From Wikipedia, the free encyclopedia
En ecoloxía, unha perturbación[1] ou disturbio é unha alteración transitoria nun ecosistema, é dicir, todo o que inicia, interrompe ou redirixe o proceso da súa sucesión ou rexeneración.[2] Constitúen perturbacións o lume, a acción dos herbívoros, a caída de árbores, as inundacións, a alteración do solo, os desprendementos de terra, a actividade volcánica ou os ataques de insectos, entre outros.
Os termos "disturbio" e "perturbación" proveñen do latín disturbare e e perturbare, ambos con orixe en turbare, proveniente da raíz indoeuropea *twer-, xirar, rodar.[3]
Estes termos son semellantes en diversas linguas, como "distúrbio" en portugués, "disturbance" en inglés e "disturbancia" en castelán.
As condicións específicas adoitan ser necesarias para as perturbacións e adoitan ocorrer como parte dun ciclo. Cando estas condicións están influenciadas pola climatoloxía (secas, inundacións, incendios etc.) o disturbio pode adquirir un carácter periódico.[2]
A perturbación pódese considerar en tres dimensións: espazo, tempo e magnitude.
As especies que se benefician das condicións creadas polos disturbios, estando ben adaptadas para colonizar estes ambientes, chámanse especies pioneiras. As especies vexetais que colonizan as lagoas son, en xeral, intolerantes á sombra e capaces de realizar altas taxas de fotosíntese, crecendo rapidamente. O rápido crecemento adoita ser compensado por curtas vidas (estrategas r). Aínda que estas especies conseguen dominar inmediatamente o medio despois da perturbación, son incapaces de competir coas especies estrategas k (tolerantes á sombra, maior investimento en biomasa) e son substituídas posteriormente por estas especies durante a sucesión ecolóxica.
O lume é un dos axentes máis importantes de perturbación dos ecosistemas.
Os principais efectos do uso do lume están relacionados con cambios biolóxicos e químicos, que afectan o funcionamento dos ecosistemas, influíndo:[4]
Nos ecosistemas de sabana como o Cerrado, o lume xoga un papel crítico, impactando na temperatura (do solo e do ar), humidade, nutrientes, estratexias da flora, produtividade primaria e crecemento das plantas. Ao queimar a vexetación, o lume libera rapidamente os nutrientes ao solo, beneficiando ás especies herbáceas. Estes nutrientes non son arrastrados pola chuvia senón reabsorbidos polas raíces das plantas. O lume tamén permite maior entrada de luz ao eliminar a vexetación arbustiva, o que estimula o crecemento de plantas herbáceas.[5][7] Por outra banda, a acción indiscriminada do lume reduce a cantidade de materia orgánica, fonte de enerxía dos microorganismos, o que, polo tanto, desemboca na redución da poboación de mesofauna e, en consecuencia, na perda da capacidade produtiva do solo.[5]
Hai especies, como os eucaliptos, que se adaptaron ao lume e mesmo o necesitan para o seu ciclo vital, chamadas especies pirófilas ou pirófitas. Estas especies son capaces de rexurdir despois dun lume e algunhas delas mesmo precisar do lume para a xerminación das súas sementes. En lugares como Galiza e Portugal, onde os incendios forestais son frecuentes, o cultivo intensivo de eucalipto, unha especie pirófila, complicou a xestión dos incendios. O eucalipto rexurde rapidamente despois dun lume, o que pode dificultar o crecemento doutras especies e aumentar a susceptibilidade a futuros incendios.[8]
As selvas tropicais húmidas normalmente están protexidas dos incendios grazas á súa alta humidade e densa vexetación. No entanto, se se dan perturbacións como a deforestación intensiva recente ou incendios, estes tipos de bosques tamén poden ser moi danados e transformarse en ecosistemas máis abertos e simplificados, dominados por especies que toleran mellor estas condicións. Estas alteracións tamén afectan á fauna, reducindo a presenza de moitos vertebrados e afectando ás aves de diversas maneiras, dependendo das súas dietas. Os incendios tamén afectan ás sementes presentes no solo, o que pode influír no futuro do ecosistema.[9] [10]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.