From Wikipedia, the free encyclopedia
نیلوفر آبی (به پارسی میانه: نیلوپر) یا نیلوفر آبی مصری (به انگلیسی: Egyptian lotus) (نام علمی: Nymphaea)، نام یک سرده از تیرهٔ نیلوفرآبیان است. نام دیگر این گل سوسن آبی (به انگلیسی: Water Lily) است اما برخلاف نامش به تیره سوسن تعلق ندارد.
نیلوفر آبی | |
---|---|
![]() | |
ردهبندی علمی | |
فرمانرو: | گیاه |
(طبقهبندینشده): | گیاهان گلدار |
راسته: | نیلوفرآبیسانان |
تیره: | نیلوفرآبیان |
سرده: | Nymphaea L. |
Species | |
نزدیک به ۵۰ گونه شامل: |
نام این گل در زبان پارسی پهلوی نیلوپر به معنای گلی با پرهای نیلی رنگ بودهاست. با آمدن اعراب به ایران و تأثیر زبان عربی به پارسی، این نام معرب شده و به شکل کنونی نیلوفر درآمده است.
نیلوفرآبی در آئین هندو، نشان «زندگی و زایندگی» و طبق باورِ آئین بودایی، نشان «پاکی و تقدس» است.[1]
گروهی بر این باورند که دستها و پاهای خدا مانند نیلوفر آبی است و چشمان او همانند گلبرگهای آن است و نگاه و نوازش خداوند به نرمی غنچههای نیلوفر آبی است.[1]
در ایران نیلوفر، نماد آناهیتا، الهه آب بودهاست. در برخی روایتهای اسطورهای، میترا در میان گل نیلوفر زاده میشود.
در اساطیر یونان، آفرودیت و در اسطورههای هند، ایزدبانو لاکشمی با این گل پیوند دارند.
در مصر باستان، از نیلوفر آبی مقدس برای آذین کردن بسیاری از نقشونگارهای باقیمانده بر پاپیروسها و زیورآلات استفاده میشده و حتی بر تاجگلهای مقبرهٔ توتعنخآمون هم دیده میشود. این گل در آن دوران همچنین نماد باروری بودهاست. پژوهشها نشان دادهاند که مادهٔ شیمیایی آپومرفین که برای درمان ناتوانی جنسی مردان به کار میرود در این گل وجود دارد و مصریان باستان از ویژگی این گیاه آگاه بودهاند.[2]
برای هندوها نیلوفر آبی، نماد زندگی و زایندگی است. افسانههای هندو میکنند که نیلوفر آبی در حالی که برهما در میان آن نشسته بوده از ناف خدای ویشنو پدید آمدهاست. بر پایه آموزههای هندوئیسم در درون هر انسانی روح مقدس نیلوفر آبی جاری است.[1]
بر پایه باورِ بوداییها نیلوفر آبی نشان پاکی و تقدس است.[1]
نیلوفر آبی مصری گل ملی کشور مصر است.[3] همچنین این گل یکی از نمادهای ملی ایران نیز بهشمار میآید و در سنگ نگارههای پارسه (تخت جمشید) نیز دیده میشود. یک گونه از این گل که نیلوفر آبی مقدس نامیده میشود نماد شهر کرمانشاه و رنگ آن گل نیز رنگ نمادین این شهر است.[4] این گل در سرآب نیلوفر در نزدیکی شهر کرمانشاه میروید و به عنوان نمادی از آیین مهر در نقوش طاق بستان نیز مورد استفاده قرار گرفتهاست.[5][6] نیلوفر آبی از گونههای گیاهی مهم تالاب انزلی است.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.