From Wikipedia, the free encyclopedia
Ñe'ẽjoajukatu (karaiñe'ẽme: sintaxis) ha'e ñe'ẽtekuaa vore ñenerekombo'éva mba'éichapa ñambojoajuva'erã ñe'ẽ ñe'ẽjoajúpe.
Ñe'ẽjoajukatuete (karaiñe'ẽme: sintaxis regular) ha'e pe ñanerekombo'éva mba'eichapa ñambojoajukatuva'erã ñe'ẽ ñe'ẽjoajúpe. Ñamohendaraẽva'erã teroñe'ẽ ha upéi ae teroñe'ẽje'éva.
Techapyrã:
Pe karai marangatu oguata pya'e iñangirü ndive
Kalo, Luchi ha Chive | ojoguákuri peteĩ jopói isýpe |
Teroñe'ẽ | Teroñe'ëje’éva |
Ñe'ẽjoajukatu ha'angáva (karaiñe'ẽme: sintaxis figurada) ha'e pe ñanerekombo'éva mba'éichapa jaipurukatuva'erã ñe'ẽ hemiandu porã ha hemiandu mbareteve hag̃ua. Oñemboja'ojey kóicha:
Pe karai oñe'ẽrõ nde rekirirĩ.
Che ru! rohechaga'u jepémo remanóma.
Pe mitã iporã yvotýicha.
Hova atãve itágui.
Nde resa kuarahy'ãme tapytu'u.
Yvága ohekuavo hesay nembyasývo.
...resẽta che ndive.
Che resa rupi ahecha.
Kalo oguata kuehe
Kuehe Kalo oguata
Oguata kuehe Kalo
Ñe'ẽjoajukatu apopyguáva (karaiñe'ẽme: sintaxis de construcción) ha'e pe ñanerekombo'éva mba’éichapa ñambojoajuva'erã ñe'ẽ ñe'ẽjoajúpe hesakã ha oñeikümbyporãhag̃uáicha.
Techapyrã:
Ñe'ẽjoajukatu poguyguáva (karaiñe'ẽme: sintaxis de regencia) ha'e pe ñanerekombo'éva mba'éichapa jaipurukatuva'erã ñe'ẽ ha ñe'ẽpehẽtai moĩmbahárõ. Techapyrã:
"Gui" niko ñe’ẽriregua, upévare -héra he’iháicha- oñemohenda’arã ñe’ẽ rire mante, araka’eve ñe’ẽ mboyve. Upéicha avei, teroja moteĩva techaukarã "pe", katuete oñemohendava’erã tero mboyve, araka’eve tero rire.
Ñe'ẽjoajukatu mbojojáva (karaiñe'ẽme: sintaxis de concordancia) ha'e pe ñanerekombo'éva mba'éichapa ñambojojakatuva'erã umi ñe'ẽ ñe'ẽjoajúpe. Techapyrã: