عمل جدا کردن اعضای بدن قربانی زنده یا فرد مرده From Wikipedia, the free encyclopedia
مُثله کردن به معنی بریدن گوش یا بینی محکوم برای عبرت گرفتن دیگران است.[1] امروزه این واژه به معنای بریدن اعضاء بدن یک فرد به صورتی که تکهتکه شود نیز به کار میرود.[2]
تغییر شکل در بدن |
هنر بر بدن |
افزودن به بافت |
|
تغییر بافت |
|
برداشتن بافت |
در گذشته این عمل بیشتر در مورد کسانی به کار میرفت که مورد غضب فرد قدرتمند حاکم یا توده کثیری از مردم قرار گرفته بودند، مثل کاری که با دامیین به جرم سوء قصد به جان شاه کردند.[3] البته در زمان حاضر نیز هنوز توسط برخی از دولتها یا آشکارا یا مخفیانه این عمل به علل مختلف صورت میگیرد.
نظیر چنین عملی در زمان معاصر توسط گروهها و سازمانهایی که مبارزات قهرآمیز را ضد نظام یا دولت خاصی ساماندهی میکنند به چشم میخورد. در اکثر مواقع آنها با تنی چند از افراد مخالف خود این عمل را انجام میدهند تا اعتراض خود را به گوش دیگران برسانند و با اینکه از خود چهرهای خشن و سازش ناپذیر بسازند.[نیازمند منبع]
از بعد فردی، مثله کردن جنبه لذتجویانه دارد (به سادیسم نگاه کنید). این عمل اصولاً از حس تهاجم و میل به کشتار و ویرانی حاصل میشود، و ریشه در خشم شدید دارد.
مثله کردن هر از چندگاهی و معمولاً در ایران به چشم میخورد. بهطور مثال میتوان به کشتار بعضی از سران جبهه ملی ایران در جریان قتلهای زنجیرهای ایران اشاره کرد. در بین مشهورترین آنها میتوان داریوش فروهر و همسرش پروانه اسکندری و بهطوری شخصی حتی معصومه مصدق نوه محمد مصدق رهبر ملی شدن صنعت نفت ایران و زهرا کاظمی خبرنگار ایرانی-کانادایی را دید. در کنار آن، شاپور بختیار، محمود سخایی، فریدون فرخزاد و بسیاری دیگر به چشم می خورد.[4][5]
ادیان مختلف در این باره نظرات مختلفی دارند. در دین اسلام مثله کردن حتی در مورد حیوانات هم شدیداً منع شدهاست.[8][9] همچنین از دید قوانین ایران که بر مبنای قوانین اسلام است، مثله کردن جسد یک انسان جرم است و دیه دارد.[10] در اعلامیه اسلامی حقوق بشر نیز مثله کردن مقتولین ممنوع دانسته شدهاست.[11]
در ماه ژوئن ۲۰۰۷ نیز رئیسجمهور سابق لیبریا نیز به خاطر اتهاماتی از جمله مثله کردن در طول جنگهای داخلی این کشور، در دادگاه لاهه محاکمه میشود.[12]
در ادبیات فارسی مثله کردن از دیرباز مطرح میشدهاست. در کتاب تاریخ بیهقی این کلمه در چند جا به کار رفتهاست: ... که عادت ایشان است از مثله کردن و کشتن و سوختن...[13]
در ادبیات معاصر نیز میتوان به داستان بوف کور اثر صادق هدایت اشاره نمود که در آن راوی جسد زن مورد علاقه خود را مثله کرده و در یک چمدان جای میدهد. در عین حال حس علاقه به مثله نمودن در جای جای این داستان به چشم میخورد: مرد قصابی که با عشق لذت به لاشه گوسفندان دست میکشد و آنها را میسنجد و سپس آنها را تکهتکه میکند، حس تهاجمی گاهوبیگاه قهرمان داستان برای مثله کردن همسر خود، و غیره.[14]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.