From Wikipedia, the free encyclopedia
Նապաստակներ (լատին․՝ Leporidae), նապաստականմանների կարգի կաթնասունների ընտանիք։ Հայաստանում հանդիպում է 1 տեսակ՝ գորշ կամ եվրոպական նապաստակ։ Տարածված է բոլոր գոտիների դաշտերում, թփուտներում և այլուր։
Այս հոդվածն աղբյուրների կարիք ունի։ Դուք կարող եք բարելավել հոդվածը՝ գտնելով բերված տեղեկությունների հաստատումը վստահելի աղբյուրներում և ավելացնելով դրանց հղումները հոդվածին։ Անհիմն հղումները ենթակա են հեռացման։ |
Նապաստակներ | ||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Գիտական դասակարգում | ||||||||||
|
||||||||||
Լատիներեն անվանում | ||||||||||
Leporidae Fischer, 1817
| ||||||||||
|
Նապաստակների ընտանիքին դասվում են ճագարները և նապաստակները։ Այս ընտանիքում ընգրկված է 11 ցեղ։ Նապաստակները ընգրկված են միայն մեկ՝ Lepus ցեղի մեջ, իսկ ճագարները՝ 10 ցեղի մեջ[1][2]։ Ըստ ժամանակակից դասակարգման` ճանաչված է ճագարների 29 տեսակ և նապաստակների 32 տեսակ[2]։ Հանդիպում են աշխարհի բոլոր մայրցամաքներում` բացի Անտարկտիդայից[2]։ Փոքր և թեթև մարմին ունեցող և փափուկ մորթով ծածկված այս կենդանիները իրենց արագ վազքի շնորհիվ կարողանում են փրկվել գիշատիչներից։ Սնվում են բուսական սննդով։
Նապաստակները փոքր կենդանիներ են, որոնք ադապտացվել են արագ վազքին։ Ունեն երկար ետևի ոտքեր (չորս մատ) և առջևի համեմատաբար կարճ ոտքեր (հինգ մատ)։ Թաթերի գետնին հարվող հատվածը կոշտ է, որը և նրանց թույլ է տալիս արագ վազել։ Ունեն ամուր ճանկեր։ Պոչը շատ կարճ և կլոր է։ Նապաստակները ունեն երկար և լայն բացված ականջներ և շատ սուր լսողություն։ Աչքերը մեծ են և գտնվում են գլխի երկու կողմերում, որը նրանց թույլ է տալիս տեսնել ամբողջ շրջապատը։ Ունեն լավ գիշերային տեսողություն։
Նապաստակների չափսերը կարող են տատանվել ըստ տեսակի։ Հյուսիսամերիկյան ճագարներն ունեն 25-29 սմ մարմնի երկարություն և կշռում են մոտ 300 գրամ, իսկ եվրոպական նապաստակներն ունեն 50-76 սմ մարմնի երկարություն և 2.5-5 կգ մարմնի քաշ։
Մորթին ունի տարբեր երանգներ` հիմնականում գորշ և սպիտակ։ Սովորաբար կարճ է, կարող է հաստանալ և երկարել ձմռան ամիսներին` կենդանուն ցրտից պաշտպանելու համար։
Նապաստակի բոլոր տեսակները բուսակեր են և հիմնականում սնվում են կանաչ բույսերով, մրգերով և բանջարեղեններով, սերմերով և արմատներով։
Ինչպես կրծողները, նապաստակները նույնպես ունեն չորս կտրիչներ և չունեն ժանիքներ։
Նապաստակները բազմանում են տարին 1-3 անգամ և սովորաբար ծնվում են 3-10 ձագեր։ Հղիությունը տևում է 30-50 օր։
Ի տարբերություն ճագարների` նապաստակները չափսով ավելի մեծ են և քաշով ծանր։ Նապաստակների մորթին ավելի հաստ է և մազերը ավելի երկար են։
Ճագարների ձագերը ծնվում են անմազ, կույր, խուլ և առաջին 10-15 օրերի ընթացքում նոր կենդանին նմանվում է իր իրական տեսքին, իսկ նապաստակների ձագերը ծնվում են լայն բացված աչքերով և արդեն մի քանի րոպեների ընթացքում կարող են արագ վազել։ Նապաստակների ականջները ավելի լայն են և ավելի երկար։ Նրանք ապրում են բնության մեջ և վայրի են, իսկ ճագարները սովորել են մարդու ներկայությանը և գտնվում են նրա հսկողության տակ։
Pentalagus ցեղ
Bunolagus ցեղ
Nesolagus ցեղ
Romerolagus ցեղ
Brachylagus ցեղ
Sylvilagus ցեղ
Tapeti ենթացեղ
Sylvilagus ենթացեղ
Microlagus ենթացեղ
Սան Խոսեի ճագար (Sylvilagus mansuetus)
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.