From Wikipedia, the free encyclopedia
Օմոլոն - գետ Ռուսաստանում, որը գտնվում է Հեռավոր Արևելքի հյուսիսում , Կոլիմայի ամենախոշոր վտակը [1]։ Հոսում է՝ Յակուտիայի, Չուկոտկայի ինքնավար շրջանով և Մագադանի մարզի սահմաններով։
Օմոլոն | |
---|---|
![]() Կոլիմայի ջրավազան | |
Բնութագիր | |
Երկարություն | 1150 |
Ավազան | Կոլիմա, Արևելասիբիրական ծով |
Ջրի ծախս | Մոտավորապես 680 |
Ջրահոսք | |
Ակունք | Կոլիմա |
Տեղակայում | |
Երկիր | ![]() |
Երկրամաս | Մագադանի մարզ, Սախա-Յակուտիայի Հանրապետություն, Չուկոտկայի ինքնավար շրջան |
Գետի անվանումն առաջացել է յուկագիրների տոհմի՝ «օմոլ» (լավ) և «օն» (գետ) տերմիններից, այսինքն՝ «Օմոլ տոհմի գետը» [2]։
Այն հոսում է Օտայկաչանյան լեռնաշղթայի և Կոլիմայի լեռնաշղթայի լանջերի միջով։ Գետի սնուցումը ձնային և անձրևային է, ջրի միջին ծախսը մոտավորապես՝ 680 մ3/վ է [2]։ Իր ամբողջ ընթացքում Օմոլոնի հունը ճյուղավորվում և օղակավորվում է, ձևավորելով բազմաթիվ վտակներ, ջրադաշտեր, գետախորշեր և ծանծաղուտներ։ Ձախափնյա վտակները, որպես կանոն, եզրային վտակների միջով միվորվում են հիմնական հունին։ Հիմնական հունի լայնությունը միջին հոսանքում կազմում է մոտավորապես 500 մ, հոսանքի 7-9 մ/վ արագությամբ [3] [4]։ Ողողակային ջրաբերուկների փուխր ստվարաշերտի միջից թափանցում է գետի հոսքի մեծ մասը, ինչը բարենպաստում է հալուտների ստեղծմանը։ Արդյունքում ողողվող հողամասերում, հավիտենական սառածությունը թույլ է ազդում ստորերկրյա գործընթացին և պտղաբեր բույսերի կյանքին։
Կղզիական գետափում գտնվում են 3 ողողակային փուլեր՝ ստորին գետափ - հեղեղվում է ամեն տարի, միջին գետափ - հեղեղվում է ամեն 3-5 տարին, վերին գետափ - հեղեղվում է ամեն 7-10 տարին։
Օմոլոնը սառչում է հոկտեմբերին և ազատվում սառույցներից ապրիլին։ Գարնանային վարարաջուրը տեղի է ունենում մայիսի 20-ից 25-ը։ Երկրորդ սեզոնային վարարաջուրը տեղի է ունենում օգոստոսի երկրորդ կեսին։
Ձմեռային ժամանակամիջոցին Օմոլոնի ջուրը իդեալական մաքուր ու պարզ է, սառցահոսանքի ժամանակ ունենում է սպիտակավուն երանգ, իսկ ամռան վերջում մգավուն։ Մերձափնյա լճերում ջրի գույնը դեղնավուն կամ մգավուն է։
Կլիման հիմնականում ցամաքային է։ Միջին տարեկան ջերմաստիճանը կազմում է՝ −12,8°С, ամենացածր ջերմաստիճանը կազմում է −61°, ամենաբարձրը՝ +34°։ Տարեկան տեղումների թիվը՝ 240 մմ, որի մեծ մասը կազմված է մանրամաղ անձրևից։
Գետի երկայնությամբ բուսնում են անոթավոր բույսերի մոտավորապես 550 տարատեսակներ։ Սարերի մերձափնյա լանջերին կան թփերի մացառուտներ, ինչպիսիք են՝ նեդատրոգան, սեդմիչնիկը, կուպիրը, պիժման և այլն։
Օմոլոնի ջրատարածության մեջ կա արևելասիբիրական խարիուս, լենոկ վալյոկ, չուկուչան, նելմա։
Գետի ափերին հանդիպում են 25 տեսակնի կաթնասունների։ Գիշատիչ կենդանիներին են ներկայացնոում սև արջը, գայլերը, աղվեսները և ջրասամույրերը։
Օմոլոնի դաշտավայրում եղջերուների բնակման համար կան նպաստալի պայմաններ։
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.