Móilíní orgánacha a ainmniú
From Wikipedia, the free encyclopedia
Ainmnítear móilíní orgánacha de réir rialacha a chum AIGCF (nó IUPAC sa Bhéarla).
Chun ainmneacha fada agus liodánacha a sheachaint i ngnáthchumarsáid, ní leantar i gcónaí moltaí ainmniúcháin oifigiúla AIGCF, ach amháin nuair is gá sainmhíniú iomlán gan athbhrí a thabhairt ar chomhdhúil. Uaireanta is féidir ainmneacha AIGCF a bheith níos simplí ná ainmneacha níos sine, mar atá le heatánól, in ionad alcól eitile. Maidir le móilíní réasúnta simplí is furasta iad a thuiscint ná ainmneacha neamh-chórasacha, nach mór a fhoghlaim nó a scrúdú. Mar sin féin, is minic a bhíonn beagainm nó ainm neamhchórasach i bhfad níos giorra agus níos soiléire, agus mar sin is fearr leas a bhaint as. Is minic a dhíorthaítear na hainmneacha neamhchórasacha seo ó fhoinse bhunaidh den chomhdhúil. Chomh maith leis sin, d’fhéadfadh nach mbeadh ainmneacha an-fhada chomh soiléir le foirmlí struchtúracha.
Tá sainrialacha ag an AIGCF do gach sraith homalógach, ach go ginearálta:
- Aithnítear agus uimhrítear an slabhra carbóin leanúnach is faide. An chéad chomhpháirt den
phríomhainm, léiríonn sí líon na n-adamh carbóin sa tslabhra is faide: meit (1), eit (2), próp (3), bút (4), peint (5), heics (6)
- Déantar feidhmghrúpaí sainiúla atá ceangailte leis an tslabhra carbóin is faide a shainaithint agus tugann siad sin príomhainm na comhdhúile
- Adaimh (seachas an hidrigin) nó grúpaí atá ceangailte leis an chnámh droma carbóin, uimhrítear iad bunaithe ar an adamh carbóin/na hadaimh charbóin a bhfuil siad ceangailte leis/leo. Uimhrítear an cnámh droma sa chaoi is go dtugtar an uimhir is lú is féidir do na ghrúpaí malartaí.
- Cuirtear grúpaí malartaí isteach i dtús an ainm
- Úsáidtear fleiscíní in ainm le huimhir agus litir a nascadh
- Úsáidtear camóga in ainm idir uimhreacha.
Mar shampla:
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
2-meitiolprópán | peint-2-éin | 2-brómabútán | 4-meitilpeint-2-ól | 2,2-déclóraprópán |