![cover image](https://wikiwandv2-19431.kxcdn.com/_next/image?url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/09/FluorescentCells.jpg/640px-FluorescentCells.jpg&w=640&q=50)
ریزلوله
From Wikipedia, the free encyclopedia
ریزلوله (به انگلیسی: microtubule) یا میکروتوبول یکی از اجزای چارچوب یاخته میباشند. ریزلولهها لولههایی توخالی، از جنس پروتئین هستند. این لولهها به قطر ۲۵ نانومتر و در طولهای مختلف از ۲۰۰ نانومتر تا ۲۵ میکرومتر هستند. پروتئین اصلی سازندهٔ ساختار ریزلولهها توبولین است.
![Thumb image](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/09/FluorescentCells.jpg/320px-FluorescentCells.jpg)
ریزلولهها به عنوان اجزای ساختاری یاختهها در بسیاری از کارهای آنها مانند رشتمان، تقسیم سیتوپلاسم و جابه جایی و ترابری ریزکیسهها شرکت میکنند.
بسیاری از اجزای یاخته نیز از جنس ریزلولهها هستند مانند: دوک تقسیم، میانکها و… کافنده تنها در یاختههای گیاهی، جانوری و تک یاخته ایها وجود دارند. باکتریها کافنده تن ندارند. کافنده تنها را در حکم کیسههای خودکشی یا نارنجک درون یاخته ای مینامند که تخریب غشای آن میتواند موجب تجزیه مواد و اجزای درون یاخته و در نتیجه کافنده تنها از غشا و سیتوزول حاوی آنزیمهای مختلف تشکیل شدهاست. چهار نوع کافنده تن در نظر گرفته میشود که یکمی کافنده تن اولیه (نخستین) و سه تای بعدی کافنده تن ثانویه (دومین) خوانده میشوند.
نقشهای کافنده تن: گوارش درون یاخته ای: مواد گوناگون به روشهای درشت خواری و اتوفاژی به کافنده تنها میرسند. گوارش آنها توسط آنزیمهای کافنده تنی و درون آنها صورت میگیرد و مواد حاصل از گوارش با عبور از غشای کافنده تن به سیتوزول میرسند و مسیر سوخت و ساز خود را میگذرانند.
گوارش برون یاخته ای: برای مثال یاختههای استخوان خوار (استئوکلاستها) که در مغز زرد استخوان قرار دارند با آزاد کردن آبکافت کنندههای کافنده تنی موجب تخریب یاختههای استخوانی میشوند.
دخالت در تمایز یاخته ای و از بین بردن اندامکها
دخالت در پدیده اتولیز و مبارزه با فقر غذایی
دخالت در ایمنی یاختهها: کافنده تنها باکتریها و ویروسهای وارد شده به یاخته را توسط آنزیمهای خود تخریب میکند و از بین میبرد. تجمع مواد سمی از جمله جیوه در کافنده تنها
کافنده تنهای گیاهی با داشتن آنزیمهای مختلف از جمله آلفا آمیلاز، نوکلئازها در گوارش درون یاخته ای و برون یاخته ای و فرایندهای رشد و نمو دخالت دارند.
ساختمان ریزلولهها: ریزلولهها بزرگترین رشته اسکلت یاخته ای هستند و از دو نوع پروتئین توبولین(Tubulin) آلفا و بتا ساخته شدهاند. یک ریزلوله از ۱۳ پروتوفیلامنت(Protofilament) موازی ساخته شده که هر کدام به صورت دو زنجیره آلفا و بتا میباشد (یک مولکول توبولین آلفا و یک مولکول توبولین بتا). این ۱۳ پروتوفیلامنت در هم پیچیدهاند تا یک ریزلوله با مرکز خالی ایجاد شود. همچنین تعداد زیادی از پروتئینهای دیگر جهت تنظیم تجمع و عدم تجمع ریزلولهها، به آنها پیوستهاند.