From Wikipedia, the free encyclopedia
Տաբուլա (Բյուզանդիայի հունարեն՝ τάβλη, տավլի՝ «տախտակ»[1]), հունահռոմեական սեղանի խաղ, որը հավանաբար նարդի խաղի անմիջական նախնին է։
Իսիդոր Սևիլյացու «Ստուգաբանություն» (լատիներեն՝ Etymologiae) աշխատության համաձայն՝ տաբուլա խաղը առաջին անգամ հայտնաբերել է մի հույն զինվոր Ալեա անունով՝ Տրոյական պատերազմի ժամանակ[3][4]։ Տաբուլա խաղի ամենավաղ նկարագրությունը Բյուզանդիայի կայսեր Զենոնի էպիգրամն է՝ գրված Ագաթիաս Միրենացու կողմից (մ.թ. 6-րդ դար)։ Ագաթիասը նկարագրում է, թե ինչպես Զենոնը խաղը խաղալիս զառի անհաջող նետումից հետո թուլացնում է իր դիրքերը[2]։ Տաբուլայի կանոնները վերաձևակերպել է Բեսկ դե Ֆուկիերեսը 19-րդ դարում՝ հիմնվելով այս էպիգրամայի վրա[2][5]։ Խաղը խաղում էին նարդիի տախտակին նման տախտակի վրա, որն ուներ 24 ակոսիկներ՝ 12 ամեն կողմում[2]։ Երկու խաղացողներից յուրաքանչյուրն ուներ 15 խաղաքար, որոնք շարժում էին դեպի տախտակի հակառակ կողմը՝ ըստ 3 զառերի նետման արդյունքների[2][5]։ Միայնակ խաղաքարը խոցելի էր դառնում և կարող էր հայտնվել հարվածի տակ[2]։ Նարդիի հետ հիմնական տարբերությունն այն էր, որ նետում էին 3 զառ՝ 2-ի փոխարեն։
Այսօր խաղի հունարեն բառը՝ τάβλη-ը Հունաստանում, Թուրքիայում («թավլա») և Ռումինիայում («տաբլե») օգտագործվում է նարդի խաղի համար[6]։
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.