Christine de Pizan (Italyen: Cristina da Pizzano) oswa de Pisan, ki fèt nan 1364 nan Venis epi ki mouri alantou. 1430 nan monastè nan Poissy, se yon filozòf ak powèt ki fèt Italyen (Venezyen ), pi popilè pou ekriti li yo ekri an franse.
![]() | |
Biyografi | |
---|---|
Nesans | Venis, ![]() |
Lanmò | Poissy, Modèl:Frans (1364-1638) |
Otè | |
Zèv prensipal | |
Zèv prensipal |
|
modifye - modifye kòd - gade Wikidata ![]() |
Christine de Pizan konsidere kòm premye fanm lèt ki pale fransè ki te fè yon vi ak plim li. Eridisyon li mete l apa de ekriven nan tan li, fanm kou gason. Li te vèv e li te gen dezagreman, li te oblije ekri l.
Li se yon otè pwolifik, li konpoze trete sou politik, filozofi ak koleksyon pwezi. Li te pran retrèt nan yon kouvan nan fen lavi li, kote li te ekri yon Ditié de Jeanne d'Arc. Nou dwe l, pami lòt moun, Un santèn balad nan lover ak dam ak The City of Ladies. Pi gwo travay li te akonpli ant 1400 ak 1418.
Biyografi
Anfans
Li te fèt nan Venis alantou 1364, li te rejwenn, ak manman l ak de frè l yo[1], papa l Thomas de Pisan (Tommaso di Benvenuto da Pizzano). [nòt 1]), doktè ki te renome ak konferansye nan astwoloji nan University of Bologna, Charles V te rele Pari nan 1368[2] . Anvan sa, papa l, ki te fèt nan Bologna, te rele Venice; li te fè yon gwo repitasyon pou prediksyon li yo (tankou pou anpil nan "kòlèg" li yo, medikaman te sèvi l 'anwo tout kòm yon "kouvèt" vis-à-vis Legliz la ki entèdi nenpòt fòm fortune di).
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/Meister_der_%27Cit%C3%A9_des_Dames%27_002.jpg/640px-Meister_der_%27Cit%C3%A9_des_Dames%27_002.jpg)
Fanm marye
Depi li te gen laj pou l marye, sa vle di 15 an, papa l te chwazi yon mari pou li, Étienne de Castel. Li te yon nonm eklere ak vètye, ki te fèk gradye, nan yon fanmi nòb nan Pikardi. Li te benefisye de biwo notè wa ki te asire l yon revni regilye e ki te reprezante kòmansman yon karyè siksè nan sèvis souveren an. Maryaj la te fèt nan kòmansman ane 1380. Christine te gen kenz ane, Étienne vennkat. Li souvan te pale de bonè li ak lanmou mityèl ki te ini koup la. Twa timoun te fèt nan inyon sa a.- Régine Pernoud 1994, p. 14.
Vèf ak endepandan
Nan Mwayennaj, vèv ki pa t remarye oswa ki pa t antre nan kouvan yo te wè ak sispèk; sispèk avarice ak lanvi peze sou li[3]. Lavi ak okipasyon Christine de Pizan te chanje pwofondman pa lanmò mari l. Li te fè premye eksperyans depresyon pou yon peryòd tan ke nou pa konnen, men pwobableman plizyè mwa, oswa menm yon ane. Mourning akonpaye pa yon dezas finansye. Sepandan, li deside pa remarye epi li chwazi pwofesyon moun nan lèt ("de feminin devins masle"). Se poutèt sa li travay pou reòganize fòtin li ak byen li yo, li eseye bati ase revni pou kenbe ran li. Men, sa a rete ensifizan paske papa l ak mari l pa t kite byen solid ak revni garanti. Christine de Pizan di nou tan difisil sa yo te dire 14 lane, pandan yo te akimile sousi finansye, esè, dekourajman nan lapenn ak sante echèk. Li sonje malè li yo nan Liv Chanje Fortune, sitou plizyè pwosè ak jijman li te oblije pase pou defann enterè l. Sepandan, li apwopriye pou mete nan pèspektiv grav nan move maladi ki frape l ', menm jan li fè tèt li. Vreman vre, resous fanmi an difisil pou evalye, men li sèten ke li pa rive nan gwo detrès materyèl pòv Parisyen nan epòk la. Pwofi nan liv li yo tou difisil pou quantifier men li pa enposib pou mete nivo revni li ant 100 ak 150 livres Parisis, yon nivo ki sanble ak sa li te konnen an. tan lè mari l te viv epi kenbe kay la. Kèk alizyon konfime ke li te kapab kenbe fòm li san yo pa tonbe nan bès; li se nye ke li te kapab devlope kalite jesyon. An menm tan, gou li pou travay entelektyèl te mennen l tounen nan yon etid apwofondi: li te konplete ak elaji edikasyon primè li te resevwa nan men papa l ak mari l. Peryòd 1390-1399 se epòk aprann pwofesyon li kòm ekriven, epòk li te genyen kilti ak background liv ke nenpòt otè serye te dwe demontre.Fanmi ak desandan
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/20/Christine_de_Pisan_and_her_son.jpg/320px-Christine_de_Pisan_and_her_son.jpg)
Travay
Pifò nan travay Christine de Pizan yo te konsève maniskri otograf, jan sa te montre nan rechèch Charity Cannon Willard, Gilbert Ouy ak Christine M. Reno[6].Divèsifye domèn ekriti
Powèt
Christine de Pizan se premye ak premye yon powèt. E pou yon bon rezon: se premye fason pou chèf patwon yo fè remake, paske yon tribinal renmen patikilyèman jwèt powetik literati koutwa. Christine de Pizan chante loves ak desten malere, men li pa sispann nan sa, paske li konnen ke lektè li yo prefere chante nan renmen kè kontan. Se atravè pwezi ke li te fonde otorite li kòm yon ekriven, fason ki pi efikas yo dwe admèt nan mond lan literè pou yon fanm ki soti nan gwo sosyete. Koleksyon powetik li yo òganize dapre yon kad naratif. Anplis de sa, anpil powèm yo pran dirèkteman nan eksperyans pèsonèl li, tankou Seulette suy et Seultte vueil estre. Dapre Jacques Roubaud, Christine de Pizan “san dout rive youn nan somè atizay balad la; li gen yon orijinalite fòmèl remakab”[7].Ekriven lèt
Li te tou yon ekriven lèt. Li te ekri lèt prive ak piblik, epi pafwa li te ajoute Modèl:Unclear. Li itilize metòd sa a an patikilye nan deba sou Roman de la Rose, ekri pa Jean de Meung; kèkModèl:Ki moun konsidere entèvansyon li kòm yon fòm pwotofeminis. Vreman vre, Epitle to the God of Loves (1399) li ak Dit de la rose (1402), kritik li nan dezyèm pati Roman de la. Rose, te lakòz konsiderab brase nan entelijans la. Kalite remak sa yo te konsidere kòm byen scandales nan moman sa a: Modèl:Quote block Aspè "pre-feminis" sa a ka wè tou nan travay didaktik ak edikasyon li yo. Li renmen fè remake ke fanm yo, paske yo se manman, bay aprantisaj akademik, men tou, ansèyman relijye ak moral, epi enstile règ yo nan viv ansanm nan fanmi an. Tout kalite benefis soti nan konpetans sa yo, tankou yon gou pou lapè ak amoni ke fanm yo ka gaye nan tout kò sosyal la. Travay Christine de Pizan ki te resevwa pi cho nan domèn sa a se te Epistre Othea, yon tèks ki prezante tèt li kòm lèt yon deyès, Othea, te adrese. bay Hector nan Troy, ki gen 15 an, pou l edike li.Trete sosyal, politik ak moral
[[Fichier:Christine de Pizan prezante Liv li bay Margaret of Burgundy.jpg|vignette|Christine de Pizan prezante Liv Twa Vyèt yonan ansèyman dam yo pou Marguerite de Bourgogne, dauphine an Frans]]Lè sa a, li elaji anbisyon li epi li deplase soti nan koleksyon pwovèb oswa rekòmandasyon nan trete ki apwofondi yon refleksyon ki se ansanm sosyal, politik ak moral. Nan premye deseni XVe syèk la, li te montre yon aktivite ekriti etonan nan kantite ak divèsite zèv li yo: Le Livre du chemin de lonc estude (1403), Le Book of Chanjman Fortune (1403), Liv Reyalite ak Bon Moral Wa Saj Charles V a (1404), ' 'Lavil dam yo (1405), Liv twa vèti yo pou ansèyman dam yo (1405), The 'Advision (1405), The Book of Pridences (1406), The Book of the Prod'homie of Man (1406), The Book of the Police Corps (1406 - 1407). Lè sa a, li ralanti vitès pwodiksyon li yo.
Li te ekri tou lòt kalite travay ki fwontyè ak zòn rezève pou gason: militè yo ak relijye yo. Nan domèn militè a, li te ekri Liv la nan fe zam ak chevalerie. Anplis, li menm li di ke anpil gason te jwenn ke li te depase dwa li yo. Domèn relijye a mwens fèmen pou li. Li te ekri yon Orasyon pou Our Lady (1402 oswa 1403), Quinze Joyes Notre Dame ak Lèd Kontemplasyon sou Pasyon Senyè nou an. Li pa ezite tou eksprime tèt li sou politik, nan yon Let pou Rèn Isabeau.
Byograf
Li te denonse degradasyon ak dezentegrasyon wayòm nan pandan gè sivil ant Armagnacs yo ak Burgondyen yo, li te ekri, nan kòmansman XVe syèk nan demann lan nan. duke Philippe de Bourgogne, yon travay metriz ak presye pou istoryen aktyèl yo, sètadi Liv reyalite ak bon moral wa Charles V la ki gen bon konprann' ', biyografi rich nan detay sou rèy mentor li a, Charles V an Frans.
Resepsyon travay Christine de Pizan
Yon travay bliye
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/34/Vase-Emile-Galle-vase-seulette-suis-1889-1900-1298.jpg/640px-Vase-Emile-Galle-vase-seulette-suis-1889-1900-1298.jpg)
Christine de Pizan te jwi gwo popilarite nan mitan tribinal pandan tan li a[8]. Sa a se evidans maniskri rich ki ilistre ki te rive jwenn nou[8]. Men, li pa inanim nan mitan clerks ak akademik yo, pè wè yon fanm konkirans ak yo sou tè a nan konesans ak filozofi. Refite li nan misogynistic remak Jean de Meung te fè l 'fè atak fò nan men zanmi powèt la[9], atak kote Jean Gerson grate lè li nan vire kritike Roman de la Rose. [9].
nan ansèyman dam yo]] pou Marguerite de Bourgogne, dauphine an Frans]]]] La ou genyen, se pa ke se pa yon desizyon kolektif, se yon demann ki pa ede men reflechi sou sa ki sosyabl, politik ak moral. Nan premye deseni XVe syèk there, li te yon aktivite ekriti etonan nan kantite ak divèsite zèv li yo: Le Livre du chemin de lonc study (1403), Le Book of Chanjman Fortune. (1403), Liv Reyalite ak Bon Moral Wa Saj Charles V a (1404), ' '[Lavil dam yo]] ( 1405), Liv twa vèti yo pou ansèyman dam yo (1405), The 'Advision (1405), The Book of Pridences ( 1406), Liv Prod'homie Man (1406), Liv Kò Polis la (1406 - 1407). Lè sa a, li ralanti rapidman li yo.
Li te ekri tou lòt kalite travay ki fwontyè ak zòn rezève pou gason: militè yo ak relijye yo. Nan domèn militè a, li te ekri Liv la nan fe zam ak chevalerie. Anplis, li menm li di ke anpil gason te jwenn ke li te depase dwa li yo. Domèn relijye a mwens fèmen pou li. Li te ekri yon Orasyon pou Our Lady (1402 oswa 1403), Quinze Joyes Notre Dame ak Lèd Kontemplasyon sou Pasyon Senyè nou an. Li pa ezite tou eksprime tèt li sou politik, nan yon Let pou Rèn Isabeau.
Byograf
Li te denonse degradasyon ak dezentegrasyon fason nan pandan gè sivil ant Armagnacs yo ak Burgondyen yo, li te ekri, premye nan Xe syèk nan demann lan nan. duke Philippe de Bourgogne, yon travay metriz ak presye pou istoryen yo, setadi [[Liv Reyalite ak bon morale wa saj Charles V|Liv reyalite ak bon morale wa Charles V la ki gen bon konprann], biyografi rich nan detay sou rèy mentor li a, Charles V an Frans.
Travay resepsyon Christine de Pizan
Yon travay bliye
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/34/Vase-Emile-Galle-vase-seulette-suis-1889-1900-1298.jpg/640px-Vase-Emile-Galle-vase-seulette-suis-1889-1900-1298.jpg)
Christine de Pizan te jwi gwo popilarite nan mitan tribinal pandan tan li a[8]. Sa a evidan nan anpil moun rich ki di w ke w ap viv nan Jwenn Nou[8]. Men, pa inanim nan mitan [[Grefye li yo|clerks] ak akademik yo, pè yon fanm konkirans ak yo sou tè a nan konesans ak filozofi. Refite li nan misogynistic remak Jean de Meung te fè l 'fè atak fò nan men zanmi powèt la[9], atak kote Jean Gerson grate lè li nan vire kritike Roman de la Rose. [9].
Anvan 1945
Modèl:Seksyon pou tcheke Nan fen XIXe syèk ak premye ane XXe syèk yo te wè zèv Christine de Pizan yo ekshume e kèk te menm benefisye yon edisyon ki te pèmèt yo rive jwenn yon pi laj piblik. pase sa entelektyèl pou kont yo. Redekouvèt sa a souvan akonpaye, nan entwodiksyon an, pa yon bibliyografi kout. Men, li tou akonpaye pa jijman sou kalite yo nan moun nan ak travay yo. Pou anpil istoryen nan dezyèm mwatye nan 19e syèk yo, yo konsidere Christine de Pizan espesyalman pou powèm li yo ak pou lwayote li anvè wayòm, rasin. nan patriyotis, vèti sivik ki dwe etidye ak anseye tout moun. Se poutèt sa li pa bliye ankò, men liv li yo li nan limyè a nan evènman aktyèl yo ak enkyetid li yo. Sepandan, an menm tan, evolisyon Istwa a, kòm syans an jeneral, ak istwa Medyeval an patikilye, fè posib etid apwofondi ki retabli pwa istorik yo, pi egzak ak plis. enteresan, pou fanm lan ak travay la.
Nan fen 19e syèk ak kòmansman syèk ki vin apre a, Christine de Pizan te sijè a yon lekti selektif e pafwa totalman defòme. feminis te itilize Modèl:Detounen sous. Li te tou sijè a nan rekiperasyon nasyonal-konsèvatif, apre defèt 1871 la. Yon rekiperasyon ranvèse te fèt tou pa Repibliken yo ki te fèent nan li yon enkarnasyon nan valè boujwa yo nan Repiblik la.
Pandan premye ane XXe syèk yo, etid an Frans ak Swis te defòme figi Christine de Pizan mwens e yo te vize pi byen konprann liv li yo lè yo te plase yo nan tan yo[10]. Wout la louvri pou etid ki elimine koneksyon anakwonis sa yo ant epòk Christine de Pizan ak epòk istoryen oswa kòmantatè l yo[11],[12].
Pandan Dezyèm Gè Mondyal la, Rezistans te itilize figi Christine de Pizan. Menm jan Joan of Arc mansyone nan ran Rezistans pa travay Aragon oswa Jules Supervielle, Christine de Pizan inanimman. rekonèt pou patriyotis li: yon paralèl te etabli ant Lafrans dechire pa Gè San Ane a ak peyi okipe a, koupe pa liy delimitasyon an; rapèl ansyen malè ki genyen batay yo envite nou kenbe espwa epi kontinye batay la[13].
Apre 1945
Simone de Beauvoir ak Etazini te asire nouvo selebrite Christine de Pizan. Nan redaksyon li Dezyèm Sèks, ki te pibliye an 1949, Beauvoir note vwayaj remakab powèt la, atravè diskisyon li kont Le Roman de la Rose (Guillaume de Lorris ak Jean de Meung) : « Pou premye fwa, nou wè yon fanm pran plim pou defann sèks li ». Ozetazini, repons lan te konsiderab e, an retou, reviv enterè nan li an Frans. Pa egzanp, Annie Sugier, nan Mouvman Liberasyon Fanm yo (MLF), te pran « Annie de Pisan » kòm psedonim li. Antouzyasm sa a nan mitan Ameriken yo te bay fòs nan mouvman koncomitan nan syans sèks, apèn ralanti pa aderans gwo ekriven an nan nòm medyeval olye patriyakal[14].
Apati ane 1980 yo, Christine de Pizan te fè eksperyans yon enterè renouvle, mezirab pa kantite travay ki te konsakre nan travay li yo[note 1]. Siksè sa a sipòte pa enterè k ap grandi nan Mwayennaj yo sou tou de bò Atlantik la ak, an patikilye, nan sèten figi fi. Anplis de sa, gwo vag feminis ane sa yo te vle bay fanm ak travay yo yon plas nan kilti ofisyèl. Nan respè sa a, Liv Vil dam yo jwe yon wòl fondamantal. Thérèse Moreau ak Éric Hicks te pibliye l an 1986, li te tradui l an fransè modèn, e li te pibliye l ankò an 1992, 1996 ak 2005[16]. Devlopman "istwa sèks" tou kontribye nan siksè nan Christine de Pizan.
Li mete aksan sou sit rezo sosyal yo, sitou sou sit Ameriken yo. Sou Instagram, hashtag #depizan refere a yon pakèt bagay, evènman, moun ki rann omaj li nan pwòp fason pa yo: klou ki pentire ak resanblans li nan Scotland, tatoo. montre li nan Ostrali, non li parèt sou mayo oswa mizik dans nan Bèlen. Sou YouTube, Aude Gogny-Goubert te dedye yon epizòd nan chanèl li Virago pou li. Louise D. jwe li nan yon epizòd espesyal nan kanal li Selfie'storique pou lèt li sou Roman de la rose[17]. Anplis entènèt la, li prezan tou nan pifò medya yo:fim, istwa timoun, komik, elatriye. Fanm sa a jodi a gen yon repitasyon ki asosye ak angajman ki pi divès kalite[14].
Kesyon feminis Christine de Pizan
Limenm se youn nan premye fanm modèn ki te fè konpetisyon ak gason li yo lè li te jwenn diplòm inivèsite, Mathilde Laigle (1865-1950) enterese nan powèt medyeval la ak kesyon feminis nan travay li[18]. An repons a tèz William Minto a, Christine de Pisan, a Medyeval Champion of Her Sex[19] (Christine de Pizan, chanpyon kòz la nan fanm nan Mwayennaj), li ekri nan monografi li sou The Three Virtues yon chapit sou « swadizan feminis Christine de Pizan ». Pou li, ekriven medyeval la pa nan okenn fason "feminis" nan sans modèn tèm nan; li mennen yon batay pou repitasyon fanm yo, konpwomèt pa ekriven mizojin ki akable yo ak kritik san merite, men li pa kesyone estrikti patriyakal la ak etik nan sosyete kote li ap viv la. Pi bon, Mathilde Laigle ensiste sou valè ki, pou feminis modèn, kontribye nan opresyon fanm yo, tankou chastete ak pasyans[18].
Vreman vre, daprè Mathilde Laigle, objektif Pizan se pa boulvèse lòd sosyal la: "Sa Christine preche se pa bougonnen, rebelyon kont lwa oswa koutim etabli yo, se enèji pèsonèl, efò konstan pou anpeche sa ki mal: evite li, si sa posib. , atténue li, si nou pa ka anniile li, oswa andire li ak kouraj, si li pi fò pase volonte moun. »[note 2]. Li rekonèt « yon anbriyon feminis », lè li site pasaj sa a nan La Cité des dames:
« Si koutim lan se te mete ti fi nan lekòl la, epi ke souvan yo te pèmèt yo aprann syans yo jan timoun yo anseye, ke yo ta tou aprann parfe epi konprann sibtilite nan tout boza ak syans yo jan yo fè. »
— Christine de Pizan
Sepandan, tèz Mathilde Laigle a pa vrèman otorite, e enterè nan kesyon feminis Pizan an okipe yon plas enpòtan nan kritik nan fen XXe syèk la. Régine Pernoud medyeval, pa egzanp, wè li kòm yon feminis avant la lettre[20], paske li te atribiye inegalite entelektyèl ant gason ak fanm pa lanati, men ak edikasyon ak reprezantasyon. nan tèt yo bay fanm pa dominan diskou misogynistic la[21]. Tèm sa a te lajman pran nan syans sèks nan ane 1970 yo]. Menm jan an tou Éliane Viennot souliye wòl enpòtan Christine de Pizan nan defans dwa fanm nan tan li[22],[23].
Karakteristik Christine de Pizan ki atire feminis yo se, an jeneral, sa ki annapre yo: denonsyasyon li sou vyolans gason sou fanm; sitiyasyon li kòm premye fanm ki ekri nan defans sèks li, jan Simone de Beauvoir kenbe; pratik li nan feminen an pou non ki deziyen fonksyon; sèten panse ki ta prefigire sa nou rele jodi a ki pa binarite; panteon fanm li nan The City of Ladies, ak yon pratik konstan nan sorority tankou, pami lòt bagay, lwanj li pou kontanporen li Jàn Dak ; batay li pou edikasyon tifi. Karakteristik ki ta ka pran distans li ak mouvman feminis yo se, an jeneral, sa yo: yon sèten sipoze prudery (a sipoze ke feminis yo pa); aderans li nan nòm medyeval, konnen ke nòm sa yo jodi a konsidere kòm patriyakal[14].
Istoryen yo pito ensiste sou nesesite pou mete ekriti Pizan yo nan yon pèspektiv istorik: "feminis Christine, yon fanm nan XVe syèk yo, te kapab sèlman deplwaye nan kontèks sa a" [24].
Omaj ak pitit pitit
Christine de Pizan se youn nan 39 envite ki chita nan travay ati kontanporen The Dinner Party (1979) pa Judy Chicago[25].
Yo te rele tou nan onè li:
- yon roz (éleve Vibert)[26];
- anpil chemen: yon avni nan Poissy, yon rui Christine-de-Pisan nan [[17yèm awondisman Paris|Modèl:17yèm awondisman]] nan [ [Pari]][27] osi byen ke [ [Bourges] ], Creutzwald, Guichen, Lisses, Rennes, Saint-Brieuc, Saint-Médard-en-Jalles, [[ [Toulouse] ], Vernouillet, Villepinte, eple "Christine de Pizan" nan Évreux ak Vitry-sur-Seine , yon kare nan Gravelines, yon ale nan Bouliac, Bourg-lès-Valence, Carquefou, Montlouis-sur-Loire, Orléans , Saint-Michel-sur-Orge ak Saint-Nazaire, ak yon depas nan Boulazac Isle Manoire, La Roche-sur-Yon ak Lavoûte -sur -Loire[28];
- yon kolèj nan Perthes (Seine-et-Marne) osi byen ke yon kolèj nan Aulnay-sous-Bois [14] ;
- yon bibliotèk medya nan Poissy[29] ak yon bibliyotèk nan Vincennes[30].
- pwomosyon konsèvatè eta bibliyotèk yo nan ENSSIB (DCB31, 2022-2023)[31]
Travay pa Christine de Pizan
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/98/Pisan_lelivredestroisvertus.jpg/320px-Pisan_lelivredestroisvertus.jpg)
Lis travay
Powèm
- Yon santèn balad, 1394-1399
- Divès powèm ("Balad nan yon fason etranj", "Rondeaux, Lays, Virelays, jwèt pou vann), 1399-1402"
- Balad divès mo, 1402-1410
- Konplent renmen, 1402-1410
- Yon santèn balad lover ak dam, 1407-1410
Revizyon nan woman an koutwa
- Let pou Bondye Lanmou, 1399
- Istwa Poissy, 1400
- Liv Twa Jijman yo, c. 1400
- Deba De Lovers, c. 1400-1402
- The Tale of the Pastoure, 1403
- Liv Vrè Lovers Duke a, 1404-1405
Defans fanm
- Let Deba sou Romans Rose, 1401
- The Tale of the Rose, 1402
- Vil dam yo, 1404-1405
- Liv twa bèl kalite yo pou ansèyman medam yo, 1405
- Let bay Rèn Izabeau nan Bavaria, 1405
Travay relijye
- Kenz Joyes Nostre Dame, 1402-1403
- Our Lady Our Lady, 1402-1403
- Lapriyè Seyè nou an, 1402-1403
- Sèt sòm alegorize yo, 1409
- Let Prizon Lavi Imen, 1416-1418, dedye a Marie de Berry, Duchesse Bourbon, apre batay Azincourt[32]
- Lèd Kontemplasyon Pasyon an, 1420
Filozofi moral
- Ansèyman moral, 1398
- Pwovèb moral, 1400-1401
- Epit Othea, 1401
- The Path of Long Study,
- Modèl:Travay
- Liv Prod'homie moun, 1405-1406
- Liv Prudence, 1406
Trete politik
- Liv reyalite ak bon moral wa saj Charles V a, 1404
- Let pou Eustache Morel, 1404
- L'Advision Christine, 1405
- Liv Kò Polis la, 1406-1407
- Liv la nan fe zam ak chevalerie, 1410
- Lamantasyon yo sou mal yo an Frans, 1410
- Liv lapè a, 1412-1413
- Ditié Jehanne d'Arc, 1429
Maniskri
- Modèl:Travay.
- San pwovèb moral.
Edisyon
- Joël Blanchard ak Michel Quereuil (ed.), Liv reyalite ak bon moral wa Charles V saj la; prezantasyon, nòt ak endèks pa Joël Blanchard; tradiksyon [nan Mwayen franse] pa Joël Blanchard ak Michel Quereuil, Paris, Pocket, 2013, 377 p.
- Maurice Roy (ed.), Travay powetik Christine de Pisan, Paris, Firmin-Didot, 1886-1896.
- {{Liv|otè1=Mathilde Laigle|tit=Liv twa bèl kalite Christine de Pisan ak anviwònman istorik ak literè li yo|place=Paris|piblikatè=Honoré Champion|koleksyon=Bibliothèque du {{15th} } syèk|date=1912|bnf=37414862|li sou entènèt=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1045t }}.
- Suzanne Solente (ed.), Le livre des Fais et bonnes meurs du sage roy Charles V, Paris, H. Champion, 1936-1940.
- R. H. Lucas (ed.), Le livre du corps de police, Jenèv, Droz, 1967, LX-216 p.
- Charity Cannon Willard (ed.), The Book of the Three Virtues, edisyon kritik, entwodiksyon ak nòt pa Charity Cannon Willard, tèks etabli an kolaborasyon ak Eric Hicks, Paris, Honoré Champion, 1989.
- Epistre Othea, .
- La Cité des Dames, (ISBN 2-234-01989-3, BNF 34878792, SUDOC 005676835).
- Liliane Dulac (ed.), Desireuse de plus avant enquerre, pwosedi konferans entènasyonal Modèl:VIe sou Christine de Pizan, Paris, Honoré Champion, 2009. (ISBN 978-2-7453- 1852 -7)
Nòt ak referans
Nòt
- Tommaso di Benvenuto da Pizzano te pote non Pizzano, vilaj kote li te ye a, vilaj Monterenzio.
Referans
- A. Thomas, « Jean Castel », Romania, , p. 274
- Modèl {{Lien web}} : paramètre «
url
» manquant. , « Christine de Pizan - Fanm lèt ki soti nan Mwayennaj », . - Raymond Thomassy 1838, p. 97.
- Laurent Brun, « Jean Castel fils », .
- {{ Atik|Prenon1=Gilbert|Ti non1=Ouy|Prenon2=Christine-M.|Ti non2=Reno|tit=Idantifikasyon otograf Christine de Pizan|periodik=Scriptorium|volim=34|nimewo=2 |dat= 1980|doi=10.3406/scrip.1980.1173|li sou entènèt=https://www.persee.fr/doc/scrip_0036-9772_1980_num_34_2_1173%7Caccessed on=2020-04-26|paj=221 /–238} ki ra anpil pou epòk la<ref name=":1">Gilbert Ouy, Christine Reno ak Inès Villela-Petit, Album Christine de Pizan, Turnhout, Brepols, (ISBN 978-2-503-54315-4).
- Cf. Roubaud, koup II, Modèl:3yèm, p. 91
- Thérèse Moreau et Éric Hicks 2005, p. 17-18.
- {{Web link|url=http://sisyphe.org /article.php3?id_article=562|date=Mèkredi 30 jiyè 2003|title=Christine de Pisan nan kè yon diskisyon anti-feminis avant la lettre|author=Micheline Carrier|site=Sisyphe.org - Yon gade feminis sou mond lan} }.
- Ide feminis Christine de Pisan,
- Claude Gauvard, « Èske Christine de Pisan te gen yon panse politik? », Revizyon istorik, , p. 417-429 (lire en ligne)
- Louise D, « I'M LAGE YON LIV! Christine de Pizan / Nimewo espesyal #2 », sur youtube.com, .
- Macmillan's Magazine, Modèl:Vol.LIII, 1886, p. 264 -267 , repwodui nan Littell's Living Age, CLXVIII, 1886, p. 730-738 =livn ;cc=livn;idno=livn0168-12;node=livn0168-12%3A1;view=image;seq=740;size=100;page=root read online
- Liv vil la nan dam
- Lafrans, fanm ak pouvwa. Envansyon lwa Salic la, , « Dènye pay: Christine de Pizan, klèje feminis »
- Thérèse Moreau et Eric Hicks 2005, p. 17-18.
- « Lari yo nan Paris | rue Christine-de-Pisan | [[:Modèl:17th]] awondisman », sur parisrues.com.
- « adresse.data.gouv.fr », sur agence.data.gouv .fr.
- « WEST Bibliyotèk Christine-de-Pisan | Bibliyotèk medya nan kè a nan vil Sid East-West », sur biblio.vincennes.fr .
- « DCB 31: Pwomosyon “Christine de Pizan” », sur Enssib, .
- Colette Beaune ak Élodie Lequain, "Marie de Berry ak liv yo", nan Anne-Marie Legaré, ed., "Liv ak lekti fanm an Ewòp ant Mwayennaj ak Renesans la", Turnhout, Brepols, 2007, p. 49.
Gade tou
Sou lòt pwojè yo :
- Christine de Pisan, sou Wikisource
- Christine de Pisan, sou Wikiquote
Christine de Pisan, sou Wikimedia Commons
Bibliyografi
Bibliyografi an franse
- Christine dePizan, Paris, (ISBN 978-2-213-63642-9), [[ prezantasyon sou entènèt]] .
- Blanchard, Joël, "Liv reyalite ak bon moral nan wa saj Charles V la pa Christine de Pizan: Aristòt sipò pou angajman politik?" nan From Dante to Rubens: The committed artist, anba direksyon Etienne Anheim ak Patrick Boucheron, Editions de la Sorbonne/French School of Rome, 2020, p. 61-70
- Cerquiglini-Toulet, J., Christine de Pizan ak pouvwa non an, nan: Le Moyen Français 75 (2014), p. 3-17.
- Mühlethaler, J.-Cl., Dezi ak sezi: soti nan otè a nan lektè a. Emosyon, ekriti ak lekti nan tan Christine de Pizan, nan : Le Moyen Français 75 (2014), p. 19-42.
- Parussa, G., Strategies of legitimation of authorial discourse: dialog, dialogism and polyphony in Christine de Pizan, in: Le Moyen Français 75 (2014), p. 43-65.
- Reno, Christine, Memwa Christine de Pizan nan maniskri li yo, nan: Le Moyen Français 75 (2014), p. 67-83.
- Jacques Roubaud, The Ballad and the wayal song (1997), Ed. Belles lettres, kol. Achitekti vèb la, (ISBN 2-251-49007-8)
- Rose Rigaud, Ide feminis Christine de Pisan, Neuchatel, 1911.
- Christine de Pisan. 1364-1430. Etid biyografik ak literè, (BNF 31114797).
- Susanne Solente, Christine de Pisan, ekstrè nan Istwa Literè Lafrans, Volim XL, Pari, 1969.
- M. Albistur ak D. Armogathe, "Christine de Pisan ak feminis nan XVe syèk", nan "Istwa feminis fransè depi Mwayennaj jiska jounen jodi a", Artigues-près-Bordeaux, 1977. , paj 53-67.
- M. Favier, Christine de Pisan. Muse nan tribinal souveren, ed. Reyinyon, Lausanne, 1967.
- Christine de Pisan, (BNF 35739776).
- Deba sou Roman de la Rose (Christine de Pisan, Jean Gerson, Jean de Montreuil, Gontier ak Pierre Col), Edisyon kritik, entwodiksyon, tradiksyon, nòt Eric Hicks, Slatkine Reprints, Jenèv, 1996.
- On the path of long study... Proceedings of the Orléans Conference, Jiyè 1995, Tèks kolekte pa Bernard Ribémont, Paris, Honoré Champion, 1998.
- Nan domèn ekriti yo. IIIe Konferans entènasyonal sou Christine de Pisan, Lausanne, 18-22 jiyè 1998, Etid rasanble epi pibliye pa Eric Hicks ak kolaborasyon Diego Gonzalez ak Philippe Simon, Paris, Honoré Champion, 2000.
- Simone Roux, Christine de Pizan. Fanm nan tèt, dam nan kè, ed. Payot & Rivages, Paris, 2006.
- Redaksyon sou ekriti politik Christine de Pisan: apre yon avi literè ak moso ki pa pibliye, (BNF 36180120).
Bibliyografi an Angle
- Lula McDowell Richardson, The Forerunners of Feminism in French Literature of the Renaissance from Christine de Pisan to Marie de Gournay, Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 1929.
- Enid McLeod, The Order of the Rose: The Life and Works of Christine de Pizan, Totowa, NJ: Rowmann and Littlefield, 1976.
- Charity Cannon Willard, Christine de Pizan: lavi li ak travay, New York: Persea Books, 1984.
- Charity Cannon Willard, Christine de Pizan kòm pwofesè, 1991.
- Earl Jeffrey Richards (ed.), Reinterpreting Christine de Pizan, Athens, GA: University of Georgia Press, 1992.
- Alan Farber, Christine de Pizan and Establishing Female Literary Authority, 2003.
- Ripley Dore, Christine de Pizan: An Illuminated Voice, 2004.
- Bonnie Birk, Christine de Pizan ak sajès biblik: yon pwen de vi feminis-teolojik, Milwaukee: Marquette University Press, 2005.
- Karen Green, Constant Mews, Healing the Body Politics: The Political Thought of Christine de Pizan, Participation, Bèljik: Brepols, 2005.
- Walters, L. J., The Queen's Manuscript (London, British Library, Harley 4431) as a Monument to Peace, nan: Le Moyen Français 75 (2014), p. 85-117.
Atik
- Bernard Ribémont, "Opinyon Christine de Pisan sou jèn yo", nan Cahiers de recherche medievales (Modèl:XIIIe-Modèl:XVe s.), Modèl:Number, 2000 , p. 225-260.
- Barbara K. Altmann, "Christine de Pisan, Premye Dam nan Mwayennaj," nan "Contexts," ed. Kennedy, 17-30.
- Rosalind Brown-Grant, "Christine de Pizan kòm yon defansè fanm," nan "Casebook," ed. Altmann, 81-100.
- « Christine de Pizan ak batiman vil etènèl la », {{Atik}} : paramètre «
périodique
» manquant, vol. 37, , p. 51-65périodique
Emisyon
- Modèl:See online, seri stop motion pa Julie Gavras (2021), Arte, dire 0 è 4.
- cite-sans-homme-3363827 Poukisa li Christine de Pizan, moun ki te imajine, nan Mwayennaj, yon vil san gason? Kilti Frans, San Oze Mande, Géraldine Mosna- Savoye, 17 me 2023
Atik ki gen rapò
- Fanm noblès yo
- Literati franse nan Mwayennaj la
- literati medyeval franse
Lyen ekstèn
- Modèl:Lyen Web.
- « Paj Akèy », sur Christine de Pizan Sosyete Entènasyonal (branch Ewopeyen an).
- (en) « Powèm ak tèks sou sit Pwojè Gutenberg », sur Project Gutenberg.
- Modèl:Lyen Web.
- Modèl:Lyen Web.
- Modèl:Lyen Web.
Baz done ak diksyonè
Modèl:Lienxs
- Gade seksyon ki rele Mathilde Laigle#Yon tèz pèsonèl sou Christine de Pisan sou atik ki dedye a Mathilde Laigle
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.