From Wikipedia, the free encyclopedia
Եվրոպական միությունը միջազգային կառույց է, 27 եվրոպական երկրների միավորում։
Երկրորդ աշխարհամարտից հետո վերականգնվեց Պան-Եվրոպայի (ՀամաԵվրոպականության) գաղափարը։ Եվրոպական տնտեսական համագործակցության ձևավորման գլխավոր պատճառը հակամարտությունն էր արևմտյան և արևելյան խմբավորումների միջև։ Բացի այդ արևմտաեվրոպական երկրները փորձում էին ամրապնդել իրենց դիրքերը հետպատերազմյան աշխարհի տնտեսական կենտրոնների (ԱՄՆ, Ճապոնիա, սոցիալիստական համագործակցություն) առկայության պայմաններում։ Կար նաև միջպետական հակասությունները շտկելու անհրաժեշտություն։
1951 թ.-ին ստեղծվեց Ածխի և պողպատի եվրոպական միավորումը (ԱՊԵՄ), որի մեջ մտան 6 երկիր։ 1957 թ.-ին Գերմանիան, Ֆրանսիան , Նիդերլանդները, Իտալիան, Բելգիան և Լյուքսեմբուրգը ստորագրեցին Եվրոպական տնտեսական համագործակցության (ԵՏՀ) ստեղծման վերաբերյալ պայմանագիր։ Մեծ Բրիտանիան, Դանիան, Իռլանդիան, Հունաստանը, Իսպանիան և Պորտուգալիան առավել ուշ միացան ԵՏՀ-ին։ ԵՏՀ-ի մասնակիցները հիմնեցին նաև Եվրատոմը և 1976 թ.-ից սկսած ԵՏՀ-ն, ԱՊԵՄ-ը և Եվրատոմը միավորվեցին Եվրոպական համագործակցություն կառույցի ներքո (Շտաբ-կայանը՝ Բրյուսել) ։
Եվրոպական ընկերակցության պետությունների ղեկավարները 1992 թ.-ին Հոլանդիայի Մաաստրիխտ քաղաքում ստորագրեցին միության վերաբերյալ պայմանագիր։ Այն ամրացնում էր տնտեսական և արժույթային միությունը, ընդհանուր արտաքին քաղաքականությունը և համագործակցությունը արտաքին և ներքին գործերի համակարգում։ 1993 թ.-ից սկսած Եվրոպական համագործակցությունը վերանվանվեց Եվրոպական միություն։
1985 թ.-ի Հունիսի 14-ին Շենգեն քաղաքում կնքվեց Շենգենյան պայմանագիրը։ Այն ստորագրեցին Եվրոպական տնտեսական համագործակցության անդամ 5 երկրները։ Հետագայում Շենգենյան սահմանները ընդարձակվեցին և այժմ ընդգրկում է մոտ 25 եվրոպական երկրներ։ Շենգենը Լյուքսեմբուրգի հարավ-արևելքում գտնվող գինեգործական քաղաքատիպ ավան է, որտեղ հատվում են Գերմանիայի, Ֆրանսիայի և Լյուքսեմբուրգի սահմանները։ Ավանը հայտնի դարձավ այնտեղ կնքված համանուն պայմանագրի շնորհիվ։
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.