From Wikipedia, the free encyclopedia
Petro Oleksiovytx Poroxenko (ukraineraz: Петро́ Олексі́йович Пороше́нко; Bolhrad, 1965eko irailaren 26a) ukrainar enpresaburu eta politikaria da. 2014ko ekainaren 7tik 2019ko maiatzaren 20ra arte Ukrainako presidentea izan zen.[1]
Petro Poroxenko | |||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Ahotsa | |||||||||||||||||||||
2019ko abuztuaren 29a - Hautetsia: 9th Verkhovna Rada (en) ![]()
2014ko ekainaren 7a - 2019ko maiatzaren 20a ← Olexander Turchynov (en) ![]() Hautetsia: 2014 Ukrainian presidential election (en) ![]()
2012ko abenduaren 12a - 2014ko ekainaren 3a Barrutia: Electoral district #12 (en) ![]() Hautetsia: 7th Verkhovna Rada (en) ![]()
2009ko urriaren 9a - 2010eko martxoaren 11 ← Volodymyr Khandohiy (en) ![]() ![]()
2006ko maiatzaren 25a - 2007ko ekainaren 15a Hautetsia: 5th Verkhovna Rada (en) ![]()
2005eko otsailaren 8a - 2005eko irailaren 8a ← Volodymyr Radchenko (en) ![]() ![]()
2002ko maiatzaren 14a - 2005eko irailaren 8a Hautetsia: 4th Verkhovna Rada (en) ![]()
2001eko urtarrilaren 22a - 2005eko azaroaren 25a
1998ko maiatzaren 12a - 2002ko maiatzaren 14a Hautetsia: 3rd Verkhovna Rada (en) ![]()
| |||||||||||||||||||||
Bizitza | |||||||||||||||||||||
Jaiotzako izen-deiturak | Петро Олексійович Порошенко | ||||||||||||||||||||
Jaiotza | Bolhrad (en) ![]() | ||||||||||||||||||||
Herrialdea | ![]() ![]() | ||||||||||||||||||||
Bizilekua | Kiev | ||||||||||||||||||||
Familia | |||||||||||||||||||||
Aita | Oleksij Poroschenko | ||||||||||||||||||||
Ama | Yevheniia Poroshenko | ||||||||||||||||||||
Ezkontidea(k) | Maryna Poroshenko (1984 - | ||||||||||||||||||||
Seme-alabak | |||||||||||||||||||||
Anai-arrebak | |||||||||||||||||||||
Hezkuntza | |||||||||||||||||||||
Heziketa | Institute of International Relations of Taras Shevchenko National University of Kyiv (en) ![]() (1982 - 1989) Bachelor of Economics (en) ![]() | ||||||||||||||||||||
Hezkuntza-maila | PhD in Law (en) ![]() | ||||||||||||||||||||
Hizkuntzak | ukrainera errusiera ingelesa errumaniera bulgariera | ||||||||||||||||||||
Jarduerak | |||||||||||||||||||||
Jarduerak | enpresaburua, politikaria, diplomazialaria, ekonomialaria eta ekintzailea | ||||||||||||||||||||
Jasotako sariak | ikusi
| ||||||||||||||||||||
Kidetza | 9th Verkhovna Rada (en) ![]() 7th Verkhovna Rada (en) ![]() 5th Verkhovna Rada (en) ![]() 4th Verkhovna Rada (en) ![]() 3rd Verkhovna Rada (en) ![]() | ||||||||||||||||||||
Zerbitzu militarra | |||||||||||||||||||||
Gradua | supreme commander (en) ![]() | ||||||||||||||||||||
Parte hartutako gatazkak | Donbasseko gerra (2014) Errusia-Ukraina gerra (2022) | ||||||||||||||||||||
Sinesmenak eta ideologia | |||||||||||||||||||||
Erlijioa | Ukrainian Orthodox Church of the Moscow Patriarchate (en) ![]() kristautasun ortodoxoa Ukrainako Eliza Ortodoxoa | ||||||||||||||||||||
Alderdi politikoa | ![]() ![]() Social Democratic Party of Ukraine (united) (en) ![]() ![]() ![]() ![]() | ||||||||||||||||||||
poroshenko.com.ua | |||||||||||||||||||||
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | |||||||||||||||||||||
![]() |
Petro Poroxenko 1965ean jaio zen, Odesako oblasteko Bolhrad herrian[2], baina Vinnytsia hirian hazi zen. 1982-1989 bitartean, Nazioarteko Harremanak eta Nazioarteko Zuzenbidea ikasi zituen Kievko estatu-unibertsitatean[3]. Perestroika garaiko liberalizazioaz baliatu zen kakaoaren negozioan sartzeko, eta aberastasun handia bildu zuen gozogintzaren industriarekin. Hori dela eta, Txokolate erregea ezizena eman zitzaion[2]. Izan ere, Roshen, haren enpresa-taldea, gozogintzaren arloko liderra da Ekialdeko Europako zenbait herrialdeetan[2]. Horrezaz gain, automobilgintza, ontzigintza eta hedabide enpresak ere ditu[3]. Forbes aldizkariaren arabera, 1.300 milioi dolarreko dirutza dauka[4].
1998an Verkhovna Radako aulkia lortu zuen[5] Garai hartan, Leonid Kutxma presidenteari sustengua ematen zion Ukrainako Alderdi Sozial Demokratako (ukraineraz: Соцiал-демократична партiя України) kidea zen. 2000. urtean Solidaritate (ukraineraz: Солідарність, translit.: Solidarnist) alderdia eratu zuen, eta urte berean Eskualdeen Alderdiaren (ukraineraz: Партія регіонів, translit.: Partiya regioniv) sortzaileetako bat izan zen. Urte haietan Mykola Azarovekin elkarlanean aritu zen[3].
2001ean, ordea, Eskualdeen Alderdia utzi eta oposizioan zegoen Viktor Justxenkoren Gure Ukraina (ukraineraz: Наша Україна) koalizioarekin bat egin zuen. 2002ko legebiltzarrerako hauteskundeetan Radako aulkia erdietsi zuen. 2004ko presidentetzarako hauteskundeetan Justxenkoren kanpainako buruordea eta babesle nagusia izan zen[3]. Hauteskundeen ostean piztu zen Viktor Janukovitxen aurkako Iraultza Laranjaren mezenas nagusitzat hartzen da. Izan ere, bere jabetza den 5 Kanala (ukraineraz: 5 канал) telebista katea garrantzi handiko arma izan zen matxinadan[6]. Justxenko presidente bilakatu zenean, Poroxenko Segurtasun Nazional eta Defentsa Kontseiluko idazkari izendatu zuten, baina 2005eko irailean kargugabetua izan zen, ustelkeriaz akusaturik[3].
2006an Radako aulkia atxiki zuen arren, ondoko urtean hauteskundeak errepikatu behar izan ziren eta bera ez zen aurkeztu. 2009-2010 bitartean Kanpo Harremanetarako ministroa izan zen Justxenkoren gobernuan[7]. Kargu horretatik Ukraina NATOn sartzearen aldeko jarrera erakutsi zuen[8]. 2012ko martxotik abendura, berriz, Garapen Ekonomiko eta Merkataritza ministroa izan zen Viktor Janukovitxen gobernuan[9]. 2013ko azaroan sortu zen Euromaidan izeneko protestaldi europazalearen alde agertu zen, eta ekonomikoki babestu zuen[3]. Protestaldien ondorioz, 2014ko otsailean Ukrainako parlamentuak Viktor Janukovitx presidente kargutik kendu eta hauteskunde aurreratuak deitu zituen[10].
2014ko maiatzaren 25ean egin ziren presidentetzarako hauteskundeetan nagusitu zen, bozen %57 lortuta. Bigarren bozkatuena Julia Timoxenko lehen ministro ohia izan zen, %12,39arekin. Poroxenkok guztira bozen %50 baino gehiago bildu zituenez, ez zen beharrezkoa izan bigarren itzulia egitea.[11]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.