Ավստրիացի ազնվականուհի, լեռնագնաց From Wikipedia, the free encyclopedia
Ռոզա ֆոն Ռոսթհորն-Ֆրիդման, ավստրիացի ազնվականուհի, լեռնագնաց, հայտնի է Գուստավ Կլիմտի իր դիմանկարով։
Ռոզա ֆոն Ռոսթհորն-Ֆրիդման գերմ.՝ Rose von Rosthorn-Friedmann | |
---|---|
![]() | |
Ծնվել է | փետրվարի 12, 1864 |
Ծննդավայր | Prevalje, Սլովենիա |
Մահացել է | հունվարի 13, 1919 (54 տարեկան) |
Մահվան վայր | Բադեն, Ստորին Ավստրիա, Ավստրիա |
Գերեզման | Վիենայի կենտրոնական գերեզմանատուն |
Քաղաքացիություն | ![]() |
Մասնագիտություն | լեռնագնաց |
Ամուսին | Louis Philipp Friedmann? և Bruno Wagner von Freynsheim? |
Ռոզա ֆոն Ռոսթհորնը ծնվել է արդյունաբերող Ադոլֆ Ռոսթհորնի և նրա կնոջ՝ Ռոզալի Ֆիշերի ընտանիքում, բժիշկ Ալֆոնս ֆոն Ռոսթհորնի երկրորդ զարմիկն էր, պատկանում էր Ռոսթհորնի ձեռներեցների դինաստիայի[1][2]։
1881 թվականին Ռոզա ֆոն Ռոսթհորնը դարձավ առաջին կինը, որը նվաճեց 1800 մ բարձրությամբ Բավարիայի Վացման լեռը արևելյան լանջից։ 1888 թվականին Ռոսթհորնը գրավեց Շվեյցարիայի Օրտլես գագաթը[3].
Ռոզա ֆոն Ռոսթհորնի առաջին ամուսինն էր Ավստրիական երկաթուղու իրավախորհրդատու Բրունո Վագներ ֆոն Ֆրայնսհայմը, որը հետագայում Հյուսիսային երկաթուղու տնօրենն էր։ Այս ամուսնությունից ունեցել է դուստր՝ Դորան։
1886 թվականին Ռոզան ամուսնացել է ավստրիացի արդյունաբերող, լեռնագնաց, արագասահորդ և սուսերամարտիկ Լուի Ֆիլիպ Ֆրիդմանի հետ (1861–1939), ունեցել են դուստր՝ Մարիա Ալեքսանդրինան։ Ֆրիդման զույգը տեղափոխվել է Վիեննայի ինտելեկտուալ հասարակության մեջ և ծանոթացել գրող Ուգո ֆոն Հոֆմանսթալի հետ, որը հիանում էր ոչ միայն գեղեցկությամբ, այլև Ռոզայի խելքով և ուժեղ անհատականությամբ, ինչպես նաև Արթուր Շնիցլերի հետ, որը հիշողություններ է թողել հոյակապ մարզիկ Լուի Ֆրիդմանի մասին։
Գուստավ Կլիմտը անմահացրել է Ռոզա ֆոն Ռոսթհորն-Ֆրիդմանին հայտնի դիմանկարում, որն ընտանիքում մնացել է մինչև 1983 թվականը, իսկ հետո 1987 թվականին Sotheby's աճուրդում ձեռք է բերել հրատարակիչ Հանս Դիեհանդը[4]։
Ռոզա ֆոն Ռոսթհորնը կտավի վրա պատկերված է սև երեկոյան զգեստով՝ թեթևակի հենված փափուկ կարմիր աթոռի մեջքին։ Նրա պարանոցը զարդարված է լայն մարգարտե վզնոցով, իսկ դաստակը զարդարված է մի քանի ոսկե ապարանջաններով։ Դեմքի գունատ մաշկը, պարանոցը և մերկ ձեռքերը աչքի են ընկնում մուգ ֆոնի վրա, մինչդեռ ծավալուն սանրվածքի մուգ մազերը գրեթե միախառնվում են ֆոնին[5]։ Հստակ հայտնի չէ, թե ինչ հարաբերություններ է ունեցել Ռոզա ֆոն Ռոսթհորն-Ֆրիդմանը նկարչի հետ, սակայն Ալմա Շինդլերը, որի համար Կլիմտն առաջին սերն էր, իր օրագրում խանդով գրել է, որ հարաբերություններ է սկսել «ծեր կնոջ»՝ Ռոզա Ֆրիդմանի հետ[6]։
Ռոզա ֆոն Ռոսթհորն-Ֆրիդմանին հեշտությամբ կարելի է ճանաչել Կլիմտի «Արծաթե ձկնիկներ» կտավում ջրային նիմֆերի մասին նրա շարքից, որը թվագրվում է և՛ 1899, և՛ 1901-1903 թվականներով[5]։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ռոզա ֆոն Ռոսթհորն-Ֆրիդմանը որպես բուժքույր ծառայում էր Վիեննայի հիվանդանոցներից մեկում, որտեղ հիվանդանում է տիֆով և մահանում 1919 թվականին։
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.