From Wikipedia, the free encyclopedia
Kočijaš (lat. Auriga) je zviježđe sjeverne polutke. Jedna je od 88 modernih i 48 originalnih Ptolemejevih konstelacija.
Kočijaš (lat.: Auriga) | |
---|---|
![]() | |
Kratica | Aur |
Genitiv | Aurigae |
Simbolizira: | kočijaš |
Rektascenzija | 6 h |
Deklinacija | +40° |
Površina | 657 sq. deg. (rang: 21.) |
Broj zvijezda sjajnijih od m = 3 |
4 |
Najsjajnija zvijezda | Capella (α Aur) (Priv. mag. 0.08) |
Meteorski pljuskovi |
|
Susjedna zviježđa |
|
Vidljivo u rasponu zemljopisnih širina: +90° i −40° U najboljem položaju za promatranje u 21h je u mjesecu veljači. | |
vidi i Kategorija:Kočijaš (zviježđe) |
Najsjajnija zvijezda ovog zviježđa je Capella, vezana uz mitološku kozu Amalteju. Tri susjedne zvijezde Epsilon, Zeta i Eta Aurigae nazivaju se "kozlići" (arapski: Haedi, eng.the Kids).
U zviježđu se nalaze dvije neobične binarne zvijezde - ε Aurigae i ζ Aurigae.
ε Aurigae je jedna od najneobičnijih binarnih zvijezda. Radi se o pomračnoj binarnoj zvijezdi čiji je orbitalni period oko 27 godina, pri čemu svaka pomrčina traje 18 mjeseci. Svjetlija, vidljiva, komponenta je žutkasti superdiv F-tipa, dok tip druge zvijezde nije poznat.
ζ Aurigae je binarna zvijezda s orbitalnim periodom od 970 dan. Primarna komponenta je superdiv K-tipa, a sekundarna je zvijezda glavnog niza B-tipa.
Obje binarne zvijezde su u kratkim, i stoga rijetko viđenim, stadijima razvoja binarnih zvijezda.
Kroz Kočijaša prolazi Mliječni put, pa se u ovom zviježđu nalazi veliki broj nebeskih maglica.
Svakako najpoznatiji objekti u Kočijašu su 3 svijetla otvorena skupa iz Messierovog kataloga - M36, M37 i M38. Sva 3 skupa su lako vidljiva i u malim dvogledima, a u odličnim uvjetima ih se može prepoznati i golim okom.
Ostali zanimljivi objekti:
Otvoreni skupovi:
Zviježđe vuče svoje korijene još iz vremena Babilonaca, koji su ga zvali Rukubi (kočija).
Rimljani su zviježđe vezali uz Erihtonija Atenskog, šepavog sina boga Vulkana (grčki Hefest) i Minerve (grčka Atena), koji je izumio kočiju s 4 konja.
Prije klasične ere, također je bio povezivan s kočijom i kočijašem, na koje zviježđe naliči, uzmu li se u obzir i neke slabije zvijezde.
Za kočijaša se smatralo da je pastir, obično onaj koji je kozu nosio preko lijevog ramena (jer to područje sliči grbi), koji je imao dvoje djece (dvije sjajne zvijezde u blizini).
Zajedno sa susjednim dijelovima neba, koji pripadaju drugim zviježđima - Žirafa, Ris, dijelovi Blizanaca, Orion i Veliki Pas - moguće je da su ovi likovi izvor mita o Gerionovoj stoki, jednom od dvanaest Heraklovih zadataka.
U tablici su navedene sve zvijezde kojima je pridijeljeno ime, te neke koje se po nečemu ističu.
BO | FB | Ime i druge oznake | Mag. | Udaljenost u svj. godinama | Komentari |
---|---|---|---|---|---|
α | 13 | Capella, Alpha Aurigae, Alhajoth, Alhaior, Althaiot, Alhaiset, Alhatod, Alhojet, Alanac, Alanat, Alioc | 0.08 | 42.2 |
|
β | 34 | Beta Aurigae, Menkalinan, Menkalina | 1.90 | 82.1 |
|
θ | 37 | Theta Aurigae, Bogardus | 2.65 | ||
ι | 3 | Iota Aurigae, Kabdhilinan, Hassaleh | 2.69 |
l-cinān članak kočijaša | |
ε | 7 | Epsilon Aurigae, Almaaz, Maaz, Al Anz | 3.03 | 2000 |
|
η | 10 | Eta Aurigae, Haedus II, Hoedus II | 3.18 |
| |
ζ | 8 | Zeta Aurigae, Sadatoni, Saclateni, Haedus I, Hoedus I | 3.69 | 790 |
الساعد الثاني as-sācid aθ-θānī/at-tānī Druga ruka
|
δ | 33 | Delta Aurigae, Prijipati | 3.72 |
| |
ν | 32 | Nu Aurigae | 3.97 | ||
π | 35 | Pi Aurigae | 4.30 | ||
κ | 44 | Kappa Aurigae | 4.32 | ||
τ | 29 | Tau Aurigae | 4.51 | ||
16 | 16 Aurigae | 4.54 | |||
λ | 15 | Lambda Aurigae | 4.69 | ||
χ | 25 | Chi Aurigae | 4.71 | ||
υ | 31 | Upsilon Aurigae | 4.72 | ||
2 | 2 Aurigae | 4.79 | |||
ψ2 | 50 | Psi-2 Aurigae | 4.80 | ||
μ | 11 | Mu Aurigae | 4.82 | ||
1 | 1 Aurigae | 4.89 | |||
63 | 63 Aurigae | 4.91 | |||
ψ1 | 46 | Psi-1 Aurigae | 4.92 | ||
4 | 4 Aurigae | 4.93 | |||
ξ | 30 | Xi Aurigae | 4.96 | ||
9 | 9 Aurigae | 4.98 | |||
ψ7 | 58 | Psi-7 Aurigae | 4.99 | ||
14 | 14 Aurigae | 5.01 | |||
σ | 21 | Sigma Aurigae | 5.02 | ||
ψ4 | 55 | Psi-4 Aurigae | 5.04 | ||
19 | 19 Aurigae | 5.05 | |||
φ | 24 | Phi Aurigae | 5.08 | ||
65 | 65 Aurigae | 5.12 | |||
ρ | 20 | Rho Aurigae | 5.22 | ||
ψ6 | 57 | Psi-6 Aurigae | 5.22 | ||
66 | 66 Aurigae | 5.23 | |||
ψ5 | 56 | Psi-5 Aurigae | 5.24 | ||
49 | 49 Aurigae | 5.26 | |||
ψ3 | 52 | Psi-3 Aurigae | 5.34 | ||
45 | 45 Aurigae | 5.34 | |||
40 | 40 Aurigae | 5.35 | |||
26 | 26 Aurigae | 5.40 | |||
UU Aurigae | 5.40 | ||||
ο | 27 | Omicron Aurigae | 5.46 | ||
41 | 41 Aurigae | 5.64 |
| ||
51 | 51 Aurigae | 5.70 | |||
36 | 36 Aurigae | 5.71 | |||
48 | RT Aurigae | 5.75 | |||
53 | 53 Aurigae | 5.76 | |||
WW Aurigae | 5.82 | ||||
ψ9 | Psi-9 Aurigae | 5.85 | |||
64 | 64 Aurigae | 5.87 | |||
47 | 47 Aurigae | 5.88 | |||
39 | 39 Aurigae | 5.90 | |||
5 | 5 Aurigae | 5.95 | |||
AE Aurigae | 5.99 |
| |||
54 | 54 Aurigae | 6.02 | |||
62 | 62 Aurigae | 6.02 | |||
38 | 38 Aurigae | 6.08 | |||
59 | 59 Aurigae | 6.10 | |||
17 | AR Aurigae | 6.15 | |||
60 | 60 Aurigae | 6.32 | |||
43 | 43 Aurigae | 6.33 | |||
22 | 22 Aurigae | 6.45 | |||
ψ8 | 61 | Psi-8 Aurigae | 6.46 | ||
6 | 6 Aurigae | 6.46 | |||
42 | 42 Aurigae | 6.53 | |||
18 | 18 Aurigae | 6.49 | |||
12 | 12 Aurigae | 6.9 | |||
HD 45350 | 7.88 | 160 |
| ||
HD 49674 | 8.10 | 134 |
| ||
γ | Gamma Aurigae |
|
Izvor: The Bright Star Catalogue, 5th Revised Ed., The Hipparcos Catalogue, ESA SP-1200