![cover image](https://wikiwandv2-19431.kxcdn.com/_next/image?url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ef/Tabriz_poets_tomb_-_2007.jpg/640px-Tabriz_poets_tomb_-_2007.jpg&w=640&q=50)
شمس مغربی
شاعر ایرانی / From Wikipedia, the free encyclopedia
ملا محمد شیرین مغربی تبریزی معروف به شیرین یا ملامحمد شیرین و مشهور به شمس مغربی (۷۴۹–۸۰۹ هجری) صوفی و شاعر ایرانی نیمه دوم قرن هشتم هجری است.
ملا محمد شیرین مغربی تبریزی | |
---|---|
![]() مقبرةالشعرای تبریز | |
زادهٔ | ۷۴۹ هجری |
درگذشت | ۸۰۹ هجری |
آرامگاه | مقبرةالشعرای تبریز |
ملیت | ایرانی |
دیگر نامها | شمس مغربی، مغربی تبریزی |
پیشه | شاعر |
عنوان | شیرین یا ملامحمد شیرین |
دوره | نیمه دوم قرن هشتم هجری |
علت ناموری و تخلص وی به مغربی را عدهای سفر او به مغرب و خرقه پوشیدن از دست یکی از منسوبین ابن عربی میدانند.[1]
وی در قریۀ امند یا انبند از قراء و بلوک رودقات تبریز متولد شده و در همان جا نشو و نما یافته است. برخی نام دیار او را انبندات، ابندات، انبد و امند نیز ضبط کرده اند.[2] مغربی در طریقت پیرو اسماعیل سیسی از یاران نورالدین عبدالرحمان اسفراینی و مصاحب کمال الدین خجندی بود.[3] علاوه بر اسماعیل سیسی دیگر استادان او عبارتند از: بهاءالدین همدانی و محیی الدین بن عربی و سعدالدین تبریزی و عبدالمومن سراوی.[4] عده ای او را به طریقه سهروردیه یا معروفیه منسوب کردهاند.[5] باوجود اینکه بعضی از استادان وی پرورش یافته مشربهایی بودند که دنباله سنت اول بهشمار میرود اما آثار وی از حکایت میکند که او به سنت دوم و آراء ابن عربی و شاگردانش سخت تمایل داشتهاست.
به اعتقاد ابن کربلایی، شمسالدین اقطابی و پسرش عبدالرحیم خلوتی مشرقی، هر دو مرید مغربی تبریزی بودهاند.[6] به علاوه زبان فارسی، اشعاری به زبان عربی و فهلوی آذری از وی بدست رسیدهاست.[7] بیشتر این اشعار موضوعات عرفانی به ویژه وحدت وجود، اهمیت سلوک، تقرب و حسب حال عرفانی سالک است.
دیوان مغربی حاوی سه هزار بیت در قالب غزل، ترجیع بند و رباعی است که مضمون بیشتر آنها موضوعات عرفانی به ویژه وحدت وجود، اهمیت سلوک، تقرب و حسب حال عرفانی سالک است. با همه توجهی که مغربی به عرفان و موضوعات توحیدی دارد، شعر او از جاذبه هنری ممتاز خالی است. شعر مغربی به تقلید از آثار سده ششم و هفتم هجری و خالی از صنایع بدیع دلانگیز و کاربردهای تازه استعاره، تشبیه و دیگر آرایههای ادبی است. وی علاوه بر دیوان آثار دیگری نیز دارد از جمله: اسرار الفاتحه، رساله جام جهاننمادر شرح آراء ابن عربی و منتخبی از شرح قصیده تائیه ابن فارض، درالفرید فی معرفة التوحید به زبان فارسی در توحید و افعال و صفات حق، نزهة الساسانیه، نصیحت نامه، ارائة الدقایق فی شرح مرآت الحقائق.[8]