial name | |
Senegalia catechu (L.f.) P.J.H.Hurter & Mabb. | |
varieties | |
| |
![]() | |
Range of Senegalia catechu | |
Synonyms[2] | |
|
ಲೆಗ್ಯುಮಿನೋಸೀ ಕುಟುಂಬದ ಮಿಮೋಸೀ ಉಪಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅಕೇಸಿಯ ಕ್ಯಾಟಿಚೂ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದದ ಮರ.ಇದಕ್ಕೆ ಕಚ್ಮರ ಎಂಬ ವಾಣಿಜ್ಯನಾಮವೂ ಉಂಟು. ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕರಂಗಲಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಖದಿರ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇದೆ.[3]
ಇವು ಸುಮಾರು 5೦ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಮರ.ಇವು ಅತಿಯಾಗಿ ತೇವವುಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಾನಾ ತರಹೆಯ ನೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ತೋಪುಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಬಿಸಿಲಿದ್ದಷ್ಟೂ ಈ ಗಿಡ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಮರ ಮಧ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದ್ದು. ಕೊಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಗ್ಗಿದ ಮೊನಚಾದ ಮುಳ್ಳುಗಳಿವೆ. ತೊಗಟೆ ಬೂದುಗಪ್ಪು, ಮಂದ. ಬಿಸಿಲುಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ಎಲೆ ಉದುರಿ. ಮೇ ತಿಂಗಳ ಸುಮಾರಿಗೆ ಹೊಸ ಚಿಗುರು ಬಂದು ಅದರೊಂದಿಗೇ ಬಿಳಿಯ ಹೂಗೊಂಚಲು ಮೂಡುತ್ತವೆ. ಕಾಯಿಗಳು ಡಿಸೆಂಬರಿನಲ್ಲಿ ಮಾಗುತ್ತವೆ. ಕಡಿದಾಗ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಚಿಗುರುವುದು. ಬೇರುಸಸಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಬುಡದ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಮುಳ್ಳುಹಂದಿಗಳು ಕಡಿದು ಅನೇಕ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿ ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣಿನ ನದಿಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತಿಯೂ ಮರಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು.
ಅಕೇಶಿಯ ಕ್ಯಾಟೆಚುವು 15 ಮೀ ಎತ್ತರದವರೆಗಿನ ಸಣ್ಣ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ, ಮುಳ್ಳಿನ ಮರವಾಗಿದೆ. ತೊಗಟೆ ಬೂದು ಬಣ್ಣ ಅಥವಾ ಬೂದು-ಕಂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಉದ್ದವಾದ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಪ್ಪೆಸುಲಿಯುವ ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಳಬಾಗುತ್ತದೆ. ಪುಷ್ಪಮಂಜರಿಯು ಎಳೆಯದಾಗಿದ್ದರೂ ರೋಮರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. 9-30 ಜೋಡಿಗಳಾದ ಪಿನ್ನೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥಿಗಳಿರುವ ಬೈಪಿನ್ನೇಟ್ ಸಂಯುಕ್ತವನ್ನು ಎಲೆಗಳುರಾಚಿಸ್; ಎಲೆಗಳು 16-5೦ ಜೋಡಿಗಳಿದ್ದು, ಉದ್ದವಾದ ರೇಖಾತ್ಮಕ, 2-6 ಮಿಮೀ ಉದ್ದ, ರೋಮರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
ಬಿಸಿ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾರಿಗೆ ಎಲೆಗಳಿಲ್ಲ. ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ,
ಕೆಂಪು-ಹಸಿರು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಕಂದು; ಅವರು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ.
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ತೊಗಟೆ ಮತ್ತು ಒಳಗಿನ ಮರ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.[4]ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲೂ ಇದರ ಉಪಯೋಗವಿದೆ.[5]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.