From Wikipedia, the free encyclopedia
Ռուբեն Աղասու Զաքարյան (հուլիսի 14, 1901, Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 25, 1992, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան), խորհրդային գեղանկարիչ, Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամ (մինչև 1992 թվականը՝ ՌԽՖՍՀ նկարիչների միության Լենինգրադի կազմակերպություն)[1]։
Ռուբեն Զաքարյան | |
---|---|
Ծնվել է | հուլիսի 14, 1901 |
Ծննդավայր | Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն |
Վախճանվել է | մայիսի 25, 1992 (90 տարեկան) |
Մահվան վայր | Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան |
Քաղաքացիություն | ![]() ![]() ![]() |
Կրթություն | Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտ |
Մասնագիտություն | նկարիչ |
Ոճ | ռեալիզմ |
Ժանր | դիմապատկեր և բնանկար |
Թեմաներ | գեղանկարչություն |
Պարգևներ | |
Անդամակցություն | ԽՍՀՄ նկարիչների միություն |
Ռուբեն Զաքարյանը ծնվել է 1901 թվականի հուլիսի 14-ին Թիֆլիսում, արհեստավորի ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Աղասի Զախարյանը (1865-1943), եղել է կոշկակար, իսկ մայրը՝ Եկատերինա Արտեմևնան (1877-1927), տնային տնտեսուհի[2]։ 1917-1922 թվականներին սովորել է Կովկասյան հասարակությանն առընթեր գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանում, որը 1921 թվականին վերածվել է Թբիլիսիի գղարվեստի ակադեմիայի։ Սովորել է պրոֆեսորներ Եվգենի Լանսերեի, Բորիս Ֆոգելի և Եղիշե Թադևոսյանի մոտ։
1923 թվականին Վրաստանի լուսժողկոմի ուղեգրով գործուղվել է Պետրոգրադ՝ ուսումը ՎԽՈՒՏԵԻՆ-ում շարունակելու համար։ Սովորել է Կուզմա Պետրով-Վոդկինի, Ալեքսեյ Կարևի մոտ։ 1927 թվականին Զաքարյանն ավարտել է ինստիտուտը՝ պաշտպանելով «Ֆիզկուլտուրնիկները» դիպլոմային աշխատանքը[3]։
Ինստիտուտի ավարտից հետո աշխատել է որպես նկարիչ Լենինգրադի «Գլավնաուկի» վերարտադրության արվեստանոցներում, ապա «Բելգոսկինո» գործարանում։ 1926 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների՝ ցուցադրելով իր աշխատանքները Լենինգրադի կերպարվեստի առաջատար վարպետների ստեղծագործությունների հետ միասին։ Նկարել է դիմանկարներ, բնանկարներ, նատյուրմորտներ, ժանրային և պատմական կոմպոզիցիաներ, բնությունից էտյուդներ։ 1929-1930 թվականներին զինվորական ծառայություն է անցել Լենինգրադի 2-րդ ավտոտրանսպորտային գումարտակում։ Զորացրվելուց հետո աշխատել է որպես նկարիչ Քաղլուսկենտրոնում, Իզո քաղկոմում՝ կատարելով պատվերներ պայմանագրերով։ 1939 թվականի սեպտեմբերին կրկին զորակոչվել է Կարմիր բանակ, մասնակցել է բելոֆինների դեմ պատերազմին, եղել է Սամարա-Ուլյանովսկի 24 հրաձգային դիվիզիայի 59-րդ առանձին գումարտակը։ 1940 թվականի նոյեմբերին զորացրվելուց հետո վերադարձել է Լենինգրադ[4]։ Աշխատել է Լենիզոյում, 1941 թվականի հունվարին դարձել է Լենինգրադի նկարիչների միության անդամի թեկնածու։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին կռվել է Լենինգրադի ճակատի 17-րդ ավտոտրանսպորտային բրիգադի 388 ավտոգումարտակում, ապահովել Կյանքի ճանապարհի աշխատանքը, որն անցել է Լադոգայի լճի սառույցի վրայով։ 1943 թվականին զորամասի հետ տեղափոխվել է Հյուսիս-Կովկասյան ճակատ՝ Օրջոնիկիձե քաղաք, որտեղ ավարտել է ծառայությունը 1946 թվականի դեկտեմբերին[5]։ Վիրավորվել է, պարգևատրվել է «Լենինգրադի պաշտպանության համար», «Գերմանիայի նկատմամբ հաղթանակի համար» մեդալներով։
1945 թվականի վերջին զորացրվելուց հետո աստիճանաբար վերադարձել է ստեղծագործական աշխատանքին, վերականգել պատերազմի տարիներին կորցրած հմտությունները։ 1951 թվականին ընդունվել է Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ (1992 թվականից՝ Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միություն)։
1950-1980 թվականներին բազմիցս ստեղծագործական այցեր է կատարել Հայաստան, աշխատել է Գուրզուֆի նկարիչների ստեղծագործական տանը, Հին Լադոգայի Լենինգրադի նկարիչների ստեղծագործական բազայում, Ակադեմիական ամառանոցում և Սենեժում։ Ստեղծել է հետևյալ նկարները՝ «Ակադեմիկոս Մ. Գ. Խլոպինի դիմանկարը»[6] (1950), «Գուրզուֆ»[7], «Առավոտյան Սենեժում»[8] (երկուսն էլ 1953), «Քաղաքային բնապատկեր»[9], «Լենինգրադի արվարձանում»[10] (1956), «Տպարանի աշխատակցուհու դիմանկարը»[11], «Նատյուրմորտ»[12] (երկուսն էլ 1960), «Ձմեռը Սենեժում»[13], «Հայաստան», «На колхозном току»[14] (բոլորը՝ 1964), «Հանգիստ Վոլխովում», «Սևաստոպոլի զբոսանավ-ակումբ»[15] (երկուս էլ 1965), «Հին Թբիլիսի»[16] (1968), «Овощи»[17], «Կեսօրն Աշտարակում»[18] (երկուսն էլ 1970), «Քանդակագործ Ա. Ստրեկավինի դիմանկարը»[19] (1971), «Եղրևանի»[20] (1972), «К весне»[21] (1973), «У Мстинской плотины» (1977), «Լևիտինների տունը»[22] (1978), «Ճանապարհ դեպի Աշտարակ»[23] (1980) և այլն։
Ռուբեն Զաքարյանի ստեղծագործությունների անհատական ցուցահանդեսները տեղի են ունեցել Լենինգրադում՝ Լենինգրադի նկարիչների միության դահլիճներում 1974 և 1983 թվականներին։ 2019 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում տեղի է ունեցել նկարչի ստեղծագործությունների ցուցահանդեսը Սանկտ Պետերբուրգի հայ համայնքի «Վերնատուն» մշակութային կենտրոնում[24]։
Մահացել է 1992 թվականի մայիսի 25-ին Սանկտ Պետերբուրգում 91 տարեկան հասակում։
Ռուբեն Զաքարյանի ստեղծագործությունները գտնվում են թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում Ռուսաստանում, Ֆրանսիայում, Հայաստանում, Գերմանիայում, Մեծ Բրիտանիայում, ԱՄՆ-ում, Ճապոնիայում, Իտալիայում և այլ երկրներում։
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.