From Wikipedia, the free encyclopedia
Ֆիլիպ IV (իսպ.՝ Felipe IV, ապրիլի 8, 1605[3][1][4][…], Valladolid Royal Palace, Վալյադոլիդ[1] - սեպտեմբերի 17, 1665[3][1][4][…], Cuarto bajo del Rey, Մադրիդ[1]), Իսպանիայի թագավորը 1621 թվականի մարտի 31, Պորտուգալիայի և Ալգարվեի թագավոր 1621 թվականի մարտի 31-ից 1640 թվականի դեկտեմբերի 1-ը, ինչպես Ֆիլիպ III-ը, (պորտ.՝ Filipe III) Հաբսբուրգների դինաստիայից։
Ֆիլիպ IV Felipe IV | |
![]() | |
Դիեգո Վելասկեսի աշխատանքը, 1656 | |
Նախորդող | Ֆիլիպ III |
---|---|
Մասնագիտություն՝ | միապետ, կառավարիչ, քաղաքական գործիչ և արվեստի կոլեկցիոներ |
Դավանանք | Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի |
Ծննդյան օր | ապրիլի 8, 1605 (419 տարեկան) |
Ծննդավայր | Valladolid Royal Palace, Վալյադոլիդ[1] |
Վախճանի օր | սեպտեմբերի 17, 1665 |
Վախճանի վայր | Cuarto bajo del Rey, Մադրիդ[1] |
Թաղված | էլ-Էսկորիալ արքունի եկեղեցի |
Դինաստիա | Հաբսբուրգ |
Քաղաքացիություն | Իսպանիա |
Հայր | Ֆիլիպ III |
Մայր | Մարգարիտա Ավստրիացի |
Ամուսին | Իզաբելլա Ֆրանսիացի[2] և Մարիանա Ավստրիացի |
Զավակներ | Զավակներ Balthasar Charles, Prince of Asturias, Marie Thérèse of Austria, Margaret Theresa of Spain, Philip Prospero, Prince of Asturias, Կառլ II, John of Austria the Younger, Alonso Henríquez de Santo Tomás, Alonso Antonio de San Martín, |
Ինքնագիր | ![]() |
Պարգևներ | |
Ֆիլիպ III-ի Որդին և հետնորդը, գահ է բարձրացնել 16-ամյա հասակում (1621), և ինչպես հայրը, նա չուներ ոչ փորձ, ոչ ունակություններ պետական գործունեության մեջ։ Անմնացորդ նվիրյալ հարուստ կյանքի հաճույքներին։ Նա պետության կառավարման ամբողջ բեռը դրել էր իր սիրեցյալի՝ կառավարություն սիրող Օլիվարեսի վրա։ Դղյակը շքեղության մեջ թաղված էր ժողովուրդը գտնվում էր շատ աղետալի վիճակում; ուժային կառույցները մեկուսացրել էին իրենց հասարակական ինքնակատարումը։ հոգևորականները իրենց արտոնություններով, հարստություններով, տգիտությունով հանդիսանում էին երկրի մտավոր և տնտեսական առաջընթացի թշնամին և արգելակը։
Երբեմնի հզոր միապետություն արագ քանդվեց ներսից և դրսից։ Պատերազմը Հոլանդիայի հետ հանգեցրել է նրան որ իսպանիան վերջնականապես ճանաչեց Հոլանդիայի անկախությանը Իսպանիայից (վեստֆալյան հաշտությունը, 1648). Պատերազմը Ֆրանսիայի հետ ավարտվեց Պիրենեյան հաշտության պայմանագրով (1659), որով Իսպանիան զրկվել է Ռուսիլոնից և Արտուից։
Ֆիլիպ IV-ի կառավարումը առաջացրել է մի շարք ժողովրդական ապստամբություններ միապետության տարբեր մասերում, չցանկացող ենթարկվել Կաստիլական օրենսդրությանը։ Պաշտպանելու համար նրանց գրեթե միաժամանակ զենք վերցրին կատալոնացիները եւ Պորտուդալացիները (1640)։ Առաջին հռչակեցին իրենց թագավոր Լյուդովիկոս XIII Ֆրանսիացուն, իսկ վերջինները՝ Բրագանսկիին ընդունած Ժուան IV անունը. Բայց առանձնացել է Իսպանիայից միայն Պորտուգալիան։ կատալոնացիները, վրդովված ֆրանսիացիների բռնի կերպով գործողություններից, մնացել են իսպանիայի կազմում այն բանից հետո, երբ Ֆիլիպ IV հաստատել է նրանց իրավունքները. Բացի այդ Ֆիլիպ IV-ից առանձնանալու Փորձերը տեղի են ունեցել և անդալուզիայում և Սիցիլիայում (Պալերմոի ապստամբությունը, 1647), և Նեապոլում և Սարդինայում, և Միլանում։
Ֆիլիպ IV-ի ժամանակ պատմագիր է եղել հայտնի գրող և դրամատուրգ Խուան դե Սաբալետան։
1615 թվականի Հոկտեմբերի 18-ին Ֆիլիպ IV-ը ամուսնացել է Իզաբել Բուրբոնսկիի (1602-1644) հետ։
Ֆիլիպ IV-ի երեխաները առաջին ամուսնությունից։
1649 թվականի նոյեմբերի 8-ին Ֆիլիպ IV-ը ամուսնացել է Մարիաննա Ավստրիացու (1634-1696) հետ։ Ամուսնություն պայմանավորված է եղել նրա միակ որդի և ժառանգորդ Բալթազար Կառլոսի մահով։ Բալթազար Կառլոսը մահացել է անմիջապես այն բանից հետո, երբ կայսր Ֆերդինանտ III-ը պայմանավորվածություն է ձեռք բերել, որ նա իր դստերը Մարիաննային կվերցնի որպես կին. 42-ամյա Ֆիլիպ IV-ը որոշել է ամուսնանալ իր մահացած որդու հարսի հետ, չնայած նա եղել է իր զարմիկը, ու նա այդ ժամանակ եղել է ընդամենը 13 տարեկան։ Մարիաննան ժամանել է Մադրիդ 1649 թվականի աշնանը, հարսանիքի պահին նա 15 տարեկան էր։
Թեև Ֆիլիպ IV-ը առողջ երեխաներ ուներ Մետրեսից, նրա երեխաները Մարիանաից լույս աշխար են եկել մահացած կամ մահանում էին անմիջապես ծնվելուց հետո։ 12 տարի անց միայն դուստրը՝ Մարգարիտան է եղել միակ կենդանի մնացած երեխան։ նա հետագայում ամուսնացել է իր հորեղբոր Լեոպոլդ I-ի հետ։
Ժառանգորդը լույս աշխարհ է եկել 1661 թվականի նոյեմբերի 6-ին։ Կարլ II-ը ծնվել է թույլ և հիվանդ։ Ըստ նրա՝ երևում էր, ինչին է հանգեցրել մերձավոր ազգականների շրջանում ամուսինների ընտրման ավանդույթը։ Հինգերորդ սերնդի սովորական մարդ մարդը ունի 32 տարբեր նախնի, իսկ Կարլ II-ը՝ մերձավոր հարազատների ամուսնությունների պատճառով, ունի միայն 10-ը։
Ֆիլիպ IV-ի Երեխաները երկրորդ ամուսնությունից։
Բացի այդ, Ֆիլիպ IV-ը ունեցել է 29 արտամուսնական երեխաներ, նրանցից առավել հայտնի է որդի Խուան Խոսեն։
8. Կառլ V | ||||||||||||||||
4. Ֆիլիպ II | ||||||||||||||||
9. Իզաբելա | ||||||||||||||||
2. Ֆիլիպ III | ||||||||||||||||
10. Մաքսիմիլան II | ||||||||||||||||
5. Աննա Ավստիացի | ||||||||||||||||
11. Մարիա | ||||||||||||||||
1. Ֆիլիպ IV | ||||||||||||||||
12. Ֆերդինանտ I | ||||||||||||||||
6. Կառլ II | ||||||||||||||||
13. Աննա Յագելոնկա | ||||||||||||||||
3. Մարգարիտա | ||||||||||||||||
14. Ալբեռխտ V | ||||||||||||||||
7. Մարիա Աննա Բավարացի | ||||||||||||||||
15. Աննա Ավստրիացի | ||||||||||||||||