უესექსის დინასტია — უესექსის სამეფოს მმართველი დინასტია 802-927 წლებში, რომელიც 927 წელს ინგლისის გაერთიანების შემდეგ ინგლისის მმართველი დინასტიაც გახდა 1066 წლამდე.
ინგლისის ისტორია | |
---|---|
![]() ეს სტატია არის ნაწილი სერიისა | |
წინაისტორიული ბრიტანეთი | |
რომანული ბრიტანეთი | |
ანგლო-საქსური ინგლისი | |
ანგლო-ნორმანული ინგლისი | |
პლანტაგენეტები | |
ლანკასტერები | |
იორკები | |
ტიუდორები | |
სტიუარტები | |
პროტექტორატი | |
სტიუარტები რესტავრაცია | |
დიდი რევოლუცია | |
დიდი ბრიტანეთის სამეფო | |
დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიის გაერთიანებული სამეფო | |
გაერთიანებული სამეფო | |
დინასტიას სათავე დაუდო კენტის მეფე ელმუნდის ვაჟმა, ეგბერტმა (802-839). 825 წელს მან დაამარცხა მერსიის მეფე ბერნვულფი. ამ გამარჯვების შემდეგ უესექსს სასექსი და ესექსი შეუერთდა. დინასტიის ყველაზე ცნობილი წარმომადგენელია ალფრედ დიდი (871-899). მისი მმართველობისას, 878 წელს უესექსის სამეფომ დაამარცხა დანიელი ვიკინგები, 886 წელს კი შემოიერთა კორნუოლი და ლონდონი. ალფრედ დიდის ვაჟმა ედუარდ უფროსმა (899-924), 910-918 წლებში სასტიკი ბრძოლები აწარმოა დენლოს წინააღმდეგ და ინგლისი გააერთიანა, მისი ვაჟი ათელსტანი კი 927 წელს მთელი ინგლისის მეფე გახდა. უესექსის დინასტია წარმატებით მართავდა ინგლისს. 937 წელს ანგლო-საქსებმა ბრუნანბერგის ბრძოლაში დაამარცხეს შოტლანდიის მეფე კონსტანტინე II. დინასტია დაქვეითდა ეთელრედ II უწიგნურის (978-1016) მმართველობისას. 991 წელს მალდონის ბრძოლაში ანგლო-საქსები დაამარცა ნორვეგიის მეფე ოლაფ I-მა. XI საუკუნის დასაწყისში ეთელრედი ვიკინგებს სასტიკ წინააღმდეგობას უწევდა, მაგრამ 1013 წელს დანიის მეფე სვენ წვერფიწალამ (987-1014) ინგლისი დაიპყრო. ეთელრედი ნორმანდიაში გაიქცა, თუმცა შემდეგ ტახტის დაბრუნება მცირე ხნით მოახერხა. 1016 წელს აშინგტონის ბრძოლაში მისი ვაჟი, ედმუნდ რკინისმხარა, დაამარცხა კნუდ დიდმა. ინგლისის ისტორიაში დაიწყო დანიელი მეფეების მმართველობა (1016-1042). 1042 წელს ეთელრედის მეორე ვაჟის ედუარდ აღმსარებლის (1003-1066) გამეფებით აღდგა ანგლო-საქსთა ხელისუფლება. 1066 წლის 14 ოქტომბერს უესექსის დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი, ჰაროლდ გოდვინსონი, ჰასტინგსის ბრძოლაში ინგლისში შემოჭრილმა ნორმანებმა მოკლეს.
ანგლო-საქსებმა დინასტიის გაგრძელება სცადეს ედგარ ეთელინგის მეშვეობით, თუმცა მას რეალურად ქვეყანა არ უმართია. შემდგომში ინგლისის მეფემ, ჰენრი I-მა ცოლად შეირთო ედგარის დისშვილი, შოტლანდიის პრინცესა, მატილდა, რითიც ორი დინასტია ერთმანეთს დაუკავშირდა.
უესექსის სამეფო
ინგლისის სამეფო
- ათელსტანი (Æthelstan, 927 — 939)
- ედმუნდ I (Edmund I, 939 — 946)
- ედრედი (Edred, 946 — 955)
- ედვი (Edwy, 955 — 959)
- ედგარი (Edgar, 959 — 975)
- ედუარდ წამებული (Edward the Martyr, 975 — 978)
- ეთელრედ უწიგნური (Ethelred the Unready, 978 — 1013, 1014 — 1016)
- ედმუნდ რკინისმხარა (Edmund Ironside, 1016)
- ედუარდ აღმსარებელი (Edward the Confessor, 1042 — 1066)
- ჰაროლდ გოდვინსონი (Harold II Godwinson, 1066)
- ედგარ ეთელინგი (Edgar Ætheling, 1066)
- საქსი მეფეები - უესექსის დინასტია დაარქივებული 2007-03-28 საიტზე Wayback Machine.
- ანგლო-საქსები — ბრიტანეთის მონარქების ოფიციალური გვერდი.
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.