Քնար (երաժշտական գործիք)
երածշտական գործիք From Wikipedia, the free encyclopedia
երածշտական գործիք From Wikipedia, the free encyclopedia
Քնար (հին հունարեն՝ λύρα, լատին․՝ lyra), լարային երաժշտական գործիք, նվագվել է Հունաստանում։
Քնար | |
---|---|
![]() | |
Որակավորում | yoke lute? և Աղելարային կսմիթային նվագարան |
Հորնբոսթել-Զաքսի հանմակարգ | 321.21-5 |
Ստեղծման տարեթիվ | մոտ մ. թ. ա. 3200[1] |
Քնարը ունի յոթ լար։ Արտաքին մասը կամ կլորաձև է կամ քառանկյուն է, հռոմեացիների և հույների մոտ այն եղել է կլորավուն։ Քնարի պատրաստման համար երկար ժամանակ է անհրաժեշտ։ Հին Հունաստանում և Հին Հռոմում Լիրա՝ քնար բառը ընդհանուր առմամբ նշանակում էր ցանկացած գործիք՝ լիրա գործիքների ընտանիքից։ Այն պատրաստվում էր Կրիայի պատյանից[2] և այն իր ընտանիքի գործիքներից ամենաթեթևն է։ Հին Հայաստանում լիրը կոչվել է քնար[3]։ Քնարը սովորաբար նվագվում է ազատ ձեռքի շարժումով՝ կանգնած կամ նստած, ավելի ուշ այս գործիքը նվագում էին նաև խոնարհված ձևով՝ 45 աստիճան թեքության վրա։
Լիրա բառը եկել է լատիներենից հունարեն[4]՝ хе́лис (հին հունարեն՝ χέλυς, լատին․՝ chelys, chelis կրիա բառից), բարբիտ (հին հունարեն՝ βάρβιτον, βάρβιτος, լատին․՝ barbitos, barbitus), ֆորմինգա (հին հունարեն՝ φόρμιγξ), կամ Կիֆարա (հին հունարեն՝ κιθάρα, լատին․՝ cithara)։
Հռոմեացիները և հույները այս գործիքը նվագելը ուսուցանում էին որպես պարտադիր առարկա։ Լիրի նվագը ուղեկցվում էր բանաստեղծությունների արտասանմամբ, որը արտասվում էր երգչախումբը՝ խոռը[5]։ Այստեղից էլ անտիկ աշխարհի պոեզիան ստացել էր Լիրիկա անվանումը, իսկ ստեղծագործությունները՝ լիրիկական։ Հինավուրց լարային այդպիսի գործիքներ մ․ թ․ ա․ 2600 թվականից մինչ 2400 թվականներին հայտնաբերվել են շումերական Ուր քաղաքում։ Ժամանակակից աշխարհում քնարը հանդիսանում էր պոետների խորհրդանշական իրը, և մի շարք պետությունների զինվորական նվագախմբերի խորհրդանիշն էր հանդիսանում։
Քնարից են առաջացել այլ երաժշտական գործիքներ, որոնք կիրառվում են Եվրոպայում[6]։ 2010 թվականին Շոտլանդիայում գտնվել է 2300 տարի պահպանված քնար և այդ գործիքը դարձել է հին ամենադիմացկուն գործիքը[7] ։
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.