Լուի Անրի Բուսենար (ֆր.՝ Louis Henri Boussenard, հոկտեմբերի 4, 1847(1847-10-04)[1][2][3][…], Էսկրեն, Լուարե - սեպտեմբերի 11, 1910(1910-09-11)[1][3][2] կամ նոյեմբերի 11, 1910(1910-11-11)[4], Օռլեան, Լուարե, Ֆրանսիա[5]), ֆրանսիացի գրող, արկածային գրականության հեղինակ։
Արագ փաստեր Լուի Բուսենարֆր.՝ Louis Henri Boussenard, Ծնվել է ...
Փակել
Բուսենարը ծնվել է Ֆրանսիայի Էսկրեն քաղաքում 1847 թվականին։ Սովորել է Փարիզում և ստացել է բժշկական կրթություն։ Ֆրանկո-պրուսական պատերզամի ժամանակ զորակոչվել է և ծառայել է որպես գնդի բժիշկ։ Շամպինիի մոտ վիրավորվել է։ Պատերազմից հետո վերադարձել է Փարիզ և զբաղվել է գրականությամբ։
1878 թվականին Բուսենարը սկսեց տպագրել իր առաջին վեպերը «Ամսագիր դը Վոյաժ» հրատարակությունում։
Բուսենարը շատ է ճանապարհորդել ֆրանսիական գաղութներով՝ մասնավորապես Աֆրիկա, որտեղ նա ծանոթացել է տեղի մշակույթի ու բարքեր<ի հետ և գտել է նոր մտահղացումներ իր ստեղծագործությունների համար։ Եղել է նաև Ավստրալիայում և Գվինեայում։ Բուսենարի համաձայն նրա բոլոր անձնական թղթերը և ձեռագրերը այրվել են նրա մահվանից հետո։ Նրա մայրը՝ Էլոիզա Լանսը (ֆր.՝ Héloïse Lance) մահացել է 106 տարեկանում, իր որդու մահվանից 22 տարի անց։
1991 թվականին Ռուսաստանում 40 հատորով հրատարակվել է հեղինակի ստեղծագործությունները։ Հայերենով հրատարակվել են «Ադամանդ որոնողները» և «Նավապետ թոկից փախածը» վեպերը։
1991-2001 թվականներին ռուսական «Լադոմիր» հրատարակությունը տպագրել է հեղինակի բոլոր ստեղծագործությունները 30 հատորով (32 գիրք)։
Վեպեր
- Տաս միլիոն Շեկ Օպոսսումից. Ամբողջ Ավստրալիայի միջով (ֆր.՝ A travers l'Australie. Les Dix millions de l'Opossum Rouge, 1879)
- Հարավաբնակ փարիզեցու շուրջերկրյա ճանապարհորդությունը (ֆր.՝ Le Tour du monde d'un gamin de Paris, 1880)
- Գվինեական ռոբինզոններ (ֆր.՝ Les Robinsons de la Guyane, 1881)
- Փարիզեցու արկածները Օկեանիայում (ֆր.՝ Aventures d'un gamin de Paris à travers l'Océanie, 1882)
- Ադամանդ գողացողները (ֆր.՝ Les voleurs de diamants, 1883) (թարգմանվել է հայերեն)
- Փարիզից Բրազիլիա ցամաքով (ֆր.՝ De Paris au Brésil par terre, à la poursuite d'un héritage, 1884)
- Արկածներ առյուծների երկրում (ֆր.՝ Aventures d'un gamin de Paris au pays des lions, 1885)
- Արկածներ վագրների երկրում (ֆր.՝ Aventures d'un gamin de Paris au pays des tigres, 1885)
- Արկածներ բիզոնների երկրում (ֆր.՝ Aventures d'un gamin de Paris au pays des bisons, 1885)
- Կաուչուկի ոսորդները (ֆր.՝ Les chasseurs de caoutchouc, 1887)
- Պարոն Սինթեզի գաղտնիքը (ֆր.՝ Les secrets de monsieur Synthèse, 1888)
- Կապույտ մարդու արտասովոր արկածները (ֆր.՝ Aventures extraordinaires d'un homme bleu, 1889)
- Տաս հազար տարի սառցաբեկորի վրա (ֆր.՝ 10 000 ans dans un bloc de glace, 1890)
- Սատանայի կիրճը (ֆր.՝ Le Défilé d'enfer, 1891)
- Կանադացի որսորդները (ֆր.՝ Chasseurs canadiens, 1891)
- Ֆրանսիացիները հյուսիսային բևեռում (ֆր.՝ Les Francais au Pôle Nord, 1892)
- Կենսապայքար (ֆր.՝ Les Combattants de la vie, 1894) (совместно с Анри Маленом)
- Առանց մի գրոշի գրպանում (ֆր.՝ Sans le Sou, 1895)
- Ժերմենի գաղտնիքը (ֆր.՝ Le secret de Germaine, 1896)
- Բամբոշի արկածները (ֆր.՝ Les éxploits de Bamboche, 1896)
- Սանիտարուհու սխրանքները (ֆր.՝ Les éxploits d'une ambulancière, 1896)
- Կղզին բոցերի մեջ (ֆր.՝ L'île en feu, 1897)
- Բենգալյան խեղդողները (ֆր.՝ Les étrangleurs du Bengale, 1898)
- Սառցե դժոխք (ֆր.՝ L'enfer de glace, 1900)
- Նավապետ թոկից փախածը (ֆր.՝ Capitaine Casse-Cou, 1901) (թարգմանվել է հայերեն)
- Փոքրիկ կուզիկի արկածները (ֆր.՝ Les Aventures de Roule-ta-Bosse, 1902)
- Մալախովի թմբի հերոսները (ֆր.՝ Le Zouave de Malakoff, 1903)
- Ահաբեկություն Մակեդոնիայում (ֆր.՝ La terreur en Macédoine, 1904)
- Մեքսիկյան հարսնացուն (ֆր.՝ La Fiancée mexicaine, 1905)
- Փարիզեցու տղան (ֆր.՝ Le fils du gamin de Paris, 1906)
- Հրեշների կղզեխմբը (ֆր.՝ L'Archipel des monstres, 1907)
- Պարոն Ոչ-ոքը (ֆր.՝ Monsieur… Rien!, 1907)
- Այրողների բանդան, կամ Օրժիրի բանդիտները (ֆր.՝ La bande des chauffeurs ou Les brigands d'Orgères, 1908)
- Օդագնացների արկածները (ֆր.՝ Les Gratteurs de ciel, 1908)
- Թոմ Սանձահարողը (ֆր.՝ Tom le dompteur, 1909)
- Մարտ թմբուկների տակ (ֆր.՝ Tambour battant, 1910)
- Երկաթե ձեռքը (ֆր.՝ Bras-de-fer, 1911)
- Նավապետ Սնդիկը (ֆր.՝ Le Capitaine Vif-Argent, 1912)
- Փարիզեցու նոր արկածները (ֆր.՝ Nouvelles Aventures d'un gamin de Paris, 1913)
- Դեղին սատանաների միջի արծաթյա սատանան (ֆր.՝ Sans-le-sou chez les diables jaunes, 1914)
Փաստավավերագրական ստեղծագործություններ
- Որսորդություն բոլորի համար (ֆր.՝ La сhasse à tir mise à la portée de tous, 1886)
- Հայտնի նորահայտնագործողների արկածները (ֆր.՝ Aventures, périls et découvertes des voyageurs à travers le monde, 1894)
- Քրիստոնիայի նամակը (ֆր.՝ Lettres d’un paysan, 1902-1910)
Պատմվածքներ
- Ռաջայի թեյնիկը (ֆր.՝ La théière du Rajah, 1881)
- Առաջին էպոլետները (ֆր.՝ La première épaulette, 1882)
- Փախուստ (ֆր.՝ Une évasion, 1888)
- Բարոմետր (ֆր.՝ Le baromètre, 1889)
- Վտարվածը (ֆր.՝ Un exilé, 1889)
- Արձանագրություն (ֆր.՝ Procès-verbal, 1889)
- Թատրոն էկվատորային Աֆրիկայում (ֆր.՝ Un théâtre dans l'Afrique équatoriale, 1889)
- Հնդկուհին և կայմանը (ֆր.՝ L’Indienne et le caïman, 1891)
- Ձկնորս հովազը (ֆր.՝ Jaguar pêcheur, 1891)
- Թուրքի մկրտությունը (ֆր.՝ Le baptême du Turco, 1896)
- Ինչպես նավապետ Լանդրին վախեցավ և պարգևատրվեց (ֆր.՝ Comment le capitaine Landry eut peur et fut décoré, 1896)
- Հաղորդակիցը (ֆր.՝ Le guide, 1896)
- Ջրծաղիկից մահացած խոզի պատմությունը (ֆր.՝ Histoire du cochon qui ne mourut pas de la petite vérole, 1896)
- Ծովակալ Կուրբեի ականակիրները (ֆր.՝ Les torpilleurs de l'amiral Courbet, 1897)
- Փղի մահը (ֆր.՝ Meurtre d’un éléphant, 1897)
- Գալլական արյուն (ֆր.՝ Le sang gaulois, 1901)
- Օձի հետ միայնակ (ֆր.՝ Tête-à-tête avec un serpent, 1902)
Ակնարկներ
- Գվիանեայով (ֆր.՝ A travers la Guyane, 1881)
- Վրեժի օրենքը (ֆր.՝ La peine du talion, 1881)
- Վագրերի ընտանիքը (ֆր.՝ Une famille de tigres, 1881)
- Հասարակածի մոտ (ֆր.՝ Sous l’équateur, 1881)
- Օրլեանից մինչև Տանժիր (ֆր.՝ D’Orléans à Tanger, 1886)
- Ճանապարհորդություն տրանսատլանդյան շոգենավով (ֆր.՝ Voyage autour d’un transatlantique, 1890)
- Գվիանական կատորգայի կալանավորները (ֆր.՝ Les évasions en Guyane, 1891)
- Բանդոլ (ֆր.՝ Bandol, 1896)
- Վիկտորիա ռեգիա (ֆր.՝ La victoria regia, 1901)
- Սպիտակ ճուտիկների գաղութը (ֆր.՝ Une colonie d'aigrettes, 1901)
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 2, էջ 615)։ ![Thumb](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bf/CC_BY-SA_icon_80x15.png) |