From Wikipedia, the free encyclopedia
Օույան Սյու (չինարեն ավանդ. 歐陽修, հեշտ. 欧阳修 , պինին: Ōuyáng Xiū, օգոստոսի 6, 1007[1], Միանյան, Չինաստան - սեպտեմբերի 22, 1072, Ֆույան, Անհոյ, Չինաստան), Սուն կայսրության դարաշրջանի չինացի պետական գործիչ, պատմագիր, ուրվագծագիր և պոետ։ Նրա բազմակողմանի տաղանդը դասվում է եվրոպական վերածննդի գործիչների շարքին հավասար։.[3]
Օույան Սյու չինարեն՝ 歐陽修 | |
---|---|
![]() | |
Ծնվել է | օգոստոսի 6, 1007[1] |
Ծննդավայր | Միանյան, Չինաստան |
Մահացել է | սեպտեմբերի 22, 1072 (65 տարեկան) |
Մահվան վայր | Ֆույան, Անհոյ, Չինաստան |
Քաղաքացիություն | Northern Song dynasty |
Մայրենի լեզու | չինարեն |
Երկեր | New Book of Tang? և New History of the Five Dynasties? |
Մասնագիտություն | բանաստեղծ, գրող, պատմաբան, քաղաքական գործիչ, scholar, հավաքորդ, փիլիսոփա և ակնարկագիր |
Ամուսին | Xu Shi?[2], Yang Shi?[2] և Xue Shi?[2] |
Ծնողներ | հայր՝ Ouyang Guan?[2], մայր՝ Zheng Shi?[2] |
Զբաղեցրած պաշտոններ | Mayor of Kaifeng Fu? |
Երեխաներ | Ouyang Fa?[2], Ouyang Fei?[2], Ouyang Yi?[2] և Ouyang Bian?[2] |
![]() |
Հայտնի է նաև իր երկրորդ Յունշու անունով,իսկ կյանքի վերջին տարիներին հենց իր կողմից հորինված «ծեր հարբեցող» 醉翁 մականունով,ինչպես նաև որպես «Ճգնավոր Լյու» 六一居士, ինչ-որ տեղ էլ Լյու-ն կազմված է «վեց» և «մեկ» թվականներից, այսինքն՝ «վեցից մեկը»։ Այն հարցին, թե ինչ «վեցի» մասին է խոսքը, մի անգամ նա իր հյուրին պատասխանեց, որ իր տանը ընդամենը կա 10 000 գրքեր, 1 000՝ այդ թվում նաև այդ ժամանակների արքայատոհմ Սյա, Շան և Արևմտյան Չժոու հնագույն տղամարդու վերնազգոստներ, մեկ գուցին, մեկ շախմատի հավաքածու և մի թեյնիկ գինի։ Անցկացնելով կյանքը այս հինգի մեջ,նա վեցերորդն էր[4]։ Իր ուսուցչի, Ֆան Չժունյանի հետ միասին, ղեկավարում էր 1040-ական թվականներին երգված բարեփոխումները, Վան Անշիի կանխագործման բարեփոխումները։ 1053 թվականին իր ղեկավարությամբ կազմվում է «Պատմական գրառումներ հինգ տոհմերի մասին » ժամանակագրությունը, իսկ 1060 թվականին՝ «Տան տոհմի նոր պատմություն» կարևորագույն չինական ժամանականգրության աշխատություններից մեկը[5]։
Օույան Սյուն հայտնի է որպես արձակագիր և պոետ, այդ դարաշրջանի երկու՝ (շի և ցի) բանաստեղծական ժանրերի վարպետ էր։ Նա հարստացրել է ուրվագծագրությունը ժիուխա (քննարկում բանաստեղծությունների մասին) ժանրի ստեղծմամբ։ Ինչպես նաև եղել է այդ դարաշրջանի խոշորագույն հնագրագիտական աշխատության «Հնագույն մակագրությունների հավաքածուներ՝ պարզաբանմամբ», որոնցում գրի է առել և մեկնաբանել է հարյուրավոր հնագույն մակագրություններ մետաղների և քարերի վրա։ Ռուս ընթերցողին ավելի հայտնի են նրա ինքնակենսագրական արձակ տեքստերը՝ «Գինովցած ծերուկի գրառումները» (1046 թվական) և «Ճգնավոր Լյու-ի կենսագրությունը» (1070 թվական)։ Նրա որոշ երկեր տպագրվել են ռուսերենով 1959 թվականին «Չինական դասական արձակ» և «Սուն դարաշրջանի պոեզիան» ժողովածուներում։
Օույան Սյու-ին, որպես խոշորագույն պատմագիրին է պատկանում լեգիտիմոստի ժխտման առաջնությունը, չինական տոհմի գերբնական նշան-«խորհրդանշանը» և «հինգ տարրերի» տեսությունը։ Դրա փոխարեն նա ղեկավարում է չինական տարախքները[6]։ Նրա առարկությունները «Խմբավորումների մասին» (朋黨論) դարձել է որպես գաղափարախոսական մի փաստաթուղթ,որին էին դիմել Դունլինսկյան շարժման կողմնակիցները (東林黨, Մին դարաշրջան), 1724 թվականին կայսր Յունչժեն նույնպեսՂ[7]։
Օույան Սյու անվան ընդօրինակման համար մտածված էր Օույանցև-Սյու անունը Խոլմ վան Զայչիկ , խուզարկու գործակալում(դետեկտիվում), դա ռուս-չինական դետեկտիվ է, «Վատ մարդիկ չկան» շարքի կերպարներում։
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.