From Wikipedia, the free encyclopedia
Երկրոլորտ (հուն․՝ γῆ — երկիր, և σφαῖρα — գունդ, ոլորտ բառերից), աշխարհագրական համակենտրոն թաղանթներ, որոնցից կազմված է մոլորակը՝ երկիրը։ Առանձնանում են հետևյալ երկրոլորտները՝ մթնոլորտ, ջրոլորտ, լիտոսֆերա, երկրի կեղև, մանտիան և միջուկը։ Երկրի միջուկը բաժանվում է արտաքին միջուկի (հեղուկ) և կենտրոնական միջուկի (պինդ)։ Երկրոլորտը պայմանականորեն բաժանվում է հիմնականի կամ գլխավորի (լիտոսֆերա, մթնոլորտ և ջրոլորտ և այլն), ինչպես նաև՝ հարաբերականորեն ավտոնոմ զարգացող երկրորդային երկրոլորտներ դրանք են՝ պեդոսֆերա, անտրոպոսֆերա (Ռոդոման Բ. Բ., 1979), սոցիոսֆերա (Եֆրեմով Յ. Կ., 1961) և նոոսֆերա (Վերնադսկի Վ. Ի.)։ Կենդանիների գոյության միջավայրը, որը ներառում է մթնոլորտի ստորին մասը, ամբողջ ջրոլորտը և երկրի կեղևի վերին շերտը, կոչվում է կենսոլորտ։ Կրիոսֆերա, բնորոշվում է բացասական կամ զրոյական ջերմաստիճանով, որում գոլորշիանման վիճակում գտնվող, ազատ կամ քիմիապես և ֆիզիկապես այլ բաղադրիչների հետ կապված տեսքով ջուրը կարող է լինել պինդ ձևով (ձյուն, սառույց, եղյամ և այլն)։ Կենսոլորտ անվանումը նրանց տրվում է ելնելով երկրի վրա մարդու կյանքում նշանակությունից։ Վերոնշյալ երկոլորտներից յուրաքանչյուրն առանձին առանձին գիտաճյուղերի ուսումնասիրության առարկա է, որը ուսումնասիրում է յուրաքանչյուր ոլորտ տարբեր համակարգային մակարդակներում։
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.