Ուրնեսի ստավկիրկա
From Wikipedia, the free encyclopedia
From Wikipedia, the free encyclopedia
Ուրնեսի ստավկիրկա կամ Ուրնեսի հիմնակմախքային եկեղեցի (նորվ.՝ Urnes stavkyrkje), ներկայումս պահպանված ստավկիրկաներից ամենահինը, կառուցվել է մոտավորապես 1130 թվականին։ Այժմ կա բանավեճ, թե որքան եկեղեցի է նախկինում կառուցված եղել նրա տեղում՝ մե՞կ, թե՞ երկու։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ է[2]։
Ուրնեսի ստավկիրկա Urnes stavkyrkje (no) | |
---|---|
![]() Ուրնեսի ստավկիրկայի համայնապատկերը | |
Հիմնական տվյալներ | |
Տեսակ | մշակութային արժեք և հիմնակմախքային եկեղեցի |
Երկիր | ![]() |
Տեղագրություն | ![]() |
Դավանանք | Նորվեգիայի եկեղեցի |
Թեմ | Diocese of Bjørgvin? |
Հիմնական ամսաթվերը | 12-րդ դար |
Ժառանգության կարգավիճակ | Համաշխարհային ժառանգություն[1] և Նորվեգիայի պատմական ժառանգության վայր |
Ճարտարապետ | անհայտ |
Ճարտարապետական տիպ | ստավկիրկա |
Ճարտարապետական ոճ | ռոմանական ճարտարապետություն |
Հիմնադրված | 1132 |
Շինանյութ | փայտ |
Մակերես | 0,21 հեկտար |
![]() | |
![]() | |
![]() | |
fortidsminneforeningen.no/properties/56/98 |
Եկեղեցին հայտնի է պատի վրա 1050 թվականից պահպանված փորագրված տախտակադրվագներով, որոնք ներկայացնում են «ուրնեսյան»՝ այդ ժամանակահատվածում Սկանդինավիայում լայն տարածում ստացած «կենդանական ոճի» տեսակների վերջին ծաղկումը։
Այս ոճի բնորոշ հատկանիշներից է ասիմետրիկությունն ու զարդաքանդակի ալիքային պատկերավորությունը։ Անմիջապես հնարավոր չէ ըմբռնել հիմնական նյութը՝ կենդանի, նման ոչ առյուծի, ոչ շան, օձերով փաթաթված և եղջերուի ոտքերով։ Գոյություն ունեն այս սյուժեի մասին բազմաթիվ տեսություններ։ Հնարավոր է, ինչպես քարերի վրա մի շարք ռունական մակագրություններում, պատկերված է «մթնշաղային աստվածների» մարտերից մեկը։
Ըստ մեկ այլ մեկնաբանության՝ այն հիմնված է սկանդինավյան դիցաբանության վրա։ Որոշները տեսնում է Աշխարհի Ծառի արմատները կրծող Իգդրասիլին։ Հնարավոր է, որ ավելի հանավական վարկած է ճանաչելի քրիստոնեական սիմվոլ առյուծի (քրիստոնեության) և օձի (հեթանոսության) մենամարտը։
Բացառված չէ, որ Նորվեգիայում սկիզբ առած «ուրնեսյան ոճը» ազդել է միջնադարյան եվրոպական մշակույթի վրա։ Ի հայտ գալով Սկանդինավիայում՝ այն փոքր-ինչ տարածվեց Անգլիայում (Եվինգթոնյան տաճար, Սաուզվել Մինստեր և Նորիջայի տաճար)։ 15-րդ դարում Ռուսիայում գոյություն ուներ այս ոճի համանմանություն, սակայն այնտեղ չի գոյատևում և շուտով մահանում է։
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.