ویکیپدیا:نوشتار پیشنهادی/۲۰۲۱/۳۹
From Wikipedia, the free encyclopedia
«یاد آر ز شمع مرده یاد آر» شعری در قالب مسمط و شامل پنج بندِ نهمصراعی است که علیاکبر دهخدا در رثای جهانگیرخان صور اسرافیل سرود. این شعر نخستین بار در ۱۷ اسفند ۱۲۸۷ ه.خ در آخرین شمارهٔ نشریهٔ صور اسرافیل در ایوردون، سوئیس منتشر شد. این شعر در زمان مشروطه سروده شدهاست؛ زمانی که موج ادبی جدیدی در زبان فارسی شروع شد که بر تحولات سیاسی و اجتماعیِ وقت متمرکز بود. موج ادبی جدید، با رنگوبوی سیاسی عموم جامعه را مخاطب قرار میداد. در این دوران، بسیاری از نویسندگان و شاعران از زبانی ساده و بعضاً از زبان محاوره کمک میگرفتند و بسیاری از واژهها را با بار معنایی جدیدی به کار میبردند. شاعر در زمان سرودن این شعر، در حالی که سوگوارِ قتلِ دوست و همکار خود، میرزا جهانگیرخان صور اسرافیل بوده، به آیندهای روشن برای جنبش مشروطه ایران امید داشته و از این رو، تقابلِ «سوگ» و «امید به پیروزی» درونمایه اصلی شعر را تشکیل دادهاست. در این شعر برخی از عناصر نمادین، از ناخودآگاه جمعی فرهنگ ایران باستان انتخاب شدهاست، ولی شاعر در بهکارگیری بعضی از آنها، سنتشکنی کرده و برایشان وجهی اجتماعی قائل شدهاست. همچنین نمونههای متعددی از جانبخشی، استعاره، تشبیه و تلمیح در آن مشهود است و شاعر با استفاده از ترکیبات آوایی مناسب، موسیقی درونی شعر را غنی کردهاست. زبان این شعر روایی و لحن آن حزنانگیز است. برخی از ادیبان ایران مانند منوچهر آتشی، یحیی آرینپور و غلامحسین یوسفی، آن را شعری بدیع تلقی کردهاند که قالبهای کهنه در ادبیات فارسی را به چالش کشیدهاست.
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/Dehkhoda-b.jpg/640px-Dehkhoda-b.jpg)
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.