გერმანელი ფსიქოლოგი From Wikipedia, the free encyclopedia
ჰერმან ებინგჰაუსი (გერმ. Hermann Ebbinghaus; დ. 24 იანვარი, 1850 — გ. 26 თებერვალი, 1909) — გამოჩენილი გერმანელი ფსიქოლოგი. მან პირველმა დაიწყო მეხსიერების პროცესების ექსპერიმენტული შესწავლა, შეიმუშავა კვლევის ისეთი მეთოდი, რომელშიც თვითდაკვირვება არ იყო გათვალისწინებული. მის მიერ დადგენილი კანონზომიერებები ფსიქოლოგიის კლასიკად ითვლება. ვუნდტი იყო ასოციაციონისტი, რადგან ფსიქიკურ მოვლენებს ის იგებდა იმ ელემენტთა კავშირად, რომელსაც მათი ხშირი განმეორება იწვევს.
ჰერმან ებინგჰაუსი | |
---|---|
გერმ. Hermann Ebbinghaus | |
![]() | |
დაბ. თარიღი | 24 იანვარი, 1850[1] [2] [3] [4] [5] [6] |
დაბ. ადგილი | ბარმენი, რაინის პროვინცია, პრუსიის სამეფო[7] |
გარდ. თარიღი | 26 თებერვალი, 1909[1] [2] [3] [4] [5] [6] (59 წლის) |
გარდ. ადგილი | ჰალე, პრუსიის სამეფო, გერმანიის იმპერია[7] |
დასაფლავებულია | St. Laurentius church |
მოქალაქეობა |
![]() ![]() |
საქმიანობა | ფსიქოლოგი, პედაგოგი და უნივერსიტეტის პროფესორი |
მუშაობის ადგილი | ფრიდრიხ ვილჰელმის უნივერსიტეტი, ვროცლავის უნივერსიტეტი და ჰალე-ვიტენბერგის უნივერსიტეტი |
ალმა-მატერი | ბონის უნივერსიტეტი, ჰალე-ვიტენბერგის უნივერსიტეტი და ფრიდრიხ ვილჰელმის უნივერსიტეტი |
გავლენა მოახდინეს | |
ჰერმან ებინგჰაუსი დაიბადა 1850 წლის 24 იანვარს გერმანიის ქალაქ ბარმენში, მდიდარი ლუთერანი ვაჭრის ოჯახში. 17 წლის ასაკში მან ჩააბარა ბონის უნივერსიტეტში,სადაც გადაწყვიტა შეესწავლა ისტორია და ფილოსოფია. ცოტა ხნის შემდეგ მან სწავლა გააგრძელა ჰალესა და ბერლინში. 1870 წელს ებინჰაუსი წავიდა საფრანგეთ-პრუსიის ომში, სადაც იგი ემსახურებოდა პრუსიის არმიას. სამხედრო სამსახურის შემდეგ, 1873 წელს-23 წლის ასაკში, მან დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია ედვერდ ჰარტმანის არაცნობიერის ფილოსოფიის შესახებ.შემდეგ ის სამი წლით გაემგზავრა საფრანგეთსა და ინგლისში, სადაც დაინტერესდა ფსიქოლოგიით. ლონდონის ბუკინისტურ მაღაზიაში იგი წააწყდა გუსტავ ფეხნერის წიგნს ფსიქოფიზიკის ელემენტები, რომელმაც შთააგონა მას მეხსიერების ექსპერიმენტული კვლევა.
1879 წელს ჰერმან ებინგჰაუსმა დაიწყო უაზრო მარცვლების მეთოდით მეხსიერების ექსპერიმენტული კვლევა, სადაც თავად იყო ცდის პირიც და ცდის ხელმძღვანელიც. იგი ძირითადად იკვლევდა ვერბალური მასალის დასწავლის კანონზომიერებებს. 1885 წელს მან გამოსცა ეპოქალური მნიშვნელობის წიგნი მეხსიერების შესახებ და ამავე წელს ის მიიღეს ბერლინის უნივერსიტეტში პროფესორად. ბერლინში მან 1890 წელს დააფუძნა „ფსიქოლოგიისა და გრძნობის ორგანოთა ფიზიოლოგიის ჟურნალი“. 1897 წელს ებინჰაუსმა შეიმუშავა ე. წ. დაუსრულებელი წინადადებების მეთოდი მოსწავლეთა გონებრივი უნარების გასაზომად. 1902 წელს მან გამოსცა სახელმძღვანელო ფსიქოლოგიის საფუძვლები. მისი ბოლო ნაშრომი გამოვიდა 1908 წელს. 1909 წელს კი, 60 წლის ასაკში ებინჰაუსი გარდაიცვალა ფილტვების ანთებით.
ჰერმან ებინგჰაუსმა მეხსიერების საზომ ერთეულად გამოიყენა უაზრო მარცვლები, რადგან შინაარსის მქონე ვერბალური ან არავერბალური მასალის გამოყენება ართულებს მეხსიერების შესწავლას, ვინაიდან ის ყოველთვის უკავშირდება ჩვენს ინდივიდუალურ წარსულ გამოცდილებას, ობიექტური გაზომვისთვის კი აუცილებელია, რომ მასალა ყველასთვის ერთნაირად დამახსოვრებადი იყოს. უაზრო მარცვლები კი ისე იყო შედგენილი, რომ აზრიან სიტყვასთან ასოციაცია არ გამოეწვია. ებინჰაუსმა შეიმუშავა 2300 მარცვალი (ორი თანხმოვანი და შუაში ხმოვანი), დაყო მწკრივებად, თითოეულ მწკრივსჰი მოათავსა 8-12 ასეთი მარცვალი. მწკრივების შედგენისას ყურადღება ექცეოდა, რომ ერთმანეთის გვერდით მდებარე მარცვლებში არ გამეორებულიყო ერთნაირი ასოები, რაიმე აზრიანი სიტყვა.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.