From Wikipedia, the free encyclopedia
Մեծ Նովգորոդ (ռուս.՝ Вели́кий Но́вгород, Վելիկի Նովգորոդ, մինչև 1999 թվականը պաշտոնական անունն էր՝ Նովգորոդ), քաղաք Ռուսաստանի Դաշնության հյուսիս-արևմուտքում, Նովգորոդի մարզի վարչական կենտրոնը, «Զինվորական փառքի քաղաք»։
Քաղաք | |||||
---|---|---|---|---|---|
Նովգորոդ | |||||
Новгород | |||||
| |||||
![]() | |||||
Երկիր | ![]() | ||||
Երկրամաս | Նովգորոդի մարզ | ||||
Քաղաքային շրջան | Մեծ Նովգորոդ | ||||
Համայնք | Նովգորոդի մարզ | ||||
քաղաքապետ[1] и վարչության պետ | Յուրի Բոբրիշև | ||||
Հիմնադրված է | 9-րդ դար թ. | ||||
Առաջին հիշատակում | 859 | ||||
Այլ անվանումներ | մինչև 1478 — պարոն Մեծն Նովգորոդ, մինչև 1999՝ Նովգորոդ | ||||
Մակերես | 90,08 կմ² | ||||
ԲԾՄ | 25 մ | ||||
Պաշտոնական լեզու | Ռուսերեն | ||||
Բնակչություն | 219 925 մարդ (2010) | ||||
Ազգային կազմ | Ռուսներ | ||||
Կրոնական կազմ | Ռուս Ուղղափառ Եկեղեցի | ||||
Ժամային գոտի | UTC+4 | ||||
Հեռախոսային կոդ | +7-8162 | ||||
Փոստային ինդեքս | 198515 | ||||
Փոստային դասիչ | 173xxx | ||||
Պաշտոնական կայք | adm.nov.ru | ||||
| |||||
Մեծ Նովգորոդը Ռուսաստանի ամենահին ու հայտնի քաղաքներից մեկն է (2009 թվականին պաշտոնապես նշվեց 1150-ամյակը)։ Այն ռուսական պետականության ստեղծման վայրն է, նրա առաջին մայրաքաղաքը։ Միջնադարում Նովգորոդի Ռուսիայի կենտրոնն էր, այնուհետև՝ Նովգորոդի հողերի կենտրոնը՝ Կիևյան Ռուսիայի կամ Ռուսական պետության կազմում։ 1136 թվականին դարձավ ավատատիրական Ռուսաստանի առաջին ազատ հանրապետությունը (այդ պահից սկսած, երբ Ժդանայա լեռան ճակատամարտից հետո իշխան Վսևոլոդ Մստիսլավիչը փախավ պատերազմի դաշտից, Նովգորոդի իշխանի լիազորությունները կտրուկ սահմանափակվեցին)։ 1136-1478 թվականներին, երբ Նովգորոդը կորցրեց (1477-1478 թվականներին Մոսկվա-Նովգորոդ պատերազմի արդյունքում, երբ Մոսկվայի իշխան Իվան III-ը պարտության մատնեց նովգորոդցիներին) քաղաքական ինքնիշխանությունը Նովգորոդի հողերի նկատմամբ, ընդունված է օգտագործել «Նովգորոդի հանրապետություն» եզրը՝ տվյալ ժամանակաշրջանի համար։
Նովգորոդը չի ենթարկվել մոնղոլական ասպատակություններին․ թեև հարկ է վճարել Հորդային, սակայն պահպանել է հին ռուսական ճարտարապետության մինչմոնղոլական շրջանի յուրահատուկ հուշարձաններ և հին ռուսական քաղաքներից միակն էր, որ 11-12-րդ դարերում խուսափեց անկումից և բաժանումից։
Մեծ Նովգորոդի բնակչությունը 219 925 մարդ է (2013, 85-րդ տեղը Ռուսաստանում), որը կազմում է մարզի բնակչության մոտ 1/3-ը, մակերեսը՝ 90,08 կմ²։
Բնակչության թվաքանակը | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|
1571 | 1617 | 1811[2] | 1825 | 1833 | 1840[2] | 1856[2] |
5000 | ↘200 | ↗6300 | ↘5445 | ↗8634 | ↗16 781 | ↘12 758 |
1863[2] | 1867 | 1870 | 1885 | 1897[3] | 1910 | 1913[2] |
↗17 665 | ↘16 722 | ↗17 093 | ↗23 981 | ↗25 736 | ↘23 841 | ↗27 500 |
1914[2] | 1917 | 1920 | 1923 | 1926 | 1931[4] | 1937 |
↗28 200 | ↗28 807 | ↘24 831 | ↗27 709 | ↗32 764 | ↗36 000 | ↗37 059 |
1939[5] | 1944 | 1959[6] | 1962[2] | 1967[2] | 1970[7] | 1973[2] |
↗39 758 | ↗53 456 | ↗60 669 | ↗72 000 | ↗107 000 | ↗127 944 | ↗150 000 |
1975[8] | 1976[9] | 1979[10] | 1985[11] | 1986[9] | 1987[12] | 1989[13] |
↗170 000 | →170 000 | ↗186 003 | ↗218 000 | ↗220 000 | ↗228 000 | ↗229 126 |
1990[14] | 1991[9] | 1992[9] | 1993[9] | 1994[9] | 1995[11] | 1996[11] |
↗231 000 | ↗234 000 | ↗235 000 | ↘234 000 | ↘233 000 | ↘232 000 | ↘231 000 |
1997[15] | 1998[11] | 1999[16] | 2000[17] | 2001[11] | 2002[18] | 2003[2] |
↗232 000 | ↘231 000 | ↗231 700 | ↘229 500 | ↘226 500 | ↘223 263 | ↘216 900 |
2004[19] | 2005[20] | 2006[21] | 2007[22] | 2008[23] | 2009[24] | 2010[25] |
↘213 800 | ↗218 800 | ↘217 700 | ↘216 700 | ↘216 200 | ↘215 351 | ↗218 717 |
2011[26] | 2012[27] | 2013[28] | 2014[29] | 2015[30] | 2016[31] | 2017[32] |
↘218 700 | ↗219 947 | ↘219 925 | ↗219 971 | ↗221 954 | ↘221 868 | ↗222 594 |
2018[33] | 2019[34] | |||||
↗222 868 | ↗224 297 |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.