ხავსისნაირნი (ლათ. Bryophyta) — უმაღლესი, ძირითადად, ხმელეთის ავტოტროფული მცენარეების ზეგანყოფილება. აქვთ სპორანგიუმი სპორათწარმომქმნელი ქსოვილით (არქესპორიუმი), გამეტანგიუმები — მამრობითი (ანთერიდიუმი) და მდედრობითი (არქეგონიუმი). არსებობს ჰიპოთეზა ხავსისნაირთა მწვანე წყალმცენარეებიდან განვითარების შესახებ, მაგრამ რთული სტრუქტურები (ანთერიდიუმი, არქეგონიუმი, ბაგეები) მიუთითებს მათ ხმელეთზე საერთო წარმოშობაზე სხვა უმაღლეს მცენარეებთან ერთად. ახასიათებთ თაობათა მორიგეობა, განვითარების ციკლში ჭარბობს გამეტოფიტი, რომელსაც შეუძლია დამოუკიდებელი არსებობა და განსახლება ვეგეტატიური გამრავლების საშუალებით.
სწრაფი ფაქტები ხავსისნაირნი, მეცნიერული კლასიფიკაცია ...
დახურვა
გაურბიან ქლორიდულ და სულფატურ დამლაშებას. გამძლე არიან ზოგადად სიმშრალის მიმართ, თუმცა მათი სქესობრივი გამრავლებისათვის აუცილებელია წყალი. ხავსისნაირთა უძველესი დანაყოფი — ღვიძლის ხავსები, ცნობილია დევონური პერიოდიდან, ხოლო ჩვეულებრივი ხავსების დანაყოფის ღეროფოთლოვანთა კლასი — კარბონულიდან. მეოთხეული პერიოდის ხავსისნაირები ფაქტობრივად არ განსხვავდება თანამედროვე სახეობებისაგან.