From Wikipedia, the free encyclopedia
زبانهای اوموتی گروهی از زبانهای آفروآسیایی همچسب و نواختبر جنوب غربی اتیوپی هستند. این زبانها حدود ۶٫۲ میلیون سخنگو دارند. برای نوشتن برخی از زبانهای اوموتی از خط گعز و برای برخی دیگر از خط لاتین استفاده میشود. این گروه بهطور کلی در خانواده زبانهای آفروآسیایی دستهبندی میشود، اما در این مورد میان زبانشناسان اختلاف است.
اوموتی | |||||
---|---|---|---|---|---|
پراکنش: | اتیوپی | ||||
تبار: | آفروآسیایی
| ||||
زیرگروهها: |
اوموتی شمالی
اوموتی جنوبی
| ||||
ایزو ۵–۶۳۹ | omv | ||||
گلاتولوگ | None | ||||
![]() زبانهای اوموتی:
|
پرسخنورترین زبان این خانواده وولایتا با حدود ۲ میلیون سخنور است.
زبانهای اوموتی به دو شاخه شمالی و جنوبی اوموتی تقسیم میشوند. دستهبندی کلاسیک اوموتی به شرح زیر است:
نمونه واژگان اساسی ۴۰ زبان اوموتی از بلاژک (۲۰۰۸):[1]
زبان | چشم | گویش | دماغ | دندان | زبان | دهان | خون | استخوان | درخت | آب | خوردن | نام |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
باسکتو | af | waytsi | sints | ačči | B ɪnts'ɨrs | no·na | suuts | mεk'εts | B mɪts | B wa:tse | A moy- | B sumsa |
دوکا | af | waytsi | si·nts | ačči | ɨrs'ɪns | no·na | su·ts | mik'әts | mittse | wa·tsi | m- | suntsa |
ماله | ’a:pi | waizi | sied‘i | ’ači | ’ɪndɪrsi | daŋka | sugutsi | mεgεtsi | mitsi | wa:tsi | mo- | sunsi |
وولایتا | ayf-iya; A ayp'-iya | haytta | sir-iya | acca; A acc'a | int'arsa | doona | suutta; Ch maččamié | mek'etta | mitta | hatta | m- | sunta |
کولو | ayp'-iya | haytsa | siid'-iya | acc'a | ins'arsa | doona | sutsa | mek'etsa | barzap'-iya | hatsa | m- | sutta |
کانچا | ayp'e | hayts | sire | acc‘a | ins‘arsa | doona | suts | mek'etsa | mits | haats | m- | sunts |
مالو | ’áɸe | hʌ́je | síd'e | ’áčʰә | ’irɪ́nts | dɔ́nʌ | sútsʰ | mεk‘ɨ́ts‘ | mɪ́ts | ’átsә | m- | sʊns |
گوفا | ayp'e | haytsa | siide | acc'a | intsarsa | doona | sutsa | mek'etta | mitsa | hatse | m- | suntsa |
زالا | ayfe | (h)aytsa | sid'e | ačča | int'arsa | duna | tsutsa | mitsa | hatsa | maa- | ||
گامو | ayp'e | haytsa | siire | acc'a | ins'arsa | doona | suuts | mek'ets | mitsa | hatse | m- | sunts |
داچه | ayfe | hayts'e | siyd'e | acé | ɪntsεrs | duna | suts | mek'ets | šara | hatse | m- | sunts |
دروزه | ayp'e | waye | sire | acc'a | ins'arsa | duuna | suts | mek'etsa | mits | haats | m- | sunts |
اویدا | ápe, ayfe | B ha:ye | sid'e | ’ač, pl. o·či | iláns | B do:na | suts | mεk'εts | mɪns'a | haytsi | mu’- | suntsu |
زایسه | ’áaɸε | waayέ | kuŋké | ’acc' | ints'έrε | baadέ | súuts' | mεk'έεte | mits'a | wáats'i | m- | č'úuč'e |
زرگولا | ’a:ɸe | wai | kuŋki | ’ac'e | ’insәre | ha:’e | su:ts | nεkεtε | mintsa | wa:tse | m- | su:ns |
گانجوله | ’áaɸε | waašέ | kuŋkε | gaggo | ints'úrε | baadέ | súuts' | mεk'έtε | mits'i | waats'i | m- | ts'únts'i |
گیدیچو | ’áaɸε | waašέ | kuŋké | gaggo | ints'úrε | baadέ | súuts'i | mεk'εte | míts'i | wáats'i | m- | ts'únts'i |
کاچاما | ’áaɸε | uwaašέ | kuŋkέ | gaggo | ints'úrε | baadέ | súuts'ε | mέk‘έtee | mits'i | wáats'i | m- | ts'únts'i |
کویرا | ’áɸε | waayέ | siid'ε | gaggo | ’únts'úrε | ’áaša | súuts' | mεk‘έεte | míts'e; Ce akka | wáats'e | múuwa | súuntsi |
چارا | á:pa | wó:ya | sínt'u | áč'a | ’íns'ila | no:ná | sú:ta | mertá | mítsa | á:s'a | ḿ-na | sumá |
بنچ | ap | (h)ay | sint' | gaš; san | eyts' | non | sut | mert | inč | so’ | m’ | sum |
شه | af | ai | sint' | gaš | ets' | non | sut | mεrt | enc | so’ | mma | sum |
یمسا | aafa; kema | odo | siya | a’ya | terma | noono | anna | mega | i’o | aka | me | suna |
بوورو | aawa | waaza | šint'a | gaša | albeera | noona | ts'atts'a | mak'әttsa | mitta | aatsa | maa- | šuutsa |
آنفیلو | a:fo | wa:jo | ši:nto | ga:ššo | εrɪ:tso | nɔ:no | ts'antso | šaušo | mɪ:tso | yu:ro | m | ši:go |
کافا | affo, aho | wammo; kendo | muddo | gašo | eč'iyo | nono; koko | dammo | šawušo | met'o | ač'o | mammo; č‘okko | šiggo |
موچا | á·p̱o | wa·mmo | šit'ó | gášo | häč'awo | no·no | damo | ša·wúšo | mit'ó | à·č'o | ma̱·(hä) | šəgo |
دیزی | ab-u | a:i | sin-u | ažu | yabɪl | εd-u | yεrm-u | us | wɪč | a:i | m- | sɪm-u |
شاکو | á:b | a:y | B sɪnt' | á:č'u | érb | e:d | yärm | u:su | í:nču | á:y | m̥̀- | su:m |
نایی | ’a:f | B ha:y | si.n | B acu | B yalb | e:du | yarbm | ’u:s | B incus | B hai | m- | su:m |
مائو | á:fέ | wá:lέ | ší:nt'έ | à:ts'ὲ | ánts'ílὲ | pɔ́:nsὲ | hándέ | má:lt‘έ | ’í:ntsὲ | hà:tsὲ | hà míjà | jè:škέ |
سزه | a:b, á:wi | wέὲ | ší:nté | há:ts'έ, ha:nsì | jántsílὲ/ t'agál | wa:ndè | hámbìlὲ | bàk‘ílí | ’innsì | há:ns'ì | má:mɔ́ | nì:ší |
هوزو | abbi | wεεra | šini | ats'i | S wìntə́lә | waandi | hambilε | bak‘ilε | S ’í:nti | haani | maa | iiši |
دیمه | ’afe, ’aɸe | k'a:me | nʊkʊ | F baŋgɪl; ɪts; kәsɪl | ’ɨdәm | ’afe; B ’app- | maχse; F dzumt | k‘oss; F k‘ʊs | ’aχe; B ha:ɣo | naχe; B nә:ɣ- | ’ɨčɨn | mɨze; F na:b |
هامر | api, afi | k'a(:)m- | nuki | ’ats' | ’ad’ab | ap- | zum’i | le:fi | ak'- | noko | kʊm- | nam- |
بانا | afi | k'ami | nuki | atsi | adʌb/adɪm | afa | zump'i | lεfi | ɑhaka/ha:k'a | noko | its-; kum- | na(a)bi |
کارو | afi | k'ami | nuki | asi | attәp' | M ’apo | mәk'әs | lefi | aka | nuk'o | isidi | |
آری | afi | k'ami | nuki | atsi; B kasel geegi | adim | afa | zom’i | lεfi | ahaka | noɣa; B nɔk'ɔ | its- | nami |
اوبامر | a·fi | ɣ/k'a·mi | nuki | atsi | admi | afa | mək'əs ~ -ɣ- | lεfí | aɣa | luk'a, luɣa | ’its- | na·mi |
گالیلا | a·fi | k'a·mi | nuki | ači | admi | afa | mәk'әs | lεfí | aɣa/aháɣa | lu·ɣa/lo·ɣa | ič- | la·mi |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.